Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις

Όλοι οι πολίτες της ΕΕ έχουν το δικαίωμα να εγκαθίστανται σε οποιοδήποτε κράτος μέλος της Ένωσης. Η διέλευση των συνόρων των κρατών μελών σχεδόν δεν γίνεται αντιληπτή, χάρη στη Συνθήκη του Σένγκεν με την οποία καταργήθηκαν οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα της Ένωσης (με εξαίρεση τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Ιρλανδία, τη Ρουμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο).

Παράλληλα, η ΕΕ λαμβάνει μέτρα για να προστατεύει τους πολίτες από το διεθνές έγκλημα και την τρομοκρατία, αλλά και για να εξασφαλίζει την πρόσβασή τους στο τοπικό σύστημα δικαιοσύνης και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτών τους σε όλη την ΕΕ.

Μια ταξιδιώτρια κοιτάζει μακριά © Shutterstock

Στο μεγαλύτερο μέρος της ΕΕ, μπορείτε να μετακινείστε από μια χώρα σε άλλη χωρίς έλεγχο διαβατηρίων στα σύνορα.

Εγγύηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων

Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ορίζει όλα τα ατομικά, αστικά, πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ. Ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA) της ΕΕ βοηθά τους υπευθύνους για τη χάραξη πολιτικής να καταρτίσουν νέους νόμους και παράλληλα ευαισθητοποιεί το κοινό σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Η ΕΕ ενεργεί για λογαριασμό των πολιτών της με σκοπό να αποτρέψει τις διακρίσεις εναντίον τους λόγω φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού. Σε μια εποχή που το ίντερνετ είναι "πανταχού παρόν", η ΕΕ αγωνίζεται να προασπίσει το δικαίωμα όλων στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Συνεργασία μεταξύ των δικαστικών αρχών

Έλεγχος δακτυλικών αποτυπωμάτων σε βάση δεδομένων © Bilderbox

Οι αρχές της ΕΕ συνεργάζονται για την πάταξη του διασυνοριακού εγκλήματος.

Όταν ταξιδεύετε εντός της ΕΕ, έχετε το δικαίωμα της άνευ όρων πρόσβασης στο δικαστικό σύστημα της χώρας στην οποία βρίσκεστε. Αυτό σημαίνει, αντίστροφα, ότι οι εγκληματίες δεν μπορούν να αποφύγουν τις συνέπειες των εγκληματικών τους πράξεων διασχίζοντας απλώς και μόνον τα σύνορα.

Η συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαστικών αρχών έχει εντατικοποιηθεί, ώστε οι νομικές αποφάσεις που λαμβάνονται σε ένα κράτος μέλος να αναγνωρίζονται και να εφαρμόζονται σε όλα τα άλλα. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις αστικές υποθέσεις που αφορούν διαζύγια, επιμέλεια παιδιών, αξιώσεις διατροφής ή ακόμη χρεωκοπία και απλήρωτους λογαριασμούς, όταν οι εμπλεκόμενοι ζουν σε διαφορετικές χώρες.

Για την καταπολέμηση σοβαρών εγκλημάτων, όπως η διαφθορά, η διακίνηση ναρκωτικών και η τρομοκρατία, η ΕΕ καθιέρωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο .

Το Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης αντικατέστησε τις μακρές διαδικασίες έκδοσης, έτσι ώστε οι ύποπτοι ή καταδικασμένοι εγκληματίες που έχουν διαφύγει στο εξωτερικό να είναι δυνατό να εκδοθούν στη χώρα όπου δικάστηκαν ή πρόκειται να δικαστούν.

Άσυλο και μετανάστευση

Η θέσπιση κοινών ελάχιστων προτύπων και διαδικασιών για τους αιτούντες άσυλο σκοπό έχει να εξασφαλίσει υψηλό επίπεδο προστασίας γι' αυτούς που το χρειάζονται, αλλά και να αποτρέψει την κατάχρηση των εθνικών συστημάτων παροχής ασύλου. Π.χ. οι σχετικοί κανόνες ορίζουν πώς και πού πρέπει να γίνεται η επεξεργασία των αιτήσεων, τα πρότυπα που ισχύουν για την υποδοχή αιτούντων άσυλο, το καθεστώς των ατόμων στα οποία χορηγείται άσυλο και ο ρόλος των εθνικών αρχών στην εκπλήρωση αυτών των υποχρεώσεων.

Τα κράτη μέλη της ΕΕ εργάζονται επίσης για την ανάπτυξη μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής πολιτικής για τους μετανάστες, η οποία θα αξιοποιεί τις δυνατότητες της νόμιμης μετανάστευσης, ενώ παράλληλα θα αντιμετωπίζει επιτυχώς τις προκλήσεις της λαθρομετανάστευσης. Στόχος είναι να ληφθούν υπόψη οι προτεραιότητες και οι ανάγκες κάθε χώρας της ΕΕ, και να ενθαρρυνθεί η ενσωμάτωση των υπηκόων τρίτων χωρών στις κοινωνίες υποδοχής τους.

Η ΕΕ επιδιώκει επίσης να συνεργαστεί με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης των μεταναστών, έτσι ώστε να γίνεται καλύτερη διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης και να αναχαιτισθεί η λαθρομετανάστευση, να βελτιωθεί η σχέση μεταξύ μετανάστευσης και ανάπτυξης, να ενισχυθεί το κράτος δικαίου και να προαχθεί ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στις χώρες αυτές.

Για να μπορούν οι πολίτες να κυκλοφορούν ελεύθερα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να διενεργούνται αποτελεσματικοί έλεγχοι σε όλα τα σημεία εισόδου στην ΕΕ. Οι χώρες της ΕΕ συνεργάζονται για να βελτιώσουν την ασφάλεια μέσω καλύτερων ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα, ενώ παράλληλα διευκολύνουν την είσοδο στην ΕΕ των ατόμων που έχουν δικαίωμα εισόδου. Την επιχειρησιακή συνεργασία των χωρών της ΕΕ διαχειρίζεται ο οργανισμός για τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, FRONTEX .

Στρατηγική ασφάλειας της ΕΕ

Οι ευρωπαϊκές πολιτικές στον τομέα των εσωτερικών υποθέσεων επικεντρώνονται στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, της εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο και της βίαιης ριζοσπαστικοποίησης, εστιάζοντας ιδίως στο λαθρεμπόριο πυροβόλων όπλων, τη σωματεμπορία και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών.

Η κοινή στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ έχει ως στόχο τη βελτίωση της εσωτερικής ασφάλειας μέσω της ανάπτυξης συνεργασίας για την επιβολή του νόμου, τη διαχείριση των συνόρων, την προστασία των πολιτών και τη διαχείριση καταστροφών.

Μέρος της στρατηγικής είναι η θέσπιση νομοθεσίας καθώς και η καθιέρωση μεθόδων αναχαίτισης του οργανωμένου εγκλήματος -βαρώνοι των ναρκωτικών, σωματέμποροι, άτομα που ξεπλένουν βρώμικο χρήμα, τρομοκράτες-, έτσι ώστε να μην εκμεταλλεύονται τις ελευθερίες που προσφέρει η ΕΕ. Στόχος της στρατηγικής είναι επίσης η ανάπτυξη συνεργασίας μεταξύ των αστυνομικών δυνάμεων των κρατών μελών, ιδίως στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Αστυνομικής Υπηρεσίας (Europol).

Αρχή σελίδας

Θεσμικά όργανα και οργανισμοί της ΕΕ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή
- Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο της Παραβίασης των Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας
- Εσωτερικές Υποθέσεις
- Δικαιοσύνη
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
- Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων
Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
- Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις
Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
- Τομέας Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας
Επιτροπή των Περιφερειών
- Επιτροπή Ιθαγένειας, Διακυβέρνησης, Θεσμικών και Εξωτερικών Υποθέσεων (CIVEX)
Ευρωπαίος επόπτης προστασίας δεδομένων
- Ευρωπαίος επόπτης προστασίας δεδομένων
Οργανισμοί της ΕΕ
- Eurojust
- Οργανισμός της ΕΕ για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα (FRONTEX)
- Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης των Ναρκωτικών και της Τοξικομανίας (EMCDDA)
- Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (ENISA)
- Ευρωπαϊκή Αστυνομική Ακαδημία (CEPOL)
- Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία (Europol)
- Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA)
- Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE)

Δυνατότητες χρηματοδότησης

Επιχορηγήσεις της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνης
Προσκλήσεις υποβολής προσφορών (δημόσιες συμβάσεις) - Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης
Προσκλήσεις υποβολής προσφορών (δημόσιες συμβάσεις) - Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων