Gnóthaí muirí agus iascach


Braitheann an tslí bheatha atá ag a lán daoine san AE ar an bhfarraige agus ar a hacmhainní – iasc dar ndóigh, ach ar an bhfuinneamh a ghineann feirmeacha gaoithe, olacheantair agus gáscheantair amach ón gcósta freisin. Braitheann loingeas trádála an AE ar aigéin agus ar fharraigí an domhain chun trádáil a dhéanamh. Meallann ceantair cois cósta turasóirí – sin tionscal mór eile.

Ó tharla an oiread sin a bheith i dtreis, ní mór dúinn a bheith stuama faoin úsáid a bhainimid as acmhainní na farraige, an ró-iascaireacht a chosc agus a chinntiú nach ndéanann gnó bainte na hola agus an gháis dochar d'fharraigí ná do chóstaí na hEorpa.

Iascach – an tábhacht a bhaineann le bearta caomhnaithe

Tá tionscal iascaireachta an AE ar an gceathrú tionscal iascaireachta is mó ar domhan – soláthraíonn sé nach mór 6.4 milliún tona éisc gach bliain. Tá breis agus 350,000 duine fostaithe i dtionscal na hiascaireachta agus na próiseála éisc.

Déanann an AE a dhícheall a chinntiú gur tionscal inbhuanaithe í an iascaireacht – ó thaobh an gheilleagair agus an chomhshaoil de – agus go ndéantar leas an tomhaltóra a chosaint agus go gcuirtear riachtanais an iascaire san áireamh.

Is é sin go díreach is aidhm don athchóiriú ar Chomhbheartas Iascaigh an AE a bhfuil feidhm leis ó Eanáir 2014 – slí bheatha iascairí a chosaint agus deireadh a chur leis an ró-iascaireacht agus leis an ídiú ar stoic éisc a leanann é.

Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh English ina bhonn agus ina thaca ag an reachtaíocht nua. Idir 2014 agus 2020, tabharfar maoiniú ón gciste sin do thionscadail atá ceaptha:

  • teicnící nuálacha iascaireachta a thabhairt isteach
  • margaí nua a chur ar fáil do bhia mara
  • an caighdeán saoil i gceantair cois cósta a fheabhsú.

Ar an gcaoi sin beidh iascairí in ann tosú ar nósanna iascaireachta inbhuanaithe a chleachtadh, agus beidh pobail cois cósta in ann an geilleagar áitiúil a éagsúlú.

Iascairí ag tabhairt isteach gabháil éisc © Van Parys Media

Stoic éisc a chaomhnú – ceann de thosaíochtaí bheartas iascaigh an AE.

Comhar agus cúnamh idirnáisiúnta

Oibríonn an AE i gcomhar le comhlachtaí na Náisiún Aontaithe agus déanann sé idirbheartaíocht le heagraíochtaí réigiúnacha agus idirnáisiúnta iascaigh lena chinntiú go bhfuil uiscí an domhain á mbainistiú ar bhealach trédhearcach agus inbhuanaithe agus nach ndéantar ró-iascaireacht ar stoic éisc.

Comhaontuithe déthaobhacha le tíortha nach bhfuil san AE, tugann siad caoi d'iascairí an AE dul ag iascach in uiscí i bhfad i gcéin, ar na coinníollacha inbhuanaitheachta céanna a bhfuil feidhm acu laistigh den AE. Ar an gcaoi sin is féidir soláthar cuí a dhéanamh do mhargadh éisc an AE. Ina chúiteamh sin, faigheann na tíortha comhpháirtíochta (na tíortha atá i mbéal forbartha ina measc) ranníocaíocht airgeadais ionas gur féidir leo infheistiú ina dtionscal iascaigh féin agus cur lena stoic éisc.

Éisc agus bia mara a shaothrú go hinbhuanaithe

Tá ag méadú ar an mbearna idir an méid bia mara a itear san AE agus an méid de a sholáthraíonn an tionscal iascaireachta. Is féidir cuid den bhearna sin a líonadh tríd an dobharshaothrú. Faoi láthair, is ó fheirmeacha éisc agus ó chineálacha eile dobharshaothraithe an ceathrú cuid den iasc agus den bhia mara a tháirgtear san AE. Ó thaobh na méideanna díobh a shaothraítear, is diúilicíní, bric dhea-dhathacha agus bradáin na príomhspeicis a shaothraítear san AE, agus ina ndiaidh sin oisrí, garbhánaigh, carbáin, breallaigh agus doingin mhara.

Tá caighdeáin thar a bheith ard i bhfeidhm i dtionscal dobharshaothraithe na hEorpa maidir le cosaint an chomhshaoil, sláinte ainmhithe agus sábháilteacht an tomhaltóra. Mar sin féin, níl aon fhorás ag teacht ar an earnáil le blianta beaga anuas. Tá an reachtaíocht nua ceaptha an taoide a chasadh agus borradh a chur faoi sholáthar an bhia úir fholláin a tháirgtear sa cheantar máguaird.

Tuirbíní gaoithe © AE

Feirmeacha gaoithe amach ón gcósta – foinse d'fhuinneamh glan, de phoist agus d'fhás geilleagrach

Gné na mara

Tá an limistéar muirí is mó ar domhan (1200 calafort) agus an loingeas trádála is mó ar domhan ag an AE. Is ar muir a dhéantar 90% den trádáil le tíortha nach bhfuil san AE agus 40% den trádáil laistigh den AE. Tá na milliúin duine fostaithe i dtionscal na mara, tionscal ar fiú EUR 200 billiún é.

Le blianta beaga anuas tá an AE tar éis gach cineál úsáide a bhaintear as farraigí na hEorpa a chlúdach ina bheartas muirí, sa chaoi is go mbainfear leas as oidhreacht mhuirí na hEorpa atá ag dul siar i bhfad d'fhonn an straitéis Eoraip 2020 d'fhás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a chur chun cinn.

Clúdaíonn beartas muirí an AE na réimsí seo anois:

  • an tslándáil ar muir
  • pleanáil spásúil mhuirí
  • eolas ar thimpeallacht na mara
  • iomaíocht i ngnó na mara
  • taighde eolaíoch
  • iascach
  • timpeallacht na mara a chosaint.

Is é an príomhchuspóir forbairt an gheilleagair a chinntiú ach, san am céanna, inbhuanaitheacht acmhainní an chomhshaoil a chosaint.

Déanann an AE ceiliúradh ar Lá Muirí na hEorpa English an 20 Bealtaine gach bliain chun feasacht a ardú faoin ríthábhacht a bhaineann le folláine na bhfarraigí agus na n-aigéan.

Barr

Iascach agus gnóthaí muirí

Arna fhoilsiú i Eanáir 2013

Cuid den tsraith 'Foras Feasa ar an Aontas Eorpach' is ea an foilseachán seo


Barr


Físeáin


TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Réimsí beartais gaolmhara

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?