Pomoc humanitarna i ochrona ludności

Pomoc w sytuacjach kryzysowych

Ekrany naszych telewizorów i pierwsze strony gazet co tydzień wypełniają się obrazami konfliktów i katastrof. W obliczu takich zdarzeń UE ma jeden cel − w możliwie jak najkrótszym czasie nieść pomoc potrzebującym, niezależnie od tego, czy sytuacja kryzysowa została wywołana działaniem człowieka, czy też sił natury.

Przeczytaj cały tekstPrzeczytaj cały tekst

UE jest obecna we wszystkich miejscach dotkniętych kryzysem, między innymi w Libii, w Afganistanie, na okupowanych Terytoriach Palestyńskich oraz w różnych częściach Afryki i Azji Południowo-Wschodniej. Udziela też pomocy w sytuacjach wyjątkowych na terenach od dłuższego czasu dotkniętych kryzysem i takich, na których do niedawna jeszcze trwał konflikt. Niesienie pomocy najbardziej potrzebującym to moralny imperatyw całej społeczności międzynarodowej, a Komisja Europejska od wielu lat angażuje się w działania na rzecz ofiar kryzysów. Pomoc, jakiej udziela dyrekcja Komisji ds. pomocy humanitarnej, trafia bezpośrednio do potrzebujących, niezależnie od ich narodowości, wyznania, płci czy pochodzenia etnicznego.

Podział budżetu ECHO w 2010 roku © UE, ECHO

Rola ECHO

Akcjami ratunkowymi UE kieruje ECHO, dyrekcja Komisji Europejskiej ds. pomocy humanitarnej i ochrony ludności. Działania ECHO są podejmowane w reakcji na liczne poważne kryzysy na całym świecie i pokazują, że UE jest gotowa przewodzić operacjom, prowadzonym w UE i poza jej granicami, zarówno w dziedzinie pomocy humanitarnej, jak i ochrony ludności. W ostatnich latach średni roczny budżet na operacje humanitarne wynosił około 900 mln euro.

Najważniejszym zadaniem ECHO jest ratowanie i podtrzymywanie życia, łagodzenie cierpienia oraz ochrona godności ofiar. Dostawy sprzętu kryzysowego mogą obejmować namioty, koce, leki, sprzęt medyczny, systemy uzdatniania wody i paliwo. ECHO finansuje również zespoły medyczne, ekspertów od usuwania min oraz wsparcie transportowo-logistyczne. Począwszy od 1992 r. ECHO prowadzi działania w ponad 130 krajach.

Specjalista ds. ochrony ludności fotografuje szkody, jakie wyrządził przyrodzie wyciek toksycznego szlamu na Węgrzech.

Oprócz pomocy humanitarnej ECHO zajmuje się też ułatwianiem koordynacji ochrony ludności w całej UE. Prowadzi centrum monitorowania i informacji (MIC), które jest operacyjnym sercem europejskiego mechanizmu ochrony ludności, działającym przez 24 godziny na dobę. Każdy kraj w UE lub poza jej granicami, dotknięty poważną katastrofą, może za pośrednictwem centrum monitorowania zwrócić się o pomoc. Centrum służy jako platforma wymiany dla 31 krajów uczestniczących w systemie (27 państw UE oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Chorwacja), kraju potrzebującego pomocy oraz wysłanych w teren ekspertów. Zapewnia też aktualne informacje na temat trwającej sytuacji kryzysowej. Ponadto MIC dopasowuje propozycje pomocy nadchodzące z krajów, które uczestniczą w systemie, do potrzeb dotkniętego klęską kraju.

Sieć partnerów

Przesiedlone kobiety otrzymują pomoc w Darfurze

UE i ECHO nie są w stanie same zgromadzić zasobów w ilości niezbędnej do dostarczenia sprzętu kryzysowego, wysłania zespołów ratunkowych, założenia szpitali polowych oraz zainstalowania tymczasowych systemów komunikacyjnych. Choć ECHO finansuje i koordynuje te operacje, do celów ochrony ludności potrzebna jest pomoc samych państw UE. Jeżeli chodzi o operacje humanitarne, ECHO polega na organizacjach pozarządowych, specjalistycznych agencjach ONZ oraz na Międzynarodowym Czerwonym Krzyżu/Półksiężycu przy prowadzeniu programów związanych z sytuacjami kryzysowymi.

Każdy z tych partnerów ma do odegrania szczególną rolę. NGO, podobnie jak Czerwony Krzyż, mają ogromne znaczenie na terenach dotkniętych wojną domową. W najtrudniejszych sytuacjach kryzysowych, obejmujących rozległe tereny oraz powodujących przemieszczenia ludności na dużą skalę, jedynie największe agencje ONZ, takie jak Światowy Program Żywnościowy lub Urząd Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców (UNHCR) mają możliwość dostarczenia większej ilości pomocy wszystkim ofiarom. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża posiadający agencje na całym świecie bardzo często jest właśnie tą organizacją, która może najszybciej przesłać pomoc do regionów dotkniętych niespodziewaną klęską żywiołową.

Pomocna dłoń

Na pomoc humanitarną składają się:

Pomoc w sytuacjach kryzysowych przyznawana w formie środków, dzięki którym można dokonać zakupu najpotrzebniejszych artykułów, takich jak leki, żywność i namioty, lub w formie finansowania przeznaczonego na odbudowę infrastruktury po zażegnaniu kryzysu.
Pomoc żywnościowa dostarczana albo regularnie do regionów dotkniętych głodem lub suszą, aby pomóc w zabezpieczeniu dostaw do chwili ponownego uruchomienia produkcji, albo w przypadkach nagłego braku żywności wynikających z katastrof powstałych z winy człowieka lub nieprzewidzianych katastrof naturalnych.
Pomoc uchodźcom wypędzonym ze swoich krajów oraz przesiedleńcom w granicach własnego państwa lub regionu, która pozwala im przetrwać sytuację kryzysową do chwili, gdy będą w stanie powrócić do domów lub osiedlić się w nowym kraju.
Zmniejszanie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi (DRR), które obejmuje gotowość na klęski oraz uwzględnianie ograniczania ryzyka we wszelkich aspektach działań humanitarnych.

Strategia wyjścia i brak klarownych zasad

Pomoc w sytuacjach kryzysowych z definicji jest niemal zawsze krótkotrwała. Działania finansowane przez UE zwykle trwają krócej niż pół roku. Jednakże UE upewnia się, że w przypadkach wycofania pomocy humanitarnej ludzie, którym do tej pory służyła, będą w stanie sami poradzić sobie w określonej sytuacji lub też, że będą mogli skorzystać z pomocy długoterminowej w innej formie. Istnieje niebezpieczeństwo, że gdy faza udzielania pomocy humanitarnej dobiegnie końca, na miejscu nie będzie żadnych innych struktur pomocy.

Aby zmniejszyć to ryzyko, UE zwraca się do partnerów działających w terenie o uwzględnianie w przygotowanych projektach strategii wyjścia, która po zakończeniu działań umożliwi im przekazanie kontroli w ręce władz lokalnych lub, w przypadku gdyby było to niemożliwe, zorganizowanie innych struktur pomocy.

Najważniejsze operacje kryzysowe UE prowadzone są na Bliskim Wschodzie, w Azji i przede wszystkim w Afryce.

Początek strony