Gnóthaí muirí agus iascach


Braitheann an tslí bheatha atá ag a lán daoine san AE ar an bhfarraige agus ar a hacmhainní – iasc dar ndóigh, ach ar fhuinneamh a thagann ó olacheantair agus ó gháscheantair amach ón gcósta freisin. Braitheann loingeas trádála an AE ar aigéin agus ar fharraigí an domhain chun trádáil a dhéanamh. Tá na ceantair cois cósta tarraingteach do thurasóirí – sin tionscal mór eile.

Agus an oiread sin i dtreis, ní mór dúinn a bheith freagrach as an úsáid a dhéanaimid d'acmainní na farraige, an ró-iascaireacht a chosc agus cinntiú nach ndéanann gnó bainte na hola agus an gháis dochar don timpeallacht mhuirí agus chósta.

Iascach – an tábhacht a bhaineann le caomhnú

Tá tionscal iascaireachta an AE ar an gceathrú tionscal iascaireachta is mó ar domhan – soláthraíonn sé nach mór 6.4 milliún tona éisc gach bliain. Tá breis agus 350,000 duine fostaithe i dtionscal na hiascaireachta agus na próiseála éisc.

Tá sé ina thosaíocht ag an AE a chinntiú go mbeidh an iascaireacht inbhuanaithe ó thaobh an gheilleagair agus an chomhshaoil de, agus go gcuirtear leasanna na dtomhaltóirí san áireamh.

Chuige sin, bheartaigh an Coimisiún athchóiriú tábhachtach a dhéanamh ar chomhbheartas iascaigh an AE. Is é an cuspóir leis an athchóiriú sin slí bheatha na n-iascairí a shlánú agus deireadh a chur le ró-iascaireacht agus le hídiú stoic.

Is é a iarrtar sna tograí sin Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) a chruthú don tréimhse 2014-20. Chuideodh an ciste sin le hiascairí athrú go hiascaireacht inbhuanaithe agus chuideodh sé le pobail le cósta a ngeilleagair a éagsúlú, trí mhaoiniú a thabhairt do thionscadail a chruthaíonn poist nua agus a fheabhsaíonn an mianach saoil sna limistéir sin.

Iascairí ag tabhairt isteach gabháil éisc © Van Parys Media

Ag cuidiú le stoic éisc a chaomhnú don todhchaí – mórchuspóir i mbeartas iascaigh an AE.

Comhar agus cúnamh idirnáisiúnta

Tá comhaontuithe comhpháirtíochta ag an AE le tíortha nach bhfuil san AE agus déanann sé caibidlíocht le heagraíochtaí réigiúnacha agus idirnáisiúnta iascaigh lena chinntiú go bhfuil uiscí an domhain á mbainistiú ar bhealach trédhearcach agus inbhuanaithe agus nach ndéantar ró-iascaireacht orthu.

Faoi na comhaontuithe sin, is féidir le hiascairí an AE dul ag iascach i bhfarraigí i bhfad i gcéin ach suim airgid a íoc, rud a chinntíonn gur féidir le tíortha nach bhfuil san AE, agus tíortha i mbéal forbartha, infheistiú ina dtionscail iascaigh agus cur lena stoic éisc agus soláthar cuí a dhéanamh do mhargadh éisc an AE.

Éisc agus bia mara a shaothrú go hinbhuanaithe

Tá an bhearna ag méadú idir an méid bia mara a itear san AE agus an méid de a sholáthraíonn an tionscal iascaireachta. Is féidir leis an dobharshaothrú roinnt den bhearna sin a dhúnadh. Faoi láthair, is ó fheirmeacha éisc agus ó chineálacha eile dobharshaothraithe a thagann an ceathrú cuid den iasc agus den bhia mara a tháirgtear san AE. Maidir leis na méideanna a shaothraítear, is diúilicíní, bric dhea-dhathacha agus bradáin na speicis is tábhachtaí a shaothraítear san AE, agus ina dhiaidh sin oisrí, garbhánaigh, carbáin, breallaigh agus doingin mhara.

Tá ardchaighdeáin maidir leis an gcomhshaol, le sláinte ainmhithe agus le cosaint an tomhaltóra i bhfeidhm i dtionscal dobharshaothraithe na hEorpa. Bhí an tionscal sin in ísealbrí le blianta beaga anuas ach tá súil ag an gCoimisiún an taoide a chasadh agus tograí sonracha a thabhairt isteach san athchóiriú ar an gcomhbheartas iascaigh.

Tuirbíní gaoithe © AE

Is fuinneamh glan an fuinneamh a ghintear amach ón gcósta agus tacaíonn sé freisin le fostaíocht agus le fás an gheilleagair

Gné na mara

Tá an limistéar muirí is mó ar domhan (1200 calafort) agus an loingeas trádála is mó ar domhan ag an AE. Is ar muir a dhéantar 90% den trádáil eachtrach agus 40% den trádáil inmheánach.

Cuirtear gnéithe comhshaoil san áireamh i gcónaí i mbeartas iascaigh an AE. Tá cur chuige i bhfad níos leithne in úsáid sa bheartas muirí le píosa, agus tugtar aird ann ar gach cineál úsáide a bhaintear as an limistéar muirí. Is é an sprioc atá againn cur le hacmhainní agus le taithí na hEorpa i réimse an taighde, na teicneolaíochta agus na nuála, agus ár gcion féin a dhéanamh don straitéis Eoraip 2020 d'fhás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach.

Cuimsítear a lán réimsí i mbeartas muirí an AE - an t-iompar ar muir, iomaíocht i ngnó na mara, fostaíocht, taighde eolaíochta, iascach agus cosaint an chomhshaoil mhuirí. Is é an príomhchuspóir forbairt an gheilleagair a chinntiú ach inbhuanaitheacht an chomhshaoil a chosaint freisin.

Le béim a chur ar an tábhacht atá sna farraigí don tsochaí agus don gheilleagar, déanann an AE ceiliúradh ar "Lá Muirí na hEorpa" an 20 Bealtaine gach bliain.

Barr

Iascach agus gnóthaí muirí

Arna fhoilsiú i Eanáir 2013

Cuid den tsraith 'Foras Feasa ar an Aontas Eorpach' is ea an foilseachán seo


Barr


Físeáin


TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Réimsí beartais gaolmhara

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?