Mogħdija tan-navigazzjoni

Affarijiet istituzzjonali


L-Unjoni Ewropea hija entità politika unika, li l-pajjiżi Membri sovrani tagħha jaqsmu l-awtorità f’oqsma ewlenin ta’ ggvernar biex jilħqu għanijiet komuni. Kull ċittadin ta’ pajjiż membru huwa wkoll ċittadin tal-UE, bid-dritt li jieħu sehem fil-ħajja demokratika tal-blokk.

Bħal Stat, l-UE għandha fergħa leġiżlattiva (il-Parlament + il-Kunsill), fergħa eżekuttiva (il-Kummissjoni) u ġudikatura indipendenti (il-Qorti tal-Ġustizzja).

Is-setgħat tal-istituzzjonijiet tal-UE ġew stabbiliti permezz tat-trattati fundaturi negozjati u ratifikati mill-pajjiżi membri. F'oqsma ta' politika li mhumiex koperti mit-Trattati, il-gvernijiet nazzjonali huma ħielsa li jeżerċitaw is-sovranità tagħhom stess.

L-aktar 2 trattati importanti huma:

  • It-Trattat ta’ Ruma pdf - 533 KB [533 KB] български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) eesti keel (et) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) Gaeilge (ga) italiano (it) latviešu valoda (lv) lietuvių kalba (lt) magyar (hu) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) suomi (fi) svenska (sv) (1958), li ħoloq dik li saret magħrufa bħala l-Komunità Ekonomika Ewropea (KEE)
  • It-Trattat ta’ Maastricht pdf - 10 MB [10 MB] dansk (da) Deutsch (de) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) Gaeilge (ga) italiano (it) Nederlands (nl) português (pt) (1993), magħruf ukoll bħala t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

Trattati oħrajn huma l-Att Uniku Ewropew (1987), li fassal il-qafas għas-Suq Uniku Ewropew, u t-Trattati ta' Amsterdam (1999) u ta' Nizza (2003). L-aktar reċenti hu t-Trattat ta’ Lisbona pdf - 3 MB [3 MB] čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) eesti keel (et) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) Gaeilge (ga) italiano (it) latviešu valoda (lv) lietuvių kalba (lt) magyar (hu) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) slovenčina (sk) slovenščina (sl) suomi (fi) svenska (sv) (2009), li emenda wħud mit-trattati preċedenti.

It-trijangolu istituzzjonali

Hemm 3 istituzzjonijiet responsabbli għat-tfassil ta' politika u għat-teħid tad-deċiżjonijiet:

  • Il-Parlament Ewropew
  • Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
  • Il-Kummissjoni Ewropea.

Il-Parlament Ewropew

Il-Parlament Ewropew kien imwaqqaf biex jirrappreżenta liċ-ċittadini tal-UE direttament. Is-setgħat tiegħu ġew estiżi permezz ta’ bidliet suċċessivi tat-Trattati bażiċi tal-UE. L-ewwel darba li ġie elett direttament miċ-ċittadini tal-UE kien fl-1979. Il-Parlament attwali ġie elett għal ħames snin f'Mejju 2014 u għandu 751 MPE mit-28 pajjiż kollha.

Il-funzjoni prinċipali tal-Parlament hi li jadotta, flimkien mal-Kunsill, l-abbozzi leġiżlattivi mressqa mill-Kummissjoni. Funzjoni oħra hija l-kontroll u l-approvazzjoni tal-baġit tal-UE. Il-Parlament jeżerċita wkoll is-superviżjoni demokratika tal-Kummissjoni, li tinkludi s-setgħa li jwaqqa’ l-Kummissjoni bħala ħaġa waħda, permezz ta’ vot ta’ ċensura.

Il-Kunsill Ewropew

Il-kapijiet ta' stat jew gvern mill-pajjiżi membri tal-UE jiltaqgħu tal-anqas erba' darbiet fis-sena bħala l-Kunsill Ewropew. Il-President tal-Kunsill jista’ jsejjaħ laqgħat addizzjonali kif u meta jkun meħtieġ. Il-laqgħat huma maħsubin biex jipprovdu stimolu u jiddefinixxu l-prijoritajiet politiċi. Id-deċiżjonijiet normalment jittieħdu b'kunsens.

Il-Kunsill - essenzjalment laqgħa tas-summit - kiseb status ta' istituzzjoni tal-UE, flimkien ma' president elett, bit-Trattat ta' Lisbona.

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea

Il-Kunsill huwa leħen il-gvernijiet nazzjonali, fejn il-ministri ta' kull pajjiż jiltaqgħu diversi drabi fix-xahar. Għandu funzjoni kemm leġiżlattiva, flimkien mal-Parlament Ewropew, kif ukoll eżekuttiva, flimkien mal-Kummissjoni Ewropea. Il-ministri rilevanti jiltaqgħu biex jiddiskutu u jiddeċiedu dwar politika speċifika dwar ir-relazzjonijiet esterni (barranin), l-affarijiet ekonomiċi u finanzjarji, it-trasport, l-enerġija, l-agrikoltura, eċċ. Spiss jissejjaħ il-Kunsill tal-Ministri, jew sempliċiment il-Kunsill.

Il-parti l-kbira tad-deċiżjonijiet jittieħdu permezz ta' vot kwalifikat ta' maġġoranza , għalkemm bosta kwistjonijiet bħat-tassazzjoni, il-kenn politiku u l-immigrazzjoni, jew il-politika barranija u ta' sigurtà jirrikjedu l-unanimità.

Il-Kummissjoni Ewropea

Il-Kummissjoni Ewropea hija indipendenti mill-gvernijiet nazzjonali, u tirrappreżenta l-interessi tal-UE kollha kemm hi. Għandha 4 funzjonijiet essenzjali:

  • tipproponi l-politiki u l-leġiżlazzjoni tal-UE
  • tiżgura li t-termini tat-trattati u l-liġijiet tal-UE jiġu rispettati (“gwardjan tat-Trattati”)
  • timmaniġġja u timplimenta l-politiki tal-UE u l-baġit għalihom
  • tirrappreżenta lill-UE mad-dinja kollha fi kwistjonijiet li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni.

Kull ħames snin jinħatar sett ġdid ta' Kummissarji, wara l-elezzjonijiet Ewropej. Il-President tal-Kummissjoni jiġi elett mill-Parlament, abbażi ta' proposta mill-Kunsill Ewropew. Il-Kummissarji – attwalment 1 minn kull pajjiż, inkluż il-President u l-Viċi Presidenti – jgħaddu mill-għarbiel tal-Parlament qabel jieħdu l-kariga tagħhom.

Iż-żamma tal-liġi

Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tiżgura li l-legiżlazzjoni tal-UE tiġi interpretata u applikata bl-istess mod fil-pajjiżi membri kollha.

Il-Qorti tal-Ġustizzja tista' wkoll tagħti l-verdett tagħha f'tilwimiet li jinvolvu l-pajjiżi tal-UE, l-istituzzjonijet tal-UE, negozji jew individwi. Tinsab fil-Lussemburgu u hi ffurmata minn imħallfin minn kull pajjiż tal-UE.

Istituzzjonijiet u korpi oħra

L-UE għandha 8 entitajiet prinċipali oħra b’kompiti speċifiċi:

Għall-implimentazzjoni fid-dettall tal-liġi tal-UE fl-oqsma kollha varji tagħha, l-UE għandha 40 aġenzija ta' daqs u natura differenti mxerrdin mal-UE kollha.

Fuq

Fuq



Għina nitjiebu

Sibt l-informazzjoni li kont qed tfittex?

IvaLE

X'kont qed tfittex?

Għandek xi suġġerimenti?