Διεύρυνση

Διάδοση της ευημερίας και της δημοκρατίας

H εισδοχή νέων κρατών μελών ήταν εξαρχής μέρος του σχεδίου. Οι ιδρυτές της Ένωσης είχαν τέτοια πεποίθηση για την ορθότητα της ιδέας τους που άφησαν ανοικτή την πόρτα και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η απάντηση της ΕΕ στις αλλαγές που σημειώθηκαν στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή την τελευταία 50ετία ήταν η στήριξή της προς χώρες που έχουν δυνατότητες να γίνουν μέλη της. Η στήριξη αυτή έλαβε τη μορφή προώθησης της οικονομικής ανάπτυξης και ενίσχυσης των δημοκρατικών δυνάμεων των χωρών που απεξαρτήθηκαν από δικτατορικά καθεστώτα.

Ένωση Ανατολής και Δύσης

Τα 6 ιδρυτικά μέλη της ΕΕ το 1957 ήταν το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες.

Από το 1973 και μετά, προσχώρησαν οι περισσότερες από τις υπόλοιπες χώρες της Δυτικής Ευρώπης.

Στη συνέχεια, μετά την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων το 1989 στις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, πολλές από τις χώρες αυτές προσχώρησαν στην ΕΕ σε δύο κύματα διεύρυνσης, από το 2004 έως το 2007.

Ποιος μπορεί να γίνει μέλος της ΕΕ;

Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι κάθε ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να υποβάλει υποψηφιότητα εάν σέβεται τις δημοκρατικές αξίες της ΕΕ και δεσμεύεται να τις προαγάγει.

Πιο συγκεκριμένα, μια χώρα μπορεί να γίνει μέλος μόνον εφόσον πληροί όλα τα κριτήρια προσχώρησης:

• πολιτικά – να διαθέτει σταθερούς θεσμούς που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα
• οικονομικά – να διαθέτει λειτουργούσα οικονομία της αγοράς και ικανότητα αντιμετώπισης της ανταγωνιστικής πίεσης και των δυνάμεων της αγοράς εντός της ΕΕ
• νομικά – να διαθέτει ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους – ειδικότερα, προσήλωση στους στόχους της πολιτικής, οικονομικής και νομισματικής ένωσης.

Πώς λειτουργεί;

Η διαδικασία χωρίζεται σε 3 στάδια (και τα 3 πρέπει να εγκρίνονται από το σύνολο των κρατών μελών):

1. μια χώρα αποκτά την ιδιότητα της δυνάμει υποψήφιας για προσχώρηση. Αυτό σημαίνει ότι θα λάβει επίσημα τον τίτλο της υποψήφιας χώρας μόλις είναι έτοιμη.



2. η χώρα αναγνωρίζεται επίσημα ως υποψήφια για προσχώρηση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχουν ξεκινήσει και οι επίσημες διαπραγματεύσεις.



3. η υποψήφια χώρα προχωρεί προς τις επίσημες ενταξιακές διαπραγματεύσεις, μια διαδικασία που συνήθως προϋποθέτει μεταρρυθμίσεις με στόχο την υιοθέτηση της νομοθεσίας της ΕΕ.

Όταν οι διαπραγματεύσεις και οι συνεπαγόμενες μεταρρυθμίσεις έχουν ολοκληρωθεί με τρόπο ικανοποιητικό και για τις δύο πλευρές, η υποψήφια χώρα μπορεί να προσχωρήσει στην ΕΕ, μόνον εφόσον συμφωνούν όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Ποια θα μπορούσαν να είναι τα επόμενα μέλη;

Μέχρι σήμερα, η ΕΕ έχει παραχωρήσει το καθεστώς της δυνάμει υποψήφιας για προσχώρηση σε 9 χώρες: Αλβανία, Τουρκία, Ισλανδία και όλες τις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας (με εξαίρεση τη Σλοβενία που είναι ήδη μέλος της ΕΕ).

Από τις χώρες αυτές, οι 5 έχουν λάβει επίσημα το καθεστώς υποψήφιας χώρας:

• Τουρκία
• Σερβία
• πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας
• Ισλανδία
• Μαυροβούνιο

Η Κροατία είναι υποψήφια χώρα και αναμένεται να προσχωρήσει στην ΕΕ στα μέσα του 2013.