Mogħdija tan-navigazzjoni

Affarijiet istituzzjonali


L-Unjoni Ewropea hija entità politika unika, li l-pajjiżi Membri sovrani tagħha jaqsmu l-awtorità f’oqsma ewlenin ta’ ggvernar biex jilħqu għanijiet komuni. Kull ċittadin ta’ pajjiż membru huwa wkoll ċittadin tal-UE, bid-dritt li jieħu sehem fil-ħajja demokratika tal-Unjoni.

Bħal Stat, l-UE għandha fergħa leġiżlattiva (il-Parlament + il-Kunsill), fergħa eżekuttiva (il-Kummissjoni) u ġudikatura indipendenti (il-Qorti tal-Ġustizzja).

Is-setgħat tal-istituzzjonijiet tal-UE ġew stabbiliti permezz tat-trattati fundaturi negozjati u ratifikati mill-pajjiżi membri. F'oqsma ta' politika li mhumiex koperti mit-Trattati, il-gvernijiet nazzjonali huma ħielsa li jeżerċitaw is-sovranità tagħhom stess.

L-aktar 2 trattati importanti huma:

  • It-Trattat ta’ Ruma (1958), li ħoloq dik li saret magħrufa bħala l-Komunità Ekonomika Ewropea (KEE)
  • It-Trattat ta’ Maastricht (1993), magħruf ukoll bħala t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.
Interpretu tal-UE fuq xogħlu © EU

L-interpreti tal-UE jaħdmu b'24 ilsien uffiċjali.

Trattati oħrajn huma l-Att Uniku Ewropew (1987), li fassal il-qafas għas-Suq Uniku Ewropew, u t-Trattati ta' Amsterdam (1999) u ta' Nizza (2003). L-aktar reċenti hu t-Trattat ta’ Lisbona (2009), li emenda wħud mit-trattati preċedenti.

It-trijangolu istituzzjonali

Tliet istituzzjonijiet huma responsabbli milli jfasslu l-politika u biex jieħdu d-deċiżjonijiet:

  • Il-Parlament Ewropew
  • Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
  • il-Kummissjoni Ewropea.

Istituzzjoni oħra, il-Kunsill Ewropew, tiddefinixxi d-direzzjonijiet u l-prijoritajiet politiċi, iżda m'għandhiex funzjoni leġiżlattiva.

Il-Parlament Ewropew fi Strasburgu © Van Parys Media

Il-bini tal-Parlament Ewropew fi Strasburgu

Il-Parlament Ewropew

Il-Parlament Ewropew kien imwaqqaf biex jirrappreżenta liċ-ċittadini tal-UE direttament. Is-setgħat tiegħu ġew estiżi permezz ta’ bidliet suċċessivi tat-Trattati bażiċi tal-UE. L-ewwel darba li ġie elett direttament miċ-ċittadini tal-UE kien fl-1979. Il-Parlament attwali ġie elett għal ħames snin f'Mejju 2014 u għandu 751 MPE minn 28 pajjiż.

Il-funzjoni prinċipali tal-Parlament hi li jadotta, flimkien mal-Kunsill, l-abbozzi leġiżlattivi mressqa mill-Kummissjoni. Funzjoni oħra hija l-kontroll u l-approvazzjoni tal-baġit tal-UE. Il-Parlament jeżerċita wkoll is-superviżjoni demokratika tal-Kummissjoni, li tinkludi s-setgħa li jwaqqa’ l-Kummissjoni permezz ta’ vot ta’ ċensura.

Il-Kunsill Ewropew

Il-kapijiet ta' stat jew gvern mill-pajjiżi membri tal-UE jiltaqgħu tal-anqas erba' darbiet fis-sena fi ħdan il-Kunsill Ewropew. Il-President tal-Kunsill jista’ jsejjaħ laqgħat addizzjonali kif u meta jkun meħtieġ. Il-laqgħat huma maħsubin biex jipprovdu stimolu u jiddefinixxu l-prijoritajiet politiċi. Id-deċiżjonijiet normalment jittieħdu b'kunsens.

Il-Kunsill kiseb status ta' istituzzjoni tal-UE, flimkien ma' president elett, bit-Trattat ta' Lisbona.

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea

Il-Kunsill huwa leħen il-gvernijiet nazzjonali tal-UE, fejn il-ministri ta' kull pajjiż jiltaqgħu diversi drabi fix-xahar. Għandu funzjoni kemm leġiżlattiva, flimkien mal-Parlament Ewropew, kif ukoll eżekuttiva, flimkien mal-Kummissjoni Ewropea. Il-ministri rilevanti jiltaqgħu biex jiddiskutu u jiddeċiedu dwar politika speċifika dwar ir-relazzjonijiet barranin, l-affarijiet ekonomiċi u finanzjarji, it-trasport, l-enerġija, l-agrikoltura, eċċ. Spiss jissejjaħ il-Kunsill tal-Ministri, jew sempliċiment il-Kunsill.

Il-parti l-kbira tad-deċiżjonijiet jittieħdu permezz ta' vot kwalifikat ta' maġġoranza, għalkemm bosta kwistjonijiet bħat-tassazzjoni, il-kenn politiku u l-immigrazzjoni, jew il-politika barranija u ta' sigurtà jirrikjedu l-unanimità.

Il-Kummissjoni Ewropea

Il-Kummissjoni Ewropea hija indipendenti mill-gvernijiet nazzjonali, u tirrappreżenta l-interessi tal-UE kollha kemm hi. Għandha 4 funzjonijiet essenzjali:

  • tipproponi l-politiki u l-leġiżlazzjoni tal-UE
  • tiżgura li t-termini tat-trattati u l-liġijiet tal-UE jiġu rispettati (“gwardjan tat-Trattati”)
  • tmexxi u timplimenta l-politiki tal-UE u l-baġit għalihom
  • tirrappreżenta l-UE madwar id-dinja.

Kummissjoni ġdida tinħatar kull 5 snin, wara l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew. Il-President tal-Kummissjoni jiġi elett mill-Parlament abbażi ta' proposta mill-Kunsill Ewropew. Il-Kummissarji – attwalment wieħed minn kull pajjiż, inkluż il-President tal-Kummissjoni u l-Viċi Presidenti – jgħaddu mill-għarbiel tal-Parlament qabel jieħdu l-kariga tagħhom.

Iż-żamma tal-liġi

Xogħol il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea hu li tiżgura li l-liġijiet tal-UE jiġu interpretati u applikati bl-istess mod fil-pajjiżi membri kollha.

Il-Qorti tal-Ġustizzja tista' wkoll tagħti l-verdett tagħha f'tilwimiet li jinvolvu l-pajjiżi tal-UE, l-istituzzjonijet tal-UE, negozji jew individwi. Tinsab fil-Lussemburgu u hi ffurmata minn imħallfin minn kull pajjiż tal-UE.

Istituzzjonijiet u korpi oħra

L-UE għandha tmien entitajiet prinċipali oħra b’kompiti speċifiċi:

Għall-implimentazzjoni fid-dettall tal-liġi tal-UE fl-oqsma kollha varji tagħha, l-UE għandha 40 aġenzija ta' daqs u natura differenti mxerrdin mal-UE kollha.

Fuq

Fuq



Għina nitjiebu

Sibt l-informazzjoni li kont qed tfittex?

IvaLE

X'kont qed tfittex?

Għandek xi suġġerimenti?