You are here:

Zapobieganie nadużyciom finansowym

Przemyt papierosów, fałszowanie monet euro, uchylanie się od zapłaty cła za import ubrań i obuwia, dopłaty do nieistniejących plantacji pomarańczy – to tylko przykłady nadużyć, których koszty ponoszą europejscy podatnicy.

Najważniejszym unijnym urzędem zajmującym się zwalczaniem tych procederów jest Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

Podejrzewasz, że doszło do nadużycia finansowego? Zgłoś sprawę do OLAF-u.

Czym zajmuje się OLAF?

  • Prowadzi dochodzenia dotyczące nadużyć finansowych, korupcji i innych nielegalnych działań.
  • Wykrywa poważne przypadki łamania zasad etyki zawodowej przez personel UE.
  • Pomaga Komisji Europejskiej w kształtowaniu i realizacji polityki zapobiegania nadużyciom i ich wykrywania.

Dochodzenia

  1. Dochodzenia mogą obejmować przesłuchania oraz inspekcje pomieszczeń – również poza terytorium UE. OLAF koordynuje też inspekcje realizowane przez krajowe agencje ds. zwalczania nadużyć finansowych.
  2. Po zakończeniu dochodzenia OLAF kieruje do instytucji UE oraz rządów krajowych zalecenia dotyczące działań, jakie należy podjąć. Mogą to być: dochodzenia, postępowanie karne, odzyskiwanie środków finansowych i inne środki dyscyplinarne.
  3. OLAF monitoruje również realizację tych zaleceń.

Operacje celne

Krajowe organy celne, w UE i poza jej terytorium, regularnie prowadzą we współpracy z OLAF-em (i innymi agencjami UE) wspólne operacje przeciwko przemytnikom i sprawcom innych nadużyć. Operacje prowadzone są w niektórych obszarach wysokiego ryzyka oraz na określonych trasach.

Jednym z przykładów może być międzynarodowa operacja celna przeprowadzona w październiku 2014 r.,w wyniku której przejęto ponad 1,2 mln towarów podrobionych i 130 mln papierosów. Celem operacji o kryptonimie REPLICA były importowane drogą morską towary podrobione, w tym papierosy, perfumy, części zamienne do samochodów i rowerów, dodatki do ubrań, zabawki i urządzenia elektryczne.

Główne problemy

Przemyt papierosów

Uchylanie się od zapłaty – głównie poprzez próby przemytu – akcyzy i cła, jakimi objęte są papierosy, to jedna z głównych kategorii nadużyć. OLAF otrzymuje zgłoszenia od agencji partnerskich o podejrzanych ruchach statków towarowych i sprawdza informacje od krajowych służb wywiadowczych, aby lepiej poznać metody przemytu.

Na przykład działania operacyjne w latach 2012–2014 prowadzone przez OLAF wspólnie z agencjami krajowymi doprowadziły do przejęcia:

  • 9 statków przemycających około 215 mln papierosów (łączna wartość należnego cła: 43 mln euro)
  • kontenerów zawierających 93 mln papierosów (łączna wartość należnego cła: 15 mln euro).

Fałszowanie euro

Od chwili wprowadzenia wspólnej waluty w 2002 r. fałszowanie monet i banknotów euro doprowadziło już do strat finansowych w wysokości co najmniej 500 mln euro.

Unia walczy z tym procederem różnymi metodami. Są to:

  • akty prawne – w celu koordynowania działań władz krajowych, utrzymania odpowiednich metod weryfikacji autentyczności monet i banknotów oraz zagwarantowania w prawie krajowym odpowiednich kar dla fałszerzy
  • szkolenia – finansowane w ramach programu „Perykles”, dostępne dla agencji krajowych, banków i innych podmiotów zaangażowanych w zwalczanie fałszerstw euro – w UE i poza obrębem UE
  • analizy podrobionych monet (najczęściej o nominale 2 euro) przeprowadzane przez Europejskie Centrum Techniczne i Naukowe
  • wspólne działania – poprzez spotkania ekspertów z krajowych agencji.

Lepiej zorganizowane działania na szczeblu UE?

Walkę z nadużyciami w UE utrudnia wciąż to, że poszczególne kraje UE stosują różne przepisy i praktyki. Sprawia to, że poziom ochrony publicznych pieniędzy może być bardzo różnypdf.

Aby rozwiązać te problemy, UE planuje wprowadzenie nowej dyrektywy o ochronie interesów finansowych UE z wykorzystaniem prawa karnegopdf, która pozwoli bardziej ujednolicić definicje przestępstw i poziom kar.

Dyrektywa będzie podstawą prawną dla działalności Prokuratury Europejskiej, nad której utworzeniem dyskutują obecnie przedstawiciele rządów państw UE Wybierz wersję językową tego linka   English (en) .

Jeżeli ta prokuratura powstanie, dochodzenia dotyczące przestępstw godzących w budżet UE oraz ściganie winnych powinny przebiegać sprawniej. Chodzi o to, aby egzekwować przepisy w całej UE, ponieważ oszustwa na wielką skalę są bardzo złożone i niejednokrotnie dotyczą kilku krajów. Dlatego jest to problem wykraczający poza ramy jurysdykcji krajowej.