You are here:

An comhrac i gcoinne na calaoise

Smuigléireacht toitíní... brionnú agus góchumadh bonn euro... seachaint dleachtanna iompórtála ar bhróga agus éadaí... fóirdheontais as oráistí a fhás ar fheirmeacha nach ann dóibh — is samplaí iad seo go léir de ghníomhaíochtaí calaoiseacha a chosnaíonn airgead ar cháiníocóirí na hEorpa.

Is ar an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF), thar aon eagraíocht eile de chuid an Aontais Eorpaigh, a bhfuil sé de chúram an chalaois a chomhrac.

Amhras calaoise a thuairisciú do OLAF

Cad a dhéanann OLAF?

  • imscrúduithe ar chalaois, caimiléireacht, agus gníomhaíochtaí mídhleathacha eile
  • mí-iompar tromchúiseach daoine atá fostaithe ag an Aontas a bhrath agus a imscrúdú
  • cabhrú leis an gCoimisiún Eorpach beartais a cheapadh agus a chur chun feidhme leis an gcalaois a chosc agus a bhrath.

Imscrúduithe

  1. Mar chuid d'imscrúdú, is féidir daoine a chur faoi agallamh agus áitribh a iniúchadh, fiú mura bhfuil siad san Aontas Eorpach. Déanann OLAF comhordú freisin ar na cigireachtaí a dhéanann na gníomhaireachtaí náisiúnta frith-chalaoise.
  2. Tar éis imscrúdú a dhéanamh, tugann OLAF moltaí d'institiúidí an Aontais Eorpaigh agus do na rialtais náisiúnta ábhartha i dtaobh na mbeart ba chóir a dhéanamh: imscrúduithe coiriúla, ionchúiseamh, aisghabháil airgid nó bearta araíonachta eile.
  3. Déanann OLAF monatóireacht freisin ar an gcaoi a gcuirtear na moltaí sin i bhfeidhm.

Oibríochtaí custaim

Bíonn comhoibríochtaí ar bun go rialta ag údaráis custaim náisiúnta, san Aontas Eorpach agus lasmuigh de, i gcomhar le OLAF (agus gníomhaireachtaí eile de chuid an Aontais) chun cosc a chur le smuigléireacht agus le calaois i limistéir ardriosca áirithe agus feadh bealaí taistil ar leith.

Mar shampla, gabhadh os cionn 1.2 milliún earra góchumtha agus 130 milliún toitín i mí Dheireadh Fómhair 2014 le linn oibríocht custaim idirnáisiúnta. REPLICA an códainm a tugadh ar an oibríocht sin. Bhí sí dírithe ar dhul i ngleic le hiompórtáil earraí góchumtha ar muir, m.sh. toitíní, cumhráin, páirteanna spártha do ghluaisteáin agus do rothair, bréagáin, oiriúintí faisin agus fearais leictreacha.

Saincheisteanna tábhachtacha

Smuigléireacht toitíní

Tá seachaint dleachtanna custaim agus máil ar thoitíní – trína smuigláil de ghnáth – ar cheann de na cineálacha calaoise is mó a dhéantar san Aontas Eorpach. Tá gníomhaireachtaí ann a oibríonn i gcomhpháirt le OLAF. Cuireann siad fógra chuige má tá siad in amhras faoi ghluaiseachtaí soithí lastais. Seiceálann OLAF an fhianaise náisiúnta atá ann le tuiscint níos fearr a fháil ar mhodhanna smuigleála.

Mar shampla, idir 2012 agus 2014, a bhuí leis na comhoibríochtaí braite soithí a rinne OLAF i gcomhar le gníomhaireachtaí náisiúnta gabhadh an méid seo a leanas:

  • 9 long ina raibh tuairim is 215 milliún toitín (ar luach €43 milliún de dhleachtanna).
  • coimeádáin ina raibh 93 milliún toitín (ar luach €15 mhilliún de dhleachtanna).

Euro bréige

Ón uair a tugadh an t-airgeadra nua isteach in 2002, tá díobháil airgeadais de €500 milliún ar a laghad déanta de thoradh ghóchumadh nó bhrionnú an euro.

Seo mar a théann an tAontas Eorpach i ngleic leis an bhfadhb sin:

  • reachtaíocht – bearta na n-údarás náisiúnta a chomhordú, na bearta cuí a bheith ann le boinn agus nótaí bainc a fhíordheimhniú, agus a chinntiú go bhfuil pionóis chuí á gcur ar ghóchumadóirí faoin dlí náisiúnta.
  • oiliúint – a chuirtear ar ghníomhaireachtaí náisiúnta, bainc, údaráis forghníomhaithe an dlí, údaráis bhreithiúnais agus grúpaí eile a bhíonn ag dul i ngleic le góchumadh an euro, san Aontas Eorpach agus lasmuigh de. Maoinítear an oiliúint sin faoin gclár Pericles.
  • anailís – déanann an Lárionad Eorpach Teicniúil agus Eolaíoch anailís ar bhoinn ghóchumtha (an bonn €2 de ghnáth).
  • comhbhearta – trí chruinnithe le saineolaithe ó ghníomhaireachtaí náisiúnta.

Iarracht níos comhaontaithe de dhíth san Aontas

difríochtaí idir rialacha agus cleachtais éagsúla na mBallstát ag cur isteach go fóill ar an gcomhrac in aghaidh na calaoise. Fágann sin nach ionann an chosaint a thugtar do chistí poiblí Roghnaigh aistriúcháin an naisc roimhe seo.   български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) eesti keel (et) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) italiano (it) latviešu valoda (lv) lietuvių kalba (lt) magyar (hu) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) suomi (fi) svenska (sv) sna Ballstáit éagsúla.

Chun aghaidh a thabhairt ar na ceisteanna seo, tá plé á dhéanamh ag an Aontas Eorpach faoi láthair ar Threoir nua maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint tríd an dlí coiriúil Roghnaigh aistriúcháin an naisc roimhe seo.   български (bg) čeština (cs) dansk (da) Deutsch (de) eesti keel (et) ελληνικά (el) English (en) español (es) français (fr) italiano (it) latviešu valoda (lv) lietuvių kalba (lt) magyar (hu) Malti (mt) Nederlands (nl) polski (pl) português (pt) română (ro) slovenčina (sk) slovenščina (sl) suomi (fi) svenska (sv) . Laghdódh an Treoir sin an neamhréir atá sna coireanna agus sna pionóis atá leagtha síos sna Ballstáit éagsúla.

Bheadh an Treoir sin ina bunús dlí freisin le hOifig Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh a bhunú, rud atá faoi chaibidil faoi láthair ag rialtais an Aontais Eorpaigh Roghnaigh aistriúcháin an naisc roimhe seo.   English (en) .

Dá mbunófaí an Oifig sin, chuirfí feabhas ar an tslí a n-imscrúdaítear agus a n-ionchúisítear coireanna in aghaidh bhuiséad an Aontais. Is éard atá i gceist sraith amháin rialacha a bhunú a chuirfí i bhfeidhm ar fud an Aontais – i ngeall ar a chasta a bhíonn an chalaois mhórscála. Is minic a bhíonn calaois ar siúl i roinnt tíortha sa dóigh gur mó í ná aon dlínse náisiúnta ar leith.