Ανθρωπιστική βοήθεια και Πολιτική Προστασία

Βοήθεια σε καταστάσης κρίσης

Κάθε εβδομάδα οι οθόνες των τηλεοράσεων και τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων δείχνουν εικόνες συγκρούσεων και καταστροφών. Όταν συμβαίνουν τέτοια γεγονότα, η ΕΕ έχει έναν σκοπό: να παράσχει βοήθεια σε όσους την χρειάζονται το ταχύτερο δυνατόν, ανεξάρτητα από το κατά πόσον η κρίση προκλήθηκε από ανθρωπογενείς συγκρούσεις ή από φυσικές καταστροφές.

Η ΕΕ είναι παρούσα σε ζώνες κρίσης σε όλον τον κόσμο, μεταξύ άλλων στη Λιβύη, στο Αφγανιστάν, στα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη και σε πολλές περιοχές της Αφρικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας. Αναλαμβάνει επίσης επιχειρήσεις παροχής βοήθειας σε περιοχές που πλήττονται από παρατεταμένη κρίση και αστάθεια ως συνέπεια συγκρούσεων. Η παροχή βοήθειας στους πιο ευάλωτους πληθυσμούς του κόσμου αποτελεί ηθική επιταγή για τη διεθνή κοινότητα, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναλάβει πάγια δέσμευση να συνδράμει τα θύματα αυτών των κρίσεων. Η Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Επιτροπής παρέχει βοήθεια απ’ ευθείας σε άτομα που βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης ανεξαρτήτως ιθαγένειας, θρησκείας, φύλου ή εθνοτικής καταγωγής.

Κατανομή του προϋπολογισμού της ECHO το 2010 © EU, ECHO

Ο ρόλος της ECHO

Η Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας (ECHO) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι αρμόδια για τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας που αναλαμβάνει η ΕΕ. Η δράση της ECHO αντικατοπτρίζει τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό σοβαρών κρίσεων σε όλον τον κόσμο, αλλά και τη βούληση της ΕΕ να ηγηθεί των προσπαθειών παροχής βοήθειας στα θύματα εντός και εκτός των συνόρων της όσον αφορά τόσο την ανθρωπιστική βοήθεια όσο και την πολιτική προστασία. Ο προϋπολογισμός για τις ανθρωπιστικές παρεμβάσεις τα τελευταία χρόνια ανήλθε κατά μέσο όρο σε 900 εκατομμύρια ευρώ περίπου.

Πρωταρχικό καθήκον της ECHO είναι να συμβάλλει στη διάσωση ζωών, στη μείωση της δυστυχίας και στην προστασία της ακεραιότητας και της αξιοπρέπειας των πληγέντων ατόμων. Η βοήθεια έκτακτης ανάγκης περιλαμβάνει σκηνές, κουβέρτες, τρόφιμα, φάρμακα, ιατρικό εξοπλισμό, συστήματα καθαρισμού των υδάτων και καύσιμα. Η ECHO χρηματοδοτεί επίσης ιατρικές ομάδες, εμπειρογνώμονες για την εκκαθάριση ναρκοπεδίων, βοήθεια στον τομέα των μεταφορών και υλικοτεχνική υποστήριξη. Από το 1992, έχει αναλάβει δράση σε 130 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Εμπειρογνώμονας στον τομέα της πολιτικής προστασίας φωτογραφίζει τις καταστροφές που προκλήθηκαν στην άγρια πανίδα από την κόκκινη τοξική λάσπη στην Ουγγαρία.

Πέραν της ανθρωπιστικής βοήθειας, η ECHO συμβάλλει στη διευκόλυνση του συντονισμού της πολιτικής προστασίας σε όλη την ΕΕ. Έχει δημιουργήσει το Κέντρο Παρακολούθησης και Πληροφόρησης (ΚΠΠ), το οποίο λειτουργεί σε 24-ωρη βάση και αποτελεί το επιχειρησιακό κέντρο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Οποιαδήποτε χώρα εντός και εκτός ΕΕ που έχει πληγεί από μείζονα καταστροφή μπορεί να ζητήσει βοήθεια μέσω του ΚΠΠ. Το ΚΠΠ λειτουργεί ως κέντρο επικοινωνίας μεταξύ των 31 συμμετεχουσών χωρών (27 κράτη μέλη της ΕΕ συν την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Κροατία), της πληγείσας χώρας και εμπειρογνωμόνων που εργάζονται επί τόπου, και ενημερώνει για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η εν εξελίξει δράση έκτακτης βοήθειας. Επίσης, το ΚΠΠ διαδραματίζει συντονιστικό ρόλο αντιστοιχίζοντας τις προσφορές βοήθειας των συμμετεχόντων κρατών προς τις ανάγκες της εκάστοτε πληγείσας χώρας.

Δίκτυο εταίρων

Παροχή βοήθειας σε εκτοπισμένες γυναίκες στο Νταρφούρ.

Η ΕΕ και η ECHO δεν μπορούν από μόνες τους να συγκεντρώσουν τους απαιτούμενους πόρους για την παροχή βοήθειας έκτακτης ανάγκης, την εξασφάλιση ομάδων διάσωσης, τη δημιουργία κινητών νοσοκομείων για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών και για την εγκατάσταση προσωρινών συστημάτων επικοινωνίας. Ενώ η ECHO χρηματοδοτεί και συντονίζει αυτές τις δράσεις, απαιτείται βοήθεια από τις ίδιες τις χώρες της ΕΕ όσον αφορά την πολιτική προστασία. Ωστόσο, για τη διαχείριση προγραμμάτων ανθρωπιστικής βοήθειας επείγουσας ανάγκης, η ECHO βασίζεται στη βοήθεια μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), ειδικευμένων φορέων των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και διεθνών οργανώσεων του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου.

Όσον αφορά την ανθρωπιστική βοήθεια, κάθε εταίρος έχει ξεχωριστό ρόλο. Οι ΜΚΟ και ο Ερυθρός Σταυρός παίζουν συχνά καθοριστικό ρόλο σε περιοχές που πλήττονται από εμφυλίους πολέμους. Σε σύνθετες κρίσεις που αφορούν εκτεταμένες περιοχές και μεγάλης κλίμακας μετακινήσεις πληθυσμών, μόνο σημαντικές οργανώσεις του ΟΗΕ όπως το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα ή η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) είναι σε θέση να παρέχουν ουσιαστική βοήθεια σε όλα τα θύματα. Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, με υπηρεσίες σε ολόκληρο τον κόσμο, είναι συχνά η οργάνωση που μπορεί να μεταφέρει ταχύτερα τη βοήθεια σε περιοχές που έχουν πληγεί από απροσδόκητες φυσικές καταστροφές.

Χείρα βοηθείας

Η ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ αποτελείται από τα εξής:

Βοήθεια έκτακτης ανάγκης υπό μορφή χρηματοδότησης για την αγορά και τη διάθεση βασικών αγαθών, όπως φάρμακα, τρόφιμα και καταλύματα, ή για τη χρηματοδότηση έργων αποκατάστασης μετά από καταστροφή.
Επισιτιστική βοήθεια, είτε με την παροχή οικονομικής βοήθειας σε περιοχές που πλήττονται από λιμό ή ξηρασία έτσι ώστε να εξασφαλιστούν οι προμήθειες τροφίμων μέχρις ότου αποκατασταθεί η κανονική παραγωγή, είτε με τη χρηματοδότηση του εφοδιασμού με τρόφιμα σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης που σημειώνεται ξαφνικά έλλειψη τροφίμων λόγω ανθρωπογενών ή απρόβλεπτων φυσικών καταστροφών.
Βοήθεια σε πρόσφυγες που έχουν εγκαταλείψει την πατρίδα τους χωρίς τη θέλησή τους και στα άτομα που είναι εκτοπισμένα στην ίδια τους τη χώρα ή περιοχή, μέχρις ότου μπορέσουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους ή να εγκατασταθούν σε άλλη χώρα.
Μείωση του κινδύνου καταστροφών, που περιλαμβάνει την ετοιμότητα αντιμετώπισης καταστροφών και τη συνεκτίμηση της παραμέτρου αυτής σε όλες τις ανθρωπιστικές δράσεις.

Στρατηγική εξόδου και «γκρίζα ζώνη»

Η αρωγή για την αντιμετώπιση καταστροφών και η βοήθεια έκτακτης ανάγκης έχουν βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα. Οι δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ διαρκούν συνήθως λιγότερο από έξι μήνες. Ωστόσο, η Ένωση επιθυμεί να εξασφαλίσει ότι, μετά το τέλος της ανθρωπιστικής βοήθειας, τα άτομα που βοηθήθηκαν θα μπορούν εκ νέου να αντιμετωπίσουν επιτυχώς την κατάσταση, ή ότι την ανθρωπιστική βοήθεια διαδέχεται μια άλλη μορφή πιο μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής βοήθειας. Υπάρχει ο κίνδυνος να μην έχει προβλεφθεί ο μηχανισμός που θα διαδεχθεί την ανθρωπιστική βοήθεια.

Για να μειωθεί αυτός ο κίνδυνος, η ΕΕ ζητά από τους εταίρους της που βρίσκονται επιτόπου να καταρτίζουν στρατηγική εξόδου κατά τον σχεδιασμό ενός έργου, ώστε είτε να παραδίδεται ο έλεγχος σε τοπική αρχή μετά την ολοκλήρωση του έργου, ή, εάν αυτό δεν είναι εφικτό, να εξασφαλίζεται υποκατάσταση από άλλους φορείς μετά την αποχώρησή τους.

Το επίκεντρο των δράσεων έκτακτης βοήθειας της ΕΕ είναι η Μέση Ανατολή, η Ασία και κυρίως η Αφρική.

Αρχή σελίδας