Sprawy gospodarcze i walutowe


Kraje UE koordynują swoje krajowe polityki gospodarcze, by móc współdziałać na wypadek pojawienia się takich wyzwań, jak obecny kryzys gospodarczo-finansowy. 18 krajów zdecydowało się na jeszcze ściślejszą koordynację, przyjmując euro jako swoją wspólną walutę.

Wszystkie kraje UE należą do unii gospodarczej i walutowej (UGW) stanowiącej ramy współpracy gospodarczej. Wspólne cele są następujące:

  • wspieranie wzrostu, zatrudnienia i wyższego poziomu opieki socjalnej dla wszystkich
  • skoordynowana reakcja na globalne wyzwania gospodarcze i finansowe
  • skuteczniejsze uodpornienie krajów UE na wstrząsy zewnętrzne

Dzięki UE przesyłanie pieniędzy dzieciom studiującym za granicą jest tańsze.

Skoordynowana odpowiedź na kryzys

Od początku kryzysu gospodarczo-finansowego w październiku 2008 r. rządy krajowe, Europejski Bank Centralny (EBC) i Komisja współpracowały na rzecz:

  • przywrócenia stabilności i stworzenia odpowiednich warunków dla generowania wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy – koordynując nadzór, interwencje i wspierając banki
  • ochrony oszczędności – w UE podwyższono do kwoty 100 tys. euro minimalny poziom gwarancji krajowych dla rachunków bankowych posiadanych przez deponenta w danym banku
  • zachowania możliwości uzyskiwania przez przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe kredytów w przystępnej cenie oraz 
  • wprowadzenia lepszego unijnego systemu zarządzania finansami i gospodarką.

Aby uniknąć całkowitego załamania się systemu bankowego, rządy państw UE ratowały swoje banki udzielając im natychmiastowego wsparcia na niespotykaną dotąd skalę. W latach 2008 – 2011, 1,6 bln euro, co odpowiada 13 proc. rocznego PKB Unii Europejskiej – zostało wprowadzone do systemu za pomocą gwarancji lub w formie bezpośredniego kapitału. 

Aby zachować stabilność finansową UE i załagodzić napięcia na rynkach państwowych instrumentów dłużnych, UE stworzyła system bezpieczeństwa dla członków strefy auro znajdujących się w poważnych tarapatach: Europejski Mechanizm Stabilności (EMS). Jest to największa na świecie międzynarodowa instytucja finansowa, która zastępuje dotychczas stosowane tymczasowe narzędzia. Posiadając efektywną zdolność kredytową w wysokości 500 mld euro, EMS stał się podstawą całościowej unijnej strategii gwarantującej stabilność finansową strefy euro.

Więcej informacji na temat reakcji UE na kryzys finansowy oraz skuteczniejszego zarządzania euro, jak i na temat Unii Gospodarczo-Walutowej (UGW) można znaleźć w opracowaniu pt.: „Kryzys Finansowy i Gospodarczy”.

Zalety euro

Euro, jako wspólna waluta większej części Europy, ułatwiła Unii Europejskiej prowadzenie skoordynowanych działań przeciwko globalnemu kryzysowi gospodarczemu. Ponadto zapewniło gospodarce krajów UE większą stabilność, niż było by to możliwe bez wspólnej waluty. Na przykład dzięki euro Europejski Bank Centralny był w stanie obniżyć odsetki dla całej strefy euro (unikając sytuacji, w której każdy kraj sam ustala swój kurs walutowy) – teraz banki w całej UE stosują te same warunki przy udzielaniu sobie nawzajem pożyczek.

Każdy, kto należy do grona ponad 333 milionów obywateli UE, korzystających ze wspólnej waluty, odnosi określone korzyści:

  • osoby podróżujące czy to w celach turystycznych, czy biznesowych, nie muszą już wymieniać pieniędzy, dzięki czemu oszczędzają czas i unikają kosztów wymiany
  • dużo tańsze (lub wręcz darmowe) są płatności transgraniczne
  • konsumenci i przedsiębiorcy mogą teraz łatwiej porównywać ceny, co skłania przedsiębiorców żądających wyższych cen, do obniżenia ich.

Członkostwo w strefie euro jest gwarancją stabilności cen. Europejski Bank Centralny ustala podstawowe stopy procentowe na poziomie umożliwiającym utrzymanie w strefie euro poziomu inflacji poniżej 2 proc. w średnim okresie. EBC zarządza również rezerwami walutowymi UE i może interweniować na rynkach dewizowych, aby wpływać na kurs wymiany euro.

Kto może przystąpić do strefy euro?

Docelowo wszystkie kraje UE mają przystąpić do strefy euro, ale dopiero, kiedy ich gospodarka będzie na to gotowa. Kraje, które stały się członkami UE w latach 2004, 2007 i 2013, stopniowo przystępują do tej strefy. Dania i Wielka Brytania pozostały poza strefą euro na mocy specjalnego porozumienia politycznego.

Aby kraj mógł przystąpić do strefy euro, musi przez dwa lata utrzymywać stabilny kurs walutowy. Oprócz tego istnieją inne ścisłe warunki w odniesieniu do

  • stóp procentowych
  • deficytu budżetowego
  • poziomu długu publicznego
  • stopy inflacji 

Tańsze płatności transgraniczne

Europejski Bank Centralny ma za zadanie nie tylko utrzymywać stabilność cen, lecz również gwarantuje, że banki oraz klienci będą ponosić jak najniższe koszty transgranicznych przelewów w euro.

W przypadku bardzo dużych sum pieniędzy EBC i krajowe banki centralne obsługują system płatności w czasie rzeczywistym nazywany TARGET2. Wraz z uruchomieniem TARGET 2-Securities w czerwcu 2015 r., międzynarodowe transakcje dotyczące papierów wartościowych będą również regulowane za pośrednictwem jednej platformy, prowadzonej przez Eurosystem. Tym samym rozrachunek papierów wartościowych stanie się bezpieczniejszy i skuteczniejszy.

EBC i Komisja Europejska wspólnie pracują nad stworzeniem jednolitego obszaru płatności w euro (ang. Single Euro Payments Area – SEPA), dzięki któremu operacje finansowe będą przebiegały sprawniej, a ich koszty spadną. Docelowo wszystkie płatności w euro, bez względu na to, w jaki sposób są realizowane – przelewem, poprzez polecenie zapłaty czy za pomocą karty – będą traktowane dokładnie tak samo. To, czy mamy do czynienia z płatnością w obrocie krajowym, czy międzynarodowym nie będzie już miało znaczenia. Aktualnie do systemu wprowadzane są polecenia przelewu oraz płatności poprzez polecenie zapłaty.

Początek strony

Unia gospodarcza i walutowa oraz euro

Tekst ukończono wkwietniu 2014 r.

Niniejsza publikacja stanowi część serii „Zrozumieć politykę Unii Europejskiej”.


Początek strony


Wideo

  • Wyjdziemy z kryzysu silniejsi: wizja nowej Europy



Bądźmy w kontakcie

Twitter

  • Komisja Europejska – Sprawy gospodarcze i finansoweEnglish (en)

Początek strony

KONTAKT

Pytania o charakterze ogólnym

Proszę zadzwonić pod numer telefonu
00 800 6 7 8 9 10 11 Więcej o usłudze

Wyślij pytanie e-mailem

Dane kontaktowe i informacje o wizytach w instytucjach, kontakty z prasą

Jak ulepszyć ten portal?

Czy znaleźli Państwo poszukiwane informacje?

TakNie

Jakich informacji Państwo szukają?

Czy mają Państwo jakieś uwagi?