Διαδρομή πλοήγησης

Καταπολέμηση της απάτης


Το λαθρεμπόριο τσιγάρων, η παραχάραξη κερμάτων ευρώ, η μη καταβολή εισαγωγικών δασμών για είδη ένδυσης και υπόδησης, οι επιδοτήσεις προϊόντων σε ανύπαρκτες γεωργικές εκμεταλλεύσεις αποτελούν απάτες που διαπράττονται εις βάρος των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Η Eυρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) απασχολεί περίπου 430 υπαλλήλους διαφόρων ειδικοτήτων που διερευνούν εγκληματικές πράξεις και σοβαρά παραπτώματα, και προστατεύουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των φορολογουμένων της.

Για να αναφέρετε τυχόν υπόνοιες για απάτη, χρησιμοποιήστε το σύστημα καταγγελίας περιπτώσεων απάτης της OLAF.

Υπάλληλος ελέγχει προϊόντα © OLAF

Εντοπισμός λαθραίων προϊόντων.

Η αποστολή της OLAF

Ο κύριος ρόλος της OLAF και οι αρμοδιότητές της για τη διενέργεια διοικητικών ερευνών καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999.

Η αποστολή της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης συνοψίζεται στα εξής:

  • προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) μέσω της διερεύνησης περιπτώσεων απάτης, διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας
  • εντοπισμός και διερεύνηση σοβαρών ζητημάτων που σχετίζονται με την άσκηση των επαγγελματικών καθηκόντων του προσωπικού και των μελών των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πειθαρχικές ή ποινικές διαδικασίες
  • στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών πρόληψης και ανίχνευσης της απάτης.

Ανταποκρινόμενη αποτελεσματικά στην αποστολή της, η OLAF συμβάλλει στις προσπάθειες που καταβάλλουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για να διασφαλίζουν την άριστη διαχείριση των χρημάτων των φορολογουμένων.

Διαδικασία έρευνας

Η OLAF συγκεντρώνει πληροφορίες από πηγές του δημόσιου τομέα (θεσμικά όργανα της ΕΕ και εθνικές κυβερνήσεις) και ιδιωτικές πηγές (πολίτες, φορείς του ιδιωτικού τομέα και πληροφοριοδότες).

Η διοικητική μονάδα Επιλογής και Ελέγχου των Ερευνών εκδίδει γνώμη σχετικά με το κατά πόσον είναι σκόπιμο να κινηθεί έρευνα ή να αρχειοθετηθεί μια υπόθεση με βάση το αν οι πληροφορίες:

  • εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της OLAF
  • είναι επαρκείς για να δικαιολογήσουν την έναρξη έρευνας
  • εμπίπτουν στις προτεραιότητες της πολιτικής ερευνών της OLAF.

Με βάση τη γνώμη αυτή, ο γενικός διευθυντής κινεί τη διαδικασία έρευνας ή απορρίπτει μια υπόθεση.

Στο πλαίσιο της έρευνας, είναι δυνατό να αναληφθούν ορισμένες δραστηριότητες όπως συνεντεύξεις, επιθεώρηση εγκαταστάσεων, επιτόπιοι έλεγχοι, επιστημονικές διαδικασίες έρευνας, διερευνητικές αποστολές σε χώρες εκτός ΕΕ και έλεγχοι της νομιμότητας των ερευνητικών δραστηριοτήτων και των συμπερασμάτων. Η OLAF μπορεί να συντονίζει επίσης τις δραστηριότητες των κρατών μελών για την καταπολέμηση της απάτης.

Μόλις ολοκληρωθεί το στάδιο της έρευνας, ο γενικός διευθυντής εκδίδει συστάσεις για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Η τελική έκθεση για την υπόθεση διαβιβάζεται στη συνέχεια στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τους φορείς, τις υπηρεσίες, τους οργανισμούς ή τις εθνικές κυβερνήσεις που ενδιαφέρονται σχετικά.

Η OLAF παρακολουθεί επίσης την υλοποίηση των συστάσεων αυτών π.χ. για ποινικές έρευνες, δικαστικές διώξεις και καταδικαστικές αποφάσεις, ανακτήσεις χρηματικών ποσών ή πειθαρχικές ποινές.

Παραδείγματα ερευνών της OLAF:

  • παράτυπη χρήση ευρωπαϊκών κεφαλαίων για σχέδια σε τομείς όπως η εξωτερική βοήθεια, η γεωργία, το περιβάλλον, κ.λπ.
  • αποφυγή καταβολής δασμών και φόρων από εισαγωγείς
  • λαθρεμπόριο τσιγάρων από ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος
  • κατάχρηση/υπεξαίρεση εξωτερικής βοήθειας
  • επιδοτήσεις για ανύπαρκτα γεωργικά προϊόντα (π.χ., οπωροφόρα δένδρα που δηλώθηκαν αλλά δεν φυτεύτηκαν ποτέ)
  • παρατυπίες σε διαδικασίες διαγωνισμών
  • περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων
  • διαρροή ερωτήσεων και σωστών απαντήσεων σε δοκιμασίες επιλογής.

Συμβολή της OLAF στις πολιτικές πρόληψης και ανίχνευσης της απάτης

Επιφορτισμένη μεταξύ άλλων με την πρόληψη της απάτης, η OLAF αναλαμβάνει σημαντικές πρωτοβουλίες για τη διαμόρφωση συνεκτικών πολιτικών καταπολέμησής της. Στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης (CAFS), η οποία εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2011, η OLAF έχει δημιουργήσει ένα δίκτυο πρόληψης και ανίχνευσης της απάτης εντός της Επιτροπής. Το δίκτυο αυτό καλύπτει όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής και τα κράτη μέλη της ΕΕ και παρέχει στήριξη και συμβουλές, όπως π.χ. για τη διαχείριση των κινδύνων απάτης.

Η OLAF έχει δημιουργήσει επίσης έναν ειδικό ιστότοπο πρόληψης της απάτης DeutschEnglishfrançais με στόχο να εξοπλίσει τους υπαλλήλους της Επιτροπής, με την καλύτερη διαθέσιμη τεχνογνωσία για θέματα απάτης που θέτουν σε κίνδυνο την εφαρμογή των πολιτικών της ΕΕ. Ο ιστότοπος αυτός περιλαμβάνει μια σύντομη επισκόπηση της σχετικής νομοθεσίας, δυνατότητα κατάρτισης και εμπειρίες άλλων υπηρεσιών στον επίμαχο τομέα. Παρουσιάζει εν συντομία στο αρμόδιο προσωπικό τα αναγκαία εργαλεία βελτίωσης της πρόληψης και ανίχνευσης της απάτης.

Εκτός από την υλοποίηση δράσεων που αφορούν τη στρατηγική της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης, έχουν ήδη επιτευχθεί ορισμένα συγκεκριμένα αποτελέσματα, όπως:

  • προσθήκη/ενίσχυση διατάξεων για την καταπολέμηση της απάτης στις νομοθετικές προτάσεις
  • έγκριση σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου τσιγάρων και οινοπνευματωδών ποτών στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ
  • δημοσίευση και διάδοση δικαστικών υποθέσεων για διαρθρωτικές δράσεις.

Για την καταπολέμηση της απάτης απαιτείται συνεργασία σε πολλά επίπεδα

Τα προγράμματα Hercule και Pericles

Η OLAF διαχειρίζεται το πρόγραμμα Hercule DeutschEnglishfrançais, το οποίο αφορά την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, και το πρόγραμμα Pericles, το οποίο σκοπό έχει να βελτιώσει την προστασία των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων του ευρώ στην Ευρώπη και σε όλον τον κόσμο.

Η OLAF διαχειρίζεται το πρόγραμμα Hercule DeutschEnglishfrançais, το οποίο αφορά την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, και το πρόγραμμα Pericles DeutschEnglishfrançais, το οποίο σκοπό έχει να βελτιώσει την προστασία των χαρτονομισμάτων και των κερμάτων του ευρώ στην Ευρώπη και σε όλον τον κόσμο.

Συμφωνίες διοικητικής συνεργασίας

Οι υπάλληλοι της OLAF διενεργούν επιτόπιους ελέγχους στα γραφεία επιχειρήσεων στα κράτη μέλη και σε ορισμένες χώρες εκτός ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η OLAF συνάπτει συμφωνίες διοικητικής συνεργασίας DeutschEnglishfrançais με τους εταίρους της προκειμένου να διευκολυνθεί η καθημερινή συνεργασία σε τομείς όπως η διαβίβαση πληροφοριών και η διεξαγωγή ερευνών.

Κοινές τελωνειακές επιχειρήσεις

Οι τελωνειακές αρχές των χωρών της Ένωσης καθώς και ορισμένων χωρών εκτός ΕΕ, σε συνεργασία με την OLAF, διενεργούν τακτικά κοινές τελωνειακές επιχειρήσεις που περιλαμβάνουν ειδικούς ελέγχους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρόκειται για συντονισμένες και στοχευμένες δράσεις περιορισμένης διάρκειας, με στόχο την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης ευαίσθητων αγαθών και της απάτης σε ορισμένους τομείς υψηλού κινδύνου ή/και σε συγκεκριμένες εμπορικές διαδρομές.

Οι επιχειρήσεις αυτές οργανώνονται είτε από την OLAF είτε από τα κράτη μέλη σε συνεργασία με την OLAF.

Για παράδειγμα, 40 εκατ. τσιγάρα, 1.200 κιλά καπνού για στριφτά τσιγάρα, 7.000 λίτρα αλκοόλης και 8 εκατ. άλλα είδη παραποίησης/απομίμησης κατασχέθηκαν στη διάρκεια της επιχείρησης SIROCCO English, την οποία διεξήγαγε η OLAF τον Ιούνιο του 2010 με τη συμμετοχή τελωνειακών αρχών από τα τότε 27 κράτη μέλη της ΕΕ και από 11 χώρες εταίρους εκτός ΕΕ, και με την υποστήριξη της Interpol, της Europol και του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων. Αν δεν είχαν εντοπιστεί οι λαθρέμποροι, δεν θα είχαν καταβληθεί, για τα τσιγάρα και μόνο, δασμοί και ειδικοί φόροι κατανάλωσης ύψους 8 εκατ. ευρώ.

Άλλο ένα καλό παράδειγμα βοήθειας της OLAF στο πλαίσιο επιχειρήσεων που διοργανώνουν τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι η επιχείρηση BARREL English, την οποία διοργάνωσε η Πολωνική Υπηρεσία Τελωνείων τον Οκτώβριο του 2011 με αποτέλεσμα να κατασχεθούν 1,2 εκατ. τσιγάρα κατά την πρώτη κοινή τελωνειακή επιχείρηση που στόχο είχε τις σιδηροδρομικές μεταφορές κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της ΕΕ. Έτσι αποφεύχθηκαν ενδεχόμενες απώλειες 250.000 ευρώ για τους προϋπολογισμούς της ΕΕ και της Πολωνίας — με τη μορφή δασμών και φόρων.

Καταπολέμηση του λαθρεμπορίου τσιγάρων

Η αποφυγή καταβολής δασμών και ειδικών φόρων κατανάλωσης στα τσιγάρα, συνήθως μέσω του λαθρεμπορίου, είναι ένας από τους σημαντικότερους τομείς απάτης που απασχολούν την OLAF. Σε μία και μόνο επιχείρηση τον Απρίλιο του 2011, σε συνεργασία με τις γερμανικές, λιθουανικές και πολωνικές αρχές, κατασχέθηκαν περίπου 70 εκατ. τσιγάρα με αποτέλεσμα να αποφευχθεί ζημία ύψους 6 εκατ. ευρώ για τους Ευρωπαίους φορολογουμένους.

Τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν συνάψει συμφωνίες καταπολέμησης του λαθρεμπορίου και της παραποίησης/απομίμησης με την Philip Morris International (PMI), την Japan Tobacco International (JTI), την British American Tobacco (ΒΑΤ) και την Imperial Tobacco Limited (ITL) με στόχο τη συνεργασία για την αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού.

Επαγρύπνηση για πλαστά κέρματα ευρώ

Η παραχάραξη και η κιβδηλεία του ευρώ ευθύνονται για οικονομική ζημία τουλάχιστον 50 εκατ. ευρώ από την εισαγωγή του ευρώ το 2002. Στις 5 Φεβρουαρίου 2013, η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση οδηγίας για την ενίσχυση της προστασίας του ευρώ και άλλων νομισμάτων από την παραχάραξη και την κιβδηλεία μέσω του ποινικού δικαίου DeutschEnglishfrançais. Η πρόταση στοχεύει στην καλύτερη προστασία του ευρώ θεσπίζοντας αποτελεσματικότερες ποινικές νομοθετικές ρυθμίσεις και διαδικασίες, και καθορίζοντας ελάχιστες κυρώσεις.

Η OLAF είναι αρμόδια για το Ευρωπαϊκό Τεχνικό και Επιστημονικό Κέντρο DeutschEnglishfrançais, το οποίο εξετάζει πλαστά κέρματα. Το 2011, αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία 157.000 πλαστά κέρματα ευρώ έναντι 186.100 το 2010. Το δημοφιλέστερο κέρμα για παραχάραξη είναι αυτό των 2 ευρώ, στο οποίο αναλογούν τα δύο τρίτα σχεδόν όλων των εντοπισθέντων πλαστών κερμάτων ευρώ το 2011.

Ευρώ© Carofoto

Προσέχετε τα πλαστά νομίσματα.

Μελλοντικές προοπτικές

Η OLAF μελετά και διαπραγματεύεται νομικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

Προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν υποχρέωση να μάχονται κατά της απάτης και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας που πλήττει τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης. Αν και έχουν θεσπιστεί νομικές πράξεις κατά το παρελθόν, εξακολουθούν να υφίστανται διαφορετικοί κανόνες και πρακτικές, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται κενά όσον αφορά το επίπεδο προστασίας των δημόσιων πόρων της ΕΕ καθώς και την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων αυτών.

Δεδομένων των σημερινών δυσμενών οικονομικών προοπτικών, η Επιτροπή δίνει έμφαση στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, την οποία θεωρεί ως μία από τις στρατηγικές πολιτικές που διασφαλίζουν υγιή δημόσια οικονομικά και εγγυώνται ότι τα χρήματα των φορολογουμένων που διαχειρίζεται η ΕΕ δαπανώνται με τον όσο το δυνατόν σωστότερο και αποτελεσματικότερο τρόπο.

Τον Μάιο του 2011, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης , η οποία αναφέρει διάφορους τομείς στους οποίους τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ μπορούν να προστατευθούν καλύτερα μέσω του ποινικού δικαίου και των διοικητικών ερευνών.

Προκειμένου να εφαρμοστεί η ανακοίνωση, η Επιτροπή ενέκρινε, στις 12 Ιουλίου του 2012, πρόταση οδηγίας σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ μέσω του ποινικού δικαίου, COM (2012) 363. Η πρόταση περιλαμβάνει πρωτοβουλίες για την περαιτέρω προσέγγιση των σχετικών αδικημάτων και κυρώσεων βάσει του ποινικού δικαίου ώστε να προστατεύονται τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ με μέτρα τα οποία λειτουργούν αποτρεπτικά και έχει ήδη υποβληθεί στο Συμβούλιο, στο οποίο η OLAF και η ΓΔ Δικαιοσύνης εκπροσωπούν την Επιτροπή στις διεξαγόμενες διαπραγματεύσεις.

Ευρωπαϊκή Εισαγγελική Αρχή

Για την καταπολέμηση του εγκλήματος που πλήττει τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ πρέπει να ληφθούν μέτρα σε όλη την Ένωση. Εθνικές έννοιες όπως η εδαφικότητα και η δικαιοδοσία δεν παρέχουν το κατάλληλο πλαίσιο για την αντιμετώπιση πολύπλοκων περιπτώσεων οι οποίες από τη φύση τους έχουν ευρωπαϊκό χαρακτήρα και υπερβαίνουν το εθνικό πλαίσιο. Η Επιτροπή σκοπεύει να υποβάλει κανονιστική πρόταση τον Ιούνιο του 2013 για τη δημιουργία Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής με κύριο αντικείμενο τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης. Η αρχή αυτή θα συμβάλει αποφασιστικά στην διερεύνηση και τη δίωξη των εγκλημάτων που σχετίζονται με απάτες ή παρατυπίες που πλήττουν τον προϋπολογισμό της ΕΕ.

Αρχή σελίδας

Αρχή σελίδας



Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε το δικτυακό τόπο

Βρήκατε την πληροφορία που ζητούσατε;

ΝαιΌχι

Ποια πληροφορία ζητούσατε;

Έχετε να προτείνετε κάτι;