Rozszerzenie

Powiększanie obszaru dobrobytu i demokracji

Włączanie do wspólnoty kolejnych nowych członków od początku było jednym z celów przyświecających UE. Jej założyciele byli wystarczająco przekonani o słuszności swojej idei, aby zostawić otwarte drzwi dla kolejnych europejskich państw.

Pomoc krajom, które mają aspiracje do członkostwa w UE, poprzez wspieranie ich wzrostu gospodarczego oraz poprzez wzmacnianie struktur demokratycznych w państwach wyzwolonych z jarzma dyktatury, była odpowiedzią Unii na zmiany zachodzące w krajobrazie politycznym Europy w przeciągu ostatnich pięćdziesięciu lat.

Jednoczenie Wschodu z Zachodem

W 1957 r. Unię Europejską utworzyło wspólnie sześć krajów: Belgia, Francja, Niemcy, Włochy, Luksemburg i Holandia.

W 1973 r. i w kolejnych latach do Unii dołączyła większość pozostałych państw Europy Zachodniej.

Następnie, po upadku komunizmu w 1989 r., wiele krajów Europy Środkowej i Wschodniej przystąpiło do UE w ramach dwóch kolejnych rozszerzeń: w 2004 i 2007 r.

Kto może przystąpić do UE?

Traktat o Unii Europejskiej stanowi, że każde państwo europejskie, które szanuje demokratyczne wartości UE i je propaguje, może ubiegać się o członkostwo w Unii Europejskiej.

Kandydaci muszą jednak spełnić również konkretne kryteria członkostwa, które podzielić można na trzy kategorie:

• kryteria polityczne – kraje starające się o członkostwo muszą posiadać stabilne instytucje gwarantujące demokrację, rządy prawa i poszanowanie praw człowieka
• kryteria gospodarcze – kraje takie muszą mieć sprawnie funkcjonującą gospodarkę rynkową, jak również dostateczną zdolność do sprostania presji konkurencji i siłom rynkowym na obszarze Unii
• kryteria prawne – kraje chcące wstąpić do UE muszą dostosować swoje prawodawstwo do przepisów i praktyk UE – a przede wszystkim uwzględnić w swojej polityce najważniejsze cele unii politycznej, gospodarczej i walutowej.

Na czym polega proces akcesyjny?

Proces akcesyjny – czyli proces przystępowania kraju do UE – dzieli się na trzy etapy (przy czym zamknięcie każdego z etapów wymaga zatwierdzenia ze strony wszystkich dotychczasowych członków UE):

1. najpierw UE oferuje danemu krajowi perspektywę członkostwa. Oznacza to, że gdy tylko kraj ten będzie gotowy, oficjalnie zostanie mu przyznany status kandydata.



2. Fakt, że kraj uzyskał oficjalny status kandydata do członkostwa w UE nie oznacza jednak jeszcze, że rozpoczęły się negocjacje w sprawie jego przystąpienia.



3. Otwarcie oficjalnych negocjacji w sprawie członkostwa to kolejny etap procesu. Na tym etapie dany kraj musi z reguły przeprowadzić odpowiednie reformy, aby dostosować swoje prawodawstwo do przepisów obowiązujących w UE.

Gdy negocjacje i związane z nimi reformy zostaną pomyślnie zakończone i zatwierdzone przez Unię, dany kraj może przystąpić do UE – o ile wyrażą na to zgodę wszyscy dotychczasowi jej członkowie.

Które kraje ubiegają się w tej chwili o członkostwo?

Obecnie UE zaoferowała perspektywę członkostwa 9 krajom: Albanii, Turcji, Islandii oraz wszystkim krajom byłej Jugosławii (z wyjątkiem Słowenii, która jest już członkiem UE).

Oficjalny status kandydata uzyskało 5 z tych krajów:

• Turcja
• Serbia
• Była jugosłowiańska republika Macedonii
• Islandia
• Czarnogóra

Chorwacja ma status kraju przystępującego. Jej wejście do UE przewidziano na lipiec 2013 r.