Sprawy gospodarcze i walutowe

Wszystkie kraje UE należą do unii gospodarczej i walutowej (UGW) stanowiącej ramy współpracy gospodarczej. Wspólne cele są następujące:

• wspieranie wzrostu, zatrudnienia i wyższego poziomu opieki socjalnej dla wszystkich
• skoordynowana reakcja na globalne wyzwania gospodarcze i finansowe
• większe uodpornienie krajów UE na zewnętrzne wstrząsy.

Skoordynowana odpowiedź na kryzys

Od rozpoczęcia kryzysu gospodarczo-finansowego w październiku 2008 r. rządy krajowe, Europejski Bank Centralny (EBC) i Komisja współpracowały na rzecz:

• przywrócenia stabilności i stworzenia odpowiednich warunków dla generowania wzrostu gospodarczego i miejsc pracy – koordynując interwencje i wspierając banki
• ochrony oszczędności – w UE podwyższono do kwoty 100 tys. euro minimalny poziom gwarancji krajowych dla rachunków bankowych posiadanych przez deponenta w danym banku
• zachowania możliwości uzyskiwania przez przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe przystępnych kredytów oraz
• wprowadzenia lepszego systemu zarządzania finansami.

Rządy UE przeznaczyły do tej pory na działania ratunkowe ponad 1,6 bln euro.

Aby chronić stabilność finansową UE i załagodzić napięcia na rynkach długu państwowego w strefie euro, UE rozciągnęła także sieć ochronną nad krajami UE borykającymi się z trudnościami: Europejski Mechanizm Stabilności zastępuje obecnie inne, tymczasowe narzędzia i jest największą międzynarodową instytucją finansową na świecie. Wraz z wkładem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF) zapewnia on finansowy pakiet stabilizacyjny w wysokości do 750 mld euro. Stał się on trwałą i integralną częścią całościowej strategii UE na rzecz zagwarantowania stabilności w strefie euro.

Korzyści z euro

Posiadanie wspólnej waluty w dużej mierze ułatwiło Unii reagowanie w sposób skoordynowany na światowy kryzys kredytowy i zapewniło gospodarce większą stabilność niż byłoby to możliwe bez przyjęcia wspólnej waluty. Europejski Bank Centralny był w stanie obniżyć odsetki dla całej strefy euro (unikając sytuacji, w której każdy kraj sam ustala swój kurs walutowy), a banki w całej UE stosują te same warunki, udzielając sobie nawzajem pożyczek.

Na co dzień euro używa ponad 60 proc. obywateli UE. Korzystają na tym wszyscy:

• osoby podróżujące czy to w celach turystycznych, czy biznesowych, nie muszą już wymieniać pieniędzy, dzięki czemu oszczędzają czas i unikają kosztów transakcji
• dużo tańsze (lub wręcz darmowe) są transgraniczne płatności
• konsumenci i przedsiębiorcy mogą teraz łatwiej porównywać ceny, co skłania przedsiębiorców żądających wyższych cen, do obniżenia ich.

Członkostwo w strefie euro jest gwarancją stabilności cen. Europejski Bank Centralny ustala podstawowe stopy procentowe na poziomie umożliwiającym utrzymanie poziomu inflacji poniżej 2 proc. w średnim okresie. EBC zarządza również rezerwami walutowymi UE i może interweniować na rynkach dewizowych, wpływając na kurs wymiany euro.

Euro dla wszystkich Europejczyków

Docelowo wszystkie kraje UE mają przystąpić do strefy euro, ale dopiero, kiedy ich gospodarka będzie na to gotowa. Kraje, które stały się członkami UE w latach 2004 i 2007 stopniowo przystępują do strefy. Dania i Wielka Brytania pozostały poza strefą euro na mocy specjalnego porozumienia politycznego.

Aby kraj mógł przystąpić do strefy euro, musi przez dwa lata utrzymywać stabilny kurs walutowy. Pozostałe kryteria, jakie należy spełnić, dotyczą stóp procentowych, deficytu budżetowego, stopy inflacji oraz wielkości długu publicznego.

Tańsze płatności transgraniczne

Europejski Bank Centralny ma za zadanie nie tylko utrzymywać stabilność cen, lecz również zagwarantować, że banki oraz klienci będą ponosić jak najniższe koszty transgranicznych przelewów w euro.

W przypadku bardzo dużych sum pieniędzy, EBC i krajowe banki centralne obsługują system płatności w czasie rzeczywistym nazywany TARGET2. W przyszłości system ten będzie oferował takie same możliwości w zakresie obrotu papierami wartościowymi.

EBC i Komisja Europejska wspólnie pracują nad stworzeniem jednolitego obszaru płatności w euro (ang. Single Euro Payments Area – SEPA), dzięki któremu operacje finansowe będą przebiegały sprawniej, a ich koszty spadną. Docelowo wszystkie płatności w euro, bez względu na to, w jaki sposób są realizowane – przelewem, poprzez polecenie zapłaty czy za pomocą karty – będą traktowane dokładnie tak samo. To, czy mamy do czynienia z płatnością w obrocie krajowym, czy międzynarodowym nie będzie już miało znaczenia. Aktualnie do systemu wprowadzane są płatności poprzez polecenie zapłaty.

Początek strony

Instytucje i organy UE

• Komisja Europejska
  • Sprawy gospodarcze i finansowe
  • Reforma budżetu
  • Euro − najważniejsze informacje
• Parlament Europejski
  • Komisja Gospodarcza i Monetarna
• Rada Unii Europejskiej
  • Sprawy gospodarcze i finansowe
• Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny
  • Sekcja ds. Unii Gospodarczej i Walutowej oraz Spójności Gospodarczej i Społecznej
• Komitet Regionów
  • Komisja Polityki Gospodarczej i Społecznej (ECOS)
• Europejski Bank Centralny
  • Europejski Bank Centralny

Wsparcie finansowe

• Dotacje
• Zaproszenia do składania ofert (zamówienia publiczne)

Publikacje, biuletyny informacyjne i statystyki

• Publikacje
• Biuletyny informacyjne
• Dane statystyczne

Prawodawstwo

• Prawodawstwo UE w skrócie – sprawy gospodarcze i monetarne
• Obowiązujące akty prawne w zakresie spraw gospodarczych i walutowych (pełna treść)
• Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – art. 119-144 (polityka gospodarcza i walutowa)