Bezpieczeństwo żywności w UE


Polityka UE w zakresie bezpieczeństwa żywności ma na celu zagwarantowanie:

  1. bezpiecznej, pożywnej żywności i paszy dla zwierząt
  2. wysokiego poziomu zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz ochrony roślin
  3. wystarczających i przejrzystych informacji na temat pochodzenia, zawartości/etykietowania oraz stosowania żywności.

People harvesting food © Corbis

Zagraniczne czy krajowe – wszystkie produkty muszą spełniać unijne normy bezpieczeństwa żywności.

Unijna strategia bezpieczeństwa żywności opiera się na trzech filarach. Są to:

  • kompleksowe prawodawstwo w zakresie bezpieczeństwa żywności i pasz zwierzęcych oraz higieny żywności
  • rzetelne ekspertyzy naukowe będące podstawą do podejmowania decyzji
  • egzekwowanie przepisów i kontrola.

W dziedzinach wymagających zapewnienia konsumentom szczególnej ochrony, mogą to być również specjalne środki dotyczące:

  • stosowania pestycydów, suplementów żywnościowych, barwników, antybiotyków lub hormonów
  • dodawania do żywności substancji takich jak konserwanty i środki aromatyzujące
  • stosowania produktów mających kontakt ze środkami spożywczymi, np. opakowań plastikowych
  • etykietowania składników żywności, które mogą powodować reakcje alergiczne, oraz stosowania na etykietach sformułowań takich jak „produkt o niskiej zawartości tłuszczu” czy „produkt bogaty w błonnik”.

Ochrona różnorodności na rynku produktów żywnościowych w UE

UE dokłada wszelkich starań, aby tradycyjna żywność nie musiała być wycofywana z rynku z powodu obowiązujących norm oraz aby wspólne przepisy nie utrudniały innowacji i nie wpływały negatywnie na jakość.

Kiedy nowe państwo członkowskie przystępuje do UE (a więc i do jednolitego rynku europejskiego), często wprowadza się środki przejściowe, które mają ułatwić mu dostosowanie się do surowych unijnych norm bezpieczeństwa żywności. Podczas okresu przejściowego dany kraj nie może eksportować żywności, która nie spełnia tych norm.

W przypadku żywności modyfikowanej genetycznie, żywności pochodzącej od sklonowanych zwierząt albo produkowanej przy użyciu nanotechnologii Komisja kieruje się zasadą odpowiedzialnych innowacji. Są one dla obywateli UE najwyższą gwarancją bezpieczeństwa i mogą stanowić silny impuls do rozwoju gospodarczego.

Brown dog (dachshund) holding passport in mouth.

On też może podróżować ze swoim własnym paszportem.

Dobrostan zwierząt

Zwierzęta można przewozić w całej UE, pod warunkiem że normy w zakresie zdrowia zwierząt i ich dobrostanu, które mają zastosowanie w gospodarstwie, są przestrzegane również podczas transportu. W przypadku pojawienia się ogniska choroby zwierzęcej UE posiada procedury i mechanizmy umożliwiające natychmiastowe działania, a w razie potrzeby wstrzymuje wymianę handlową dla danego produktu lub produktów.

Unijny paszport dla zwierząt ułatwia podróżowanie ze zwierzętami domowymi. (koty, psy i fretki). Jednak, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się chorób, w odniesieniu do zwierząt domowych stosuje się takie same środki ostrożności jak w przypadku innych zwierząt.

Zdrowie roślin

Wszystkie rośliny i wszelki materiał roślinny można przewozić w obrębie UE pod warunkiem, że są one wolne od szkodników. Badania przesiewowe importowanego materiału roślinnego i monitorowanie terytorium UE pomagają we wczesnym wykryciu nowych szkodników.

Oznacza to, że można podejmować działania zapobiegawcze, a w związku z tym unikać stosowania środków zwalczających szkodniki, takich jak pestycydy. Paszport roślin dołączony do młodego drzewka wskazuje, że zostało ono wyhodowane w odpowiednich warunkach.

System wczesnego ostrzegania

W Unii Europejskiej funkcjonuje system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach, mający na celu ochronę ludzi przed żywnością, która nie spełnia europejskich wymogów w zakresie bezpieczeństwa żywności. System pozwala również wykryć, czy dany środek spożywczy zawiera substancje zakazane lub zbyt duże ilości substancji niebezpiecznych, takich jak pozostałości leków weterynaryjnych w mięsie czy rakotwórcze barwniki w żywności.

W obliczu zagrożenia w całej UE uruchamiany jest system alarmowy. Czasami wystarczy zablokować tylko jedną partię towaru, a czasami konieczne jest zatrzymanie wszystkich partii danego produktu wysyłanych z danego gospodarstwa, portu czy fabryki. Produkty już znajdujące się w magazynach i sklepach również mogą zostać wycofane.

Identyfikowalność i zarządzanie ryzykiem

Jeżeli wystąpią znaczne ogniska chorób zwierzęcych lub przypadki zatruć pokarmowych wpływających na europejskich konsumentów, organy UE mogą prześledzić przemieszczanie produktów żywnościowych na całej drodze łańcucha produkcyjnego. Dotyczy to zarówno żywych zwierząt, jak i produktów pochodzenia zwierzęcego oraz roślin.

Identyfikowalność i funkcje zarządzania ryzykiem umożliwia system TRACES (ekspercki system kontroli handlu), elektroniczny systemu kontroli granicznych i certyfikacji towarów podlegających wymianie handlowej.

Decyzje podejmowane w oparciu o rzetelne podstawy naukowe

Wyniki badań naukowych to podstawa, na której UE opiera się przy podejmowaniu decyzji dotyczących żywności. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności (EFSA) DeutschEnglishfrançaisitaliano udziela Komisji Europejskiej i państwom członkowskim niezależnych porad naukowych przy opracowywaniu prawodawstwa oraz doradza decydentom w przypadku wystąpienia zagrożeń związanych z bezpieczeństwem żywności.

Komisja stosuje zasadę ostrożności: jeśli naukowcy stwierdzą, że istnieje choćby potencjalne ryzyko, podejmuje bezzwłoczne działania

Egzekwowanie przepisów i kontrola

Komisja egzekwuje stosowanie prawa żywnościowego UE poprzez:

  • sprawdzenie, czy wszystkie państwa UE dokonały prawidłowej transpozycji prawodawstwa UE do prawa krajowego oraz jego wdrożenia
  • przeprowadzanie kontroli na miejscu, zarówno w UE, jak i poza jej granicami przez Biuro Żywności i Weterynarii English (FVO).

Biuro ds. Żywności i Weterynarii przeprowadza kontrole w poszczególnych zakładach produkcji żywości. Jego głównym zadaniem jest jednak sprawdzanie, czy rządy państw UE i innych krajów dysponują odpowiednimi mechanizmami gwarantującymi, że krajowi producenci żywności przestrzegają surowych unijnych norm bezpieczeństwa. Od 2013 r. zakresem działań FVO zostały objęte wyroby medyczne.

Początek strony

Bezpieczeństwo żywności

Opublikowano we wrześniu 2013 r.

Niniejsza publikacja stanowi część serii „Zrozumieć politykę Unii Europejskiej”.


Początek strony



Bądźmy w kontakcie

Twitter

  • Komisja Europejska – Zdrowie i ochrona konsumentówEnglish (en)
  • Wspólne Centrum Badawcze – Instytut Zdrowia i Ochrony KonsumentówEnglish (en)
  • Wspólne Centrum Badawcze – Instytut Zdrowia i Ochrony Konsumentów – Zespół ds. ŻywieniaEnglish (en)

Początek strony

KONTAKT

Pytania o charakterze ogólnym

Proszę zadzwonić pod numer telefonu
00 800 6 7 8 9 10 11 Więcej o usłudze

Wyślij pytanie e-mailem

Dane kontaktowe i informacje o wizytach w instytucjach, kontakty z prasą

Jak ulepszyć ten portal?

Czy znaleźli Państwo poszukiwane informacje?

TakNie

Jakich informacji Państwo szukają?

Czy mają Państwo jakieś uwagi?