Justitie en binnenlandse zaken

De EU doet er alles aan om u te beschermen tegen internationale misdaad en terrorisme. Daarnaast garandeert zij dat u toegang heeft tot het lokale rechtsstelsel en dat uw grondrechten overal in de EU gerespecteerd worden.

Grondrechten voor iedereen

In het Handvest van de grondrechten van de EU zijn alle persoonlijke, politieke, economische en maatschappelijke rechten van de EU-burger vastgelegd. Het Europees Bureau voor de grondrechten (FRA) helpt de beleidsmakers bij het opstellen van nieuwe wetgeving en geeft voorlichting over grondrechten.

De EU treedt namens de EU-burgers op tegen discriminatie op grond van ras, etnische afkomst, geloofsovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele voorkeur. Nu internet alomtegenwoordig is, zet de EU zich meer dan ooit in voor de bescherming van persoonsgegevens.

Samenwerking tussen gerechtelijke autoriteiten

Als u binnen de EU reist, heeft u onbeperkt toegang tot het rechtsstelsel van het land waar u verblijft. Maar het betekent ook dat criminelen hun straf niet kunnen ontlopen door de grens over te vluchten.

Op justitiegebied wordt er nu meer samengewerkt met andere EU-landen om ervoor te zorgen dat vonnissen uit één EU-land ook in de andere worden erkend en uitgevoerd. Dat is vooral van belang in civiele procedures die betrekking hebben op echtscheiding, voogdij, alimentatie, faillissementen en schulden, wanneer de betrokkenen in verschillende landen wonen.

Ter ondersteuning van de strijd tegen de zware misdaad zoals corruptie, drugshandel en terrorisme heeft de EU het Europees Justitieel Netwerk opgericht.

Het Europees aanhoudingsbevel vervangt de oude, langdurige uitleveringsprocedures en zorgt ervoor dat verdachten of veroordeelde criminelen die naar het buitenland zijn gevlucht, snel kunnen worden teruggebracht naar het land waar zij berecht zijn of zullen worden.

Asiel en immigratie

Er zijn minimumnormen en -procedures voor asielzoekers, om degenen die het nodig hebben te beschermen en misbruik te voorkomen. Zo is bepaald hoe en waar een asielverzoek moet worden behandeld, wat de status is van personen die asiel hebben aangevraagd, aan wie asiel is verleend en welke verantwoordelijkheid de nationale autoriteiten hebben bij het naleven van deze regels.

De EU-landen werken ook aan een samenhangend EU-immigratiebeleid om te profiteren van de voordelen van legale immigratie en tegelijkertijd de uitwassen van illegale immigratie aan te pakken. Het doel is is in te spelen op de behoeften en prioriteiten van alle EU-landen en de integratie van immigranten van buiten de EU in hun gastland te bevorderen.

Daarnaast wil de EU de legale immigratie in goede banen te leiden en de illegale immigratie tegengaan door partnerschappen met landen waar veel immigranten vandaan komen of doorheen reizen. Ook wil zij in deze landen de ontwikkeling stimuleren, de rechtsstaat en de mensenrechten bevorderen en zo migratie beperken.

Een voorwaarde voor het vrije verkeer van personen in de EU is wel dat er overal waar mensen de EU in kunnen reizen, doeltreffende controles zijn. De EU-landen werken samen om de veiligheid te verbeteren door strenger aan de buitengrenzen te controleren maar het de legale reiziger tegelijkertijd makkelijker te maken. De samenwerking tussen de EU-landen op dit gebied wordt geleid door Frontex , het EU-agentschap voor de buitengrenzen.

EU-veiligheidsstrategie

Het EU-beleid op het gebied van binnenlandse zaken spitst zich toe op de bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad, internetcriminaliteit en gewelddadige radicalisering. De aandacht gaat vooral uit naar illegale vuurwapenhandel, mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen.

Het doel van de gemeenschappelijke strategie voor binnenlandse veiligheid van de EU is de samenwerking op het vlak van politie, douane, burgerbescherming en rampenbestrijding te verbeteren.

De strategie omvat wetgeving en praktische manieren om te verhinderen dat georganiseerde misdadigers (drugsbaronnen, mensenhandelaars, geldwitwassers, terroristen) de EU-vrijheden misbruiken, en om de samenwerking tussen de nationale politiediensten te verbeteren, o.a. in het kader van Europol.

Naar boven

EU-instellingen en -organen

• Europese Commissie
  • Europees Waarnemingscentrum voor inbreuken op intellectuele-eigendomsrechten
  • Binnenlandse zaken
  • Justitie
• Europees Parlement
  • Commissie Burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken
• Raad van de Europese Unie
  • Justitie en binnenlandse zaken
• Europees Economisch en Sociaal Comité
  • Afdeling Werkgelegenheid, sociale zaken, burgerschap
• Comité van de Regio’s
  • Commissie Burgerschap, Governance, Institutionele en Externe Aangelegenheden (CIVEX)
• Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming
  • Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming
• EU-agentschappen
  • Eurojust
  • EU-agentschap voor operationele samenwerking aan de buitengrenzen (FRONTEX)
  • Europees waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving
  • Europees agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging
  • Europese Politieacademie (EPA)
  • Europese Politiedienst (Europol)
  • Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA)
  • Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE)

Financieringsmogelijkheden

• Justitie: subsidies
• Justitie: aanbestedingen
• Binnenlandse zaken: aanbestedingen

Publicaties, nieuwsbrieven en statistieken

• Publicaties
• Nieuwsbrieven
• Statistieken: Criminaliteit en strafrecht / Internationale migratie en asiel

Wetgeving

• Samenvattingen van EU-wetgeving over justitie en binnenlandse zaken
• Geldende wetgeving over justitie en binnenlandse zaken (volledige teksten)
• Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie - Artikelen 67 t/m 89