Voedselveiligheid

De voedselstrategie voor de hele EU steunt op drie pijlers:

• uitvoerige wetgeving over de veiligheid van voedsel en diervoeders
• besluitvorming op basis van gedegen wetenschappelijk advies
• wetshandhaving en controle

Er worden bijzondere maatregelen genomen op gebieden waar extra consumentenbescherming op zijn plaats is:

• gebruik van pesticiden, voedingssupplementen, kleurstoffen, antibiotica en hormonen
• verrijking van voedsel met vitamines, mineralen en dergelijke
• producten waarmee levensmiddelen in aanraking komen, zoals plastic verpakkingen
• de vermelding van ingrediënten die allergieën kunnen veroorzaken en van claims zoals "vetarm" en "vezelrijk"

Plaats voor diversiteit

De EU gaat behoedzaam te werk zodat voedselveiligheidsnormen er niet toe leiden dat traditionele producten van de markt verbannen worden of dat de kwaliteit vermindert.

Toen nieuwe landen toetraden tot de EU en daarmee tot de interne markt van de EU, waren overgangsmaatregelen nodig om deze landen naar het EU-niveau toe te laten groeien. Maar ook als die gelden mogen ze geen voedsel uitvoeren dat niet aan de normen voldoet.

Voor GGO's, klonen en nanotechnologie, samen bekend onder de noemer "nieuwe voedingsmiddelen", voert de Commissie een beleid van verantwoorde innovatie dat een zo groot mogelijke veiligheid voor de EU-burger en een zo sterk mogelijke stimulans voor de economische groei beoogt.

Veiligheid van dieren

Dieren kunnen vrij door de hele EU vervoerd worden. Maar de normen voor gezondheid en welzijn die op de boerderij gelden, moeten ook tijdens het vervoer worden nageleefd. Als er besmettelijke dierenziektes heersen, grijpt de EU snel in en legt desnoods de handel stil.

EU-huisdierenpaspoorten maken het mogelijk om huisdieren op reis mee te nemen. Maar om de verspreiding van ziektes te voorkomen, gelden er voorzorgsmaatregelen zowel voor huisdieren als voor andere dieren.

Planten gezond houden

Alle planten en plantaardige producten mogen in de hele EU worden vervoerd als ze ziektevrij zijn. Door ingevoerde planten te screenen en het EU-grondgebied te controleren, worden nieuwe ziekten in een vroeg stadium opgespoord.

Hierdoor kan preventief worden opgetreden, waardoor curatieve maatregelen zoals pesticiden kunnen worden vermeden. Als een jonge boom een plantenpaspoort heeft, geeft dit aan dat die in gezonde omstandigheden gekweekt is.

Waarschuwingssysteem

De EU heeft een systeem voor snelle waarschuwingen dat moet voorkomen dat consumenten besmet of giftig voedsel eten. Met dit systeem wordt ook nagegaan of voedingsmiddelen verboden stoffen of te veel van een stof met verhoogd risico bevatten, zoals resten van diergeneesmiddelen in vlees, of kankerverwekkende kleurstoffen in voedsel.

Als er een risico gevonden wordt, rinkelen de alarmbellen in heel Europa. Het kan voldoende zijn om één enkele partij tegen te houden, maar soms is het noodzakelijk om alle zendingen van een bepaald product van de betreffende boerderij, fabriek of invoerhaven te stoppen. Producten die zich al in opslagplaatsen of winkels bevinden, kunnen eventueel worden teruggeroepen.

Traceerbaarheid en risicobeheer

Bij een uitbraak van een dierenziekte of wanneer besmet of giftig voedsel bij de consument terechtkomt, kunnen de EU-autoriteiten nagaan waar de betrokken dieren of dierlijke of plantaardige producten oorspronkelijk vandaan zijn gekomen.

Dankzij TRACES (Trade Control and Expert System), een elektronisch systeem voor grenscontroles en certificatie voor handelswaar, kan de herkomst worden getraceerd en kunnen de risico's worden beheerst.

Besluitvorming op grond van wetenschap

De EU neemt haar besluiten over de voedselveiligheid op basis van wetenschappelijke kennis. De Europese Autoriteit voor de Voedselveiligheid (EFSA) verstrekt advies bij het opstellen van wetgeving en wanneer beleidsmakers met een voedselveiligheidscrisis geconfronteerd worden.

De Commissie hanteert het voorzorgsbeginsel: zij treedt onmiddellijk op als de wetenschappers zeggen dat er zelfs maar een potentieel gevaar is.

Handhaving en controle

De Commissie zorgt voor de naleving van de EU-wetgeving inzake levensmiddelen en diervoeder door te controleren of die correct in de wetgeving van de lidstaten is omgezet en wordt uitgevoerd, en door inspecties per plaatse in de EU en daarbuiten.

Het Voedsel- en Veterinair Bureau (VVB) van de Commissie voert controles uit bij levensmiddelenproducenten, maar ziet er ook op toe dat de overheden van EU- en niet-EU-landen de nodige maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat hun eigen levensmiddelenproducenten de strenge EU-normen voor voedselveiligheid naleven. Het VVB heeft er in 2013 taken bijgekregen op het gebied van medische apparatuur.

Naar boven

EU-instellingen en -organen

• Europese Commissie
  • Voedselveiligheid
  • Volksgezondheid
  • Consumentenzaken
• Europees Parlement
  • Commissie Milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid
• Raad van de Europese Unie
  • Werkgelegenheid, sociaal beleid, volksgezondheid en consumentenzaken;
• Europees Economisch en Sociaal Comité
  • Afdeling Landbouw, plattelandsontwikkeling en milieu
• Comité van de Regio’s
  • Commissie Natuurlijke rijkdommen (NAT)
• EU-agentschappen
  • Europese Autoriteit voor voedselveiligheid

Financieringsmogelijkheden

• Openbare aanbestedingen (overheidsopdrachten)

Publicaties, nieuwsbrieven en statistieken

• Publicaties
• Nieuwsbrieven
• Statistieken

Wetgeving

• Samenvattingen van EU-voedselveiligheidswetgeving
• Geldende wetgeving voer voedselveiligheid (volledige teksten)
• Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie - Artikel 168 (volksgezondheid), artikel 169 (consumentenbescherming)