Ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ


Η πολιτική της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων σκοπό έχει να εξασφαλίσει:

  1. ασφαλή και θρεπτικά τρόφιμα και ζωοτροφές
  2. την υγεία και καλή μεταχείριση των ζώων και την προστασία των φυτών
  3. επαρκή και διαφανή στοιχεία σχετικά με την προέλευση, το περιεχόμενο και την καταλληλότητα των τροφίμων.

Συγκομιδή καρπών© Corbis

Τόσο τα εισαγόμενα όσο και τα εγχώρια προϊόντα διατροφής οφείλουν να πληρούν τα αυστηρά πρότυπα της ΕΕ.

Τρεις είναι οι βασικές συνιστώσες της στρατηγικής της ΕΕ για τα τρόφιμα:

  • ολοκληρωμένη νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών και την υγιεινή των τροφίμων
  • έγκυρες επιστημονικές συμβουλές στις οποίες πρέπει να στηρίζονται οι αποφάσεις
  • επιβολή της νομοθεσίας και έλεγχος.

Όταν συντρέχουν λόγοι ιδιαίτερης προστασίας των καταναλωτών, προβλέπεται η λήψη ειδικών μέτρων όσον αφορά τα εξής:

  • χρήση φυτοφαρμάκων, συμπληρωμάτων διατροφής, χρωστικών ουσιών, αντιβιοτικών και ορμονών
  • πρόσθετα τροφίμων όπως συντηρητικά και αρωματικές ύλες
  • προϊόντα που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα, όπως οι πλαστικές συσκευασίες
  • επισήμανση των αλλεργιογόνων συστατικών και αναγραφή πληροφοριών όπως "χαμηλά λιπαρά" και "υψηλή περιεκτικότητα σε ίνες".

Ποικιλία προϊόντων στην αγορά της ΕΕ

Η ΕΕ δίνει ιδιαίτερη προσοχή ώστε τα ισχύοντα πρότυπα να μην εκτοπίζουν τα παραδοσιακά τρόφιμα από την αγορά, να μην αποθαρρύνουν την καινοτομία και να μην θίγουν την ποιότητα των προϊόντων.

Όταν νέες χώρες γίνονται μέλη της ΕΕ (και, συνεπώς, εντάσσονται στην ενιαία αγορά), ενδέχεται να απαιτούνται μεταβατικά μέτρα προκειμένου να τους δοθεί η δυνατότητα να συμμορφωθούν με τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ όσον αφορά την ασφάλεια των τροφίμων. Στο μεταξύ, οι χώρες αυτές δεν μπορούν να εξάγουν τρόφιμα που δεν πληρούν αυτά τα πρότυπα.

Όσον αφορά τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, την κλωνοποίηση και τη νανοτεχνολογία (νέα τρόφιμα), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τάσσεται υπέρ της υπεύθυνης καινοτομίας. Αυτή παρέχει στους πολίτες της ΕΕ τις μεγαλύτερες εγγυήσεις ασφάλειας και τα πλέον ισχυρά κίνητρα οικονομικής ανάπτυξης.

Καφέ σκύλος (dachshund) κρατά στο στόμα του διαβατήριο.

Ο σκύλος σας μπορεί να έχει το δικό του διαβατήριο και να ταξιδέψει μαζί σας.

Προστασία των ζώων

Τα ζώα μπορούν να διακινούνται επίσης ελεύθερα σε όλη την ΕΕ, με την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται τα πρότυπα υγείας και καλής μεταχείρισής τους όχι μόνο στο αγρόκτημα, αλλά και κατά τη διάρκεια της μεταφοράς. Σε περίπτωση εκδήλωσης ασθένειας των ζώων, η ΕΕ παρεμβαίνει ταχέως και, αν χρειαστεί, αναστέλλει τις εμπορικές συναλλαγές.

Επίσης χάρη στα "διαβατήρια για ζώα συντροφιάς" (γάτες, σκύλοι και κουνάβια) που καθιέρωσε η ΕΕ, οι ιδιοκτήτες τέτοιων ζώων μπορούν να τα παίρνουν μαζί τους όταν ταξιδεύουν. Για την πρόληψη της εξάπλωσης ασθενειών, εφαρμόζονται προληπτικά μέτρα για τα ζώα συντροφιάς, όπως και για τα άλλα ζώα.

Υγεία των φυτών

Όλα τα φυτά και φυτικά υλικά μπορούν να διακινούνται σε όλη την ΕΕ, εφόσον δεν φέρνουν επιβλαβείς οργανισμούς. Ο εξονυχιστικός έλεγχος των εισαγόμενων φυτικών υλικών και η παρακολούθηση του εδάφους της ΕΕ συμβάλλουν στην έγκαιρη ανίχνευση νέων επιβλαβών οργανισμών.

Με τον τρόπο αυτόν είναι δυνατή η λήψη προληπτικών αντί θεραπευτικών μέτρων, όπως η χρήση εντομοκτόνων. Αν ένα νέο δένδρο φέρει "φυτοϋγειονομικό διαβατήριο", αυτό αποτελεί απόδειξη ότι έχει αναπτυχθεί σε υγιείς συνθήκες.

Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης

Η ΕΕ έχει θέσει σε λειτουργία ένα σύστημα ταχείας προειδοποίησης με σκοπό την προστασία των πολιτών από τρόφιμα που δεν πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες ασφαλείας. Το σύστημα αυτό εντοπίζει επίσης τα τρόφιμα που περιέχουν απαγορευμένες ουσίες ή υπερβολικές ποσότητες ουσιών υψηλού κινδύνου, όπως κατάλοιπα κτηνιατρικών φαρμάκων στο κρέας και καρκινογόνες χρωστικές ουσίες στα τρόφιμα.

Όταν εντοπίζεται κίνδυνος, αποστέλλονται προειδοποιήσεις σε όλη την ΕΕ. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αρκεί η ακύρωση της αποστολής μιας μόνο παρτίδας προϊόντος, αλλά, αν χρειαστεί, ακυρώνονται όλες οι αποστολές ενός συγκεκριμένου προϊόντος από το αγρόκτημα, το εργοστάσιο ή το λιμάνι εισόδου, ή ακόμη αποσύρονται προϊόντα που βρίσκονται ήδη σε αποθήκες και καταστήματα.

Ιχνηλασιμότητα και διαχείριση κινδύνου

Όποτε ξεσπά επιδημία ζωικής ασθένειας ή παρατηρούνται μαζικά περιστατικά τροφικής δηλητηρίασης Ευρωπαίων καταναλωτών, οι αρχές της ΕΕ μπορούν να ανιχνεύσουν όλα τα στάδια διακίνησης των προϊόντων διατροφής, φθάνοντας μέχρι και την αλυσίδα παραγωγής, είτε πρόκειται για ζώντα ζώα ή προϊόντα που προέρχονται από ζώα είτε πρόκειται για φυτά.

Αυτή η δυνατότητα ιχνηλασιμότητας και διαχείρισης κινδύνου παρέχεται από το TRACES (Trade Control and Expert System), ένα ηλεκτρονικό σύστημα διασυνοριακών ελέγχων και πιστοποίησης εμπορευμάτων.

Επιστημονικά τεκμηριωμένες αποφάσεις

Οι αποφάσεις της ΕΕ για τα τρόφιμα έχουν επιστημονική βάση. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) DeutschEnglishfrançaisitaliano παρέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις χώρες της ΕΕ αντικειμενικές επιστημονικές συμβουλές κατά την εκπόνηση της σχετικής νομοθεσίας, αλλά και για την αντιμετώπιση κινδύνων για την ασφάλεια των τροφίμων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφαρμόζει την αρχή της πρόληψης: ενεργεί αμέσως μόλις οι επιστήμονες δηλώσουν ότι υπάρχει πιθανός κίνδυνος.

Επιβολή της νομοθεσίας και έλεγχος

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελέγχει την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα τρόφιμα

  • εξετάζοντας κατά πόσον η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι πλήρως ενσωματωμένη στην εθνική νομοθεσία και εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες της ΕΕ
  • μέσω επιτόπιων ελέγχων τόσο εντός όσο και εκτός ΕΕ, τους οποίους αναθέτει στο δικό της Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων English (ΓΤΚΘ) .

Το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων ελέγχει μεμονωμένες μονάδες παραγωγής, αλλά βασικό του καθήκον είναι να ελέγχει κατά πόσον οι κυβερνήσεις της ΕΕ και άλλων χωρών διαθέτουν τον αναγκαίο μηχανισμό για να διασφαλίζουν ότι οι δικοί τους παραγωγοί τροφίμων τηρούν τα αυστηρά πρότυπα της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων. Από το 2013 και μετά, στο πεδίο δράσης του ΓΤΚΘ προστέθηκαν και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Αρχή σελίδας

Ασφάλεια των τροφίμων

Δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο 2013

Η έκδοση αυτή αποτελεί μέρος της σειράς «Η Ευρωπαϊκή Ένωση με απλά λόγια


Αρχή σελίδας



Κρατήστε επαφή

Twitter

  • Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Υγεία και πολιτική καταναλωτώνEnglish (en)
  • Κοινό Κέντρο Ερευνών - Ινστιτούτο Υγείας και Προστασίας του ΚαταναλωτήEnglish (en)
  • Κοινό Κέντρο Ερευνών - Ινστιτούτο Υγείας και Προστασίας του Καταναλωτή - Ομάδα διατροφήςEnglish (en)

Αρχή σελίδας

Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε το δικτυακό τόπο

Βρήκατε την πληροφορία που ζητούσατε;

ΝαιΌχι

Ποια πληροφορία ζητούσατε;

Έχετε να προτείνετε κάτι;