Volksgezondheid

De EU-gezondheidsstrategie en het gezondheidsprogramma

De EU baseert haar aanpak op haar volksgezondheidsstrategie [123 KB] . Die bevat een drietal ambitieuze doelstellingen ten aanzien van langer en gezonder leven:

• bevordering van de gezondheid in een vergrijzend Europa;
• een betere bescherming tegen bedreigingen van de gezondheid;
• ondersteuning van dynamische gezondheidsstelsels en nieuwe technologieën.

Het EU-gezondheidsprogramma helpt deze doelstellingen te realiseren door het beleid en de activiteiten van de EU-landen aan te vullen en te ondersteunen, met name via:

• verbetering en bevordering van de gezondheid, bijvoorbeeld door de gezondheidsongelijkheid te verminderen;
• betere voorlichting en bevordering van de kennis over gezondheid;
• nauwe samenwerking met belanghebbenden.

Het Uitvoerend Agentschap voor gezondheid en consumenten in Luxemburg zorgt voor het beheer van het programma.

Ziektepreventie

We kunnen zelf veel doen om onze gezondheid te beschermen en ziekte te voorkomen:

• In de gaten houden wat en hoeveel we eten, drinken en aan sport doen. Zwaarlijvigheid is een belangrijke oorzaak van hartziekte, suikerziekte en kanker. De EU probeert de etikettering van voedingsmiddelen te verbeteren zodat de consument weet wat hij eet.
• Meedoen aan programma's voor vroegtijdige opsporing. De Commissie probeert ervoor te zorgen dat er in de hele EU screeningprogramma's voor borst-, baarmoederhals- en darmkanker komen. Zij stimuleert de uitwisseling van kennis tussen deskundigen uit de hele EU en tracht versnippering of overlapping van activiteiten te voorkomen. Er moet optimaal gebruik worden gemaakt van de middelen op dit gebied.
• Het gebruik van alcohol en tabak terugdringen. De EU zorgt voor een goede voorlichting van de burger over de gezondheidsrisico's van roken, ongezond eten, alcoholmisbruik e.d., die verantwoordelijk zijn voor chronische aandoeningen.
• Indien nodig vaccineren. De EU en de nationale overheden stimuleren dat meer mensen tegen de griep worden ingeënt.

Crisisbeheersing

Gezondheidsautoriteiten in de hele wereld maken zich zorgen over bedreigingen voor de volksgezondheid. De EU en de EU-landen werken aan een betere voorbereiding op en aanpak van zulke bedreigingen, zoals de uitbraak van de Mexicaanse griep in 2009, bijvoorbeeld door alarmsystemen in te voeren.

Het Europees Centrum voor ziektepreventie en –bestrijding in Stockholm analyseert nieuwe bedreigingen voor de volksgezondheid, zodat de EU in noodsituaties snel kan reageren.

Het wisselt kennis uit over bekende en nieuwe gezondheidsbedreigingen en ontwikkelt samen met zijn tegenhangers in de lidstaten een surveillancesysteem voor ziekten voor heel Europa.

Geneesmiddelen

Een geneesmiddel mag alleen met een vergunning op de markt worden gebracht.

En ook daarna wordt toegezien op de veiligheid ervan. Het systeem van geneesmiddelentoezicht van de EU moet ervoor zorgen dat er snel kan worden ingegrepen, bijvoorbeeld door de vergunning op te schorten of in te trekken als een geneesmiddel onaanvaardbare neveneffecten heeft.

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMEA) in Londen coördineert de wetenschappelijke beoordeling van de kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid van geneesmiddelen.

Onderzoek en innovatie

De EU besteedt tussen 2007 en 2013 6 miljard euro aan medisch onderzoek binnen het 7e kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (KP7). Het accent ligt op:

• het omzetten van fundamenteel onderzoek in klinische toepassingen;
• het ontwikkelen en valideren van nieuwe therapieën;
• gezondheidsbevordering en -preventie;
• betere diagnosemiddelen en medische technologie;
• duurzame en efficiënte gezondheidszorg.

Toegang tot medische zorg in de hele EU

In het algemeen laten mensen zich het liefst in eigen land behandelen, maar soms is het makkelijker of noodzakelijk om daarvoor naar een ander EU-land te gaan, bijvoorbeeld als het dichtstbijzijnde ziekenhuis vlak over de grens ligt of als een bepaalde behandeling alleen in het buitenland beschikbaar is.

Een EU-wet (die in 2013 in werking treedt) over het recht op grensoverschrijdende gezondheidszorg bepaalt in hoeverre de burger recht heeft op behandeling in een ander EU-land en terugbetaling daarvan. Deze wet:

• maakt ook samenwerking en informatie-uitwisseling tussen nationale gezondheidsautoriteiten over kwaliteits- en veiligheidsnormen makkelijker;
• zorgt ervoor dat doktersrecepten in andere EU-landen worden erkend;
• maakt de weg vrij voor Europese Referentienetwerken van gespecialiseerde expertisecentra, zodat gezondheidsdeskundigen uit heel Europa kunnen leren van elkaars goede praktijken.

Daarnaast is de Europese ziekteverzekeringskaart of zorgpas ingevoerd. Daarmee kunnen vakantiegangers en zakenlieden bij ziekte makkelijker een beroep kunnen doen op behandeling in een ander land in de EU of de rest van Europa.

Aanpak van wereldwijde gezondheidskwesties

Gezondheidskwesties overstijgen vaak de nationale grenzen of de invloed van nationale overheden omdat zij bepaald worden door wereldwijde fenomenen, zoals handel, migratie, veiligheid, voedselveiligheid en klimaatverandering.

De EU werkt daarom nauw samen met strategische partners zoals de Wereldgezondheidsorganisatie binnen een wereldwijd beleidskader voor volkgezondheid. De zes hoofdaspecten daarvan zijn:

• billijkheid;
• samenhang in reactie op de globalisering;
• toegankelijkheid en innovatie;
• gezondheid als mensenrecht;
• governance;
• onderzoek.

Andere belangrijke thema's zijn:

• wereldwijde solidariteit – niet alleen in de ontwikkelingshulp, maar ook bij de bescherming van werknemers en de toegang tot XIVgeneesmiddelen;
• onderlinge afstemming van intern en extern EU-beleid.