Δημόσια υγεία

Στρατηγική και πρόγραμμα της ΕΕ για την υγεία

Η δράση της ΕΕ έχει ως βάση τη στρατηγική της για την υγεία [123 KB] και θέτει τρεις φιλόδοξους στόχους για να βοηθήσει τους πολίτες να ζουν όχι μόνον περισσότερο, αλλά και με καλύτερη υγεία:

• προαγωγή της καλής υγείας σε μια Ευρώπη που γερνάει,
• προστασία των πολιτών από απειλές κατά της υγείας,
• προώθηση δυναμικών συστημάτων υγείας και νέων τεχνολογιών.

Το πρόγραμμα υγείας της ΕΕ συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που θέτει η στρατηγική, συμπληρώνοντας, στηρίζοντας και προσθέτοντας αξία στις πολιτικές και δράσεις των κρατών μελών της ΕΕ, ιδιαίτερα όσον αφορά τα εξής:

• προστασία και προαγωγή της υγείας – συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας,
• παροχή περισσότερων πληροφοριών και γνώσεων σχετικά με την υγεία,
• έντονη συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Το πρόγραμμα διαχειρίζεται ο Εκτελεστικός Οργανισμός για την Υγεία και τους Καταναλωτές που εδρεύει στο Λουξεμβούργο.

Πρόληψη ασθενειών

Μπορούμε να κάνουμε πολλά για την προστασία της υγείας μας και την πρόληψη των ασθενειών, για παράδειγμα:

• να προσέχουμε τι και πόσο τρώμε και πίνουμε καθώς και πόσο ασκούμαστε. Η παχυσαρκία είναι ένα από τα σημαντικότερα αίτια καρδιοπαθειών, διαβήτη και ορισμένων καρκίνων. Η ΕΕ εργάζεται για να διασφαλίζει ότι τα τρόφιμα φέρουν σωστή επισήμανση, έτσι ώστε οι καταναλωτές να γνωρίζουν τι τρώνε.
• Χρήση συστημάτων έγκαιρης ανίχνευσης. Η Επιτροπή φροντίζει ώστε τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του στήθους, του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου και του ορθού να είναι διαθέσιμα σε όλη την ΕΕ. Φέρνει επίσης σε επαφή εμπειρογνώμονες από όλη την ΕΕ προκειμένου να ανταλλάσσουν γνώσεις, να αποφεύγεται η μονομερής ανάληψη δράσης και η επικάλυψη των εργασιών, καθώς και για να γίνεται η καλύτερη δυνατή χρήση πόρων σε αυτόν τον τομέα.
• Περιορισμός της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών και του καπνίσματος. Η ΕΕ μεριμνά για την ενημέρωση των πολιτών όσον αφορά τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με διάφορες συνήθειες (κάπνισμα, διατροφή, κατάχρηση αλκοόλ), οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν χρόνιες παθήσεις.
• Εμβολιασμός όταν χρειάζεται. Η ΕΕ και οι εθνικές αρχές αναζητούν τρόπους αύξησης της κάλυψης του πληθυσμού με εμβολιασμό κατά της εποχιακής γρίπης.

Έγκαιρη προειδοποίηση και αντίδραση

Οι απειλές κατά της δημόσιας υγείας αποτελούν μόνιμη πηγή ανησυχίας για τις υγειονομικές αρχές σε όλον τον κόσμο. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της εργάζονται με σκοπό να διασφαλίσουν την ετοιμότητα και την ικανότητα λήψης των αναγκαίων μέτρων (συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης), έτσι ώστε να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά αυτές τις απειλές - όπως στην περίπτωση της πανδημίας H1N1 ("γρίπη των χοίρων") το 2009.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων στη Στοκχόλμη αξιολογεί τις νεοεμφανιζόμενες απειλές για την υγεία, δίνοντας στην ΕΕ τη δυνατότητα να λάβει γρήγορα τα αναγκαία μέτρα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.

Συγκεντρώνει αλλά και διαδίδει γνώσεις σχετικά με τις υφιστάμενες και νεοεμφανιζόμενες απειλές για την υγεία και συνεργάζεται με τους εθνικούς ομολόγους του όσον αφορά την παρακολούθηση των νόσων σε όλη την Ευρώπη.

Φαρμακευτικά προϊόντα

Όλα τα νέα φαρμακευτικά προϊόντα πρέπει να έχουν εγκριθεί προτού κυκλοφορήσουν στην αγορά της ΕΕ.

Μετά την αδειοδότηση και κυκλοφορία τους στην αγορά, η ασφάλεια των φαρμάκων παρακολουθείται καθ' όλη τη διάρκεια ζωής τους. Το σύστημα φαρμακοεπαγρύπνησης της ΕΕ έχει σκοπό να εξασφαλίσει την ταχεία ανάληψη δράσης, όπως η άρση ή η απόσυρση της άδειας κυκλοφορίας, εάν ένα φάρμακο προκαλεί μη επιτρεπτές παρενέργειες.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) στο Λονδίνο συντονίζει τις επιστημονικές αξιολογήσεις της ποιότητας, της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των φαρμακευτικών προϊόντων.

Έρευνα και καινοτομία

Το διάστημα 2007-2013 η ΕΕ θα δαπανήσει 6 δισ. ευρώ για την έρευνα στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο του έβδομου προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (7ο ΠΠ). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα εξής:

• μετουσίωση των βασικών ανακαλύψεων σε κλινικές εφαρμογές,
• ανάπτυξη και επικύρωση νέων θεραπειών,
• στρατηγικές για την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη ασθενειών,
• καλύτερα διαγνωστικά εργαλεία και ιατρικές τεχνολογίες,
• βιώσιμα και αποτελεσματικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.

Πρόσβαση σε ιατρική αγωγή παντού στην ΕΕ

Σε γενικές γραμμές, οι πολίτες προτιμούν να λαμβάνουν υγειονομική περίθαλψη κοντά στο μέρος όπου ζουν. Μερικές φορές όμως είναι ευκολότερο ή αναγκαίο να μεταβούν σε άλλη χώρα της ΕΕ, για παράδειγμα όταν η πλησιέστερη μονάδα υγειονομικής περίθαλψης βρίσκεται μόλις μετά τα σύνορα σε άλλη χώρα ή όταν η παροχή ειδικής αγωγής είναι δυνατή μόνον στο εξωτερικό.

Νομοθεσία της ΕΕ (που θα τεθεί σε εφαρμογή από τα κράτη μέλη έως το 2013) σχετικά με τα δικαιώματα των ασθενών όσον αφορά τη διασυνοριακή περίθαλψη θα αποσαφηνίσει το δικαίωμα των Ευρωπαίων να λαμβάνουν περίθαλψη σε άλλη χώρα της ΕΕ και να τους επιστρέφονται τα έξοδα. Επίσης:

• θα διευκολύνει τις εθνικές αρχές να συνεργάζονται στενότερα μεταξύ τους και ν' ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με υγειονομικά πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας,
• θα εξασφαλίσει την αναγνώριση των ιατρικών συνταγών σε άλλες χώρες της ΕΕ,
• θα προετοιμάσει τη λειτουργία "ευρωπαϊκών δικτύων αναφοράς" για εξειδικευμένα κέντρα εμπειρογνωμοσύνης, έτσι ώστε εμπειρογνώμονες του τομέα της υγείας απ' όλη την Ευρώπη να μπορούν να ανταλλάσσουν απόψεις σχετικά με τις καλύτερες πρακτικές υγειονομικής περίθαλψης.

Μια άλλη πρωτοβουλία που έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή, η ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης ασθενείας, διευκολύνει όσους βρίσκονται για διακοπές ή επαγγελματικό ταξίδι σε άλλη χώρα της ΕΕ ή της Ευρώπης να ασκήσουν το δικαίωμά τους για υγειονομική περίθαλψη σε περίπτωση που ασθενήσουν στη χώρα αυτή.

Υγεία: μια παγκόσμια προσέγγιση

Η παγκόσμια υγεία αφορά ζητήματα υγείας που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς παρά μόνον στο επίπεδο διεθνών καθοριστικών παραγόντων. Αυτοί μπορεί να περιλαμβάνουν το εμπόριο, τη μετανάστευση, την ασφάλεια, την επισιτιστική ασφάλεια και την κλιματική αλλαγή.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται στενά με στρατηγικούς εταίρους, όπως ο ΠΟΥ, στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας πολιτικής για την υγεία, στο επίκεντρο της οποίας τίθενται έξι κύριες προκλήσεις:

• ίση μεταχείριση
• συνοχή στην αντιμετώπιση της παγκοσμιοποίησης
• πρόσβαση και καινοτομία
• η υγεία ως ανθρώπινο δικαίωμα
• διακυβέρνηση
• έρευνα

Άλλα σημαντικά θέματα είναι:

• η αλληλεγγύη σε παγκόσμιο επίπεδο – όχι μόνον όσον αφορά την αναπτυξιακή βοήθεια αλλά και τις πολιτικές που αφορούν το εργατικό δυναμικό και την πρόσβαση σε φάρμακα
• η συνοχή μεταξύ των σχετικών εσωτερικών και εξωτερικών πολιτικών της ΕΕ.