Economische en monetaire zaken


De EU-landen coördineren hun economisch beleid, zodat ze kunnen samenwerken bij problemen zoals de huidige economische en financiële crisis. 18 landen zijn nog een stap verder gegaan door de euro als munteenheid te kiezen.

Alle EU-landen werken op economisch gebied samen in de Economische en Monetaire Unie (EMU). De gezamenlijke doelen zijn:

  • meer duurzame groei, banen en welvaart voor iedereen
  • beter inspelen op economische en financiële problemen
  • externe schokken beter opvangen

Geld sturen naar studerende kinderen in het buitenland is dankzij de EU goedkoper geworden.

Samenwerken bij de aanpak van de crisis

Vanaf het begin van de financiële en economische crisis in oktober 2008 hebben de regeringen van de EU-landen, de Europese Centrale Bank (ECB) en de Commissie de handen ineengeslagen om:

  • voor stabiliteit te zorgen en de juiste voorwaarden te scheppen voor groei en werkgelegenheid, door het bankentoezicht te coördineren en in onderling overleg banken te redden
  • spaartegoeden te beschermen door de garantie op bankrekeningen op te trekken tot minimaal 100 000 euro per klant en per bank
  • ervoor te zorgen dat het bedrijfsleven en de huishoudens betaalbare leningen kunnen krijgen 
  • het toezicht op de economieën en financiële markten in de EU te verbeteren

Om te voorkomen dat de banksector helemaal zou instorten, hebben de regeringen van de EU-landen hun banken gered met noodhulp op een nooit eerder geziene schaal. Tussen 2008 en 2011 is een bedrag van 1,6 miljard euro, ofwel 13% van het bbp van de EU, geïnjecteerd in het systeem door middel van garanties, of in de vorm van een rechtstreeks kapitaal. 

Om de financiële stabiliteit van de EU te beschermen en spanningen op de overheidsobligatiemarkten in de eurozone weg te nemen, heeft de EU een veiligheidsnet ingevoerd voor eurolanden die problemen hebben: het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) Dit ESM vervangt de tijdelijke faciliteiten en is nu de grootste internationale financiële instelling ter wereld. Met een concrete kredietverleningscapaciteit van 500 miljard euro, is het nu een vaste waarde in de EU-strategie om de financiële stabiliteit in de eurozone te garanderen.

Meer over de EU-aanpak van de crisis en het verbeterde beheer van de euro en de Economische en Monetaire Unie leest u in De financieel-economische crisis.

Voordelen van de euro

Als gemeenschappelijke munt voor een groot deel van Europa maakte de euro het de EU makkelijker de aanpak van de wereldwijde kredietcrisis te coördineren. De munt heeft ook voor meer stabiliteit gezorgd. Zo heeft de ECB de rentetarieven voor de hele eurozone kunnen verlagen (waardoor niet ieder land afzonderlijk dit hoefde te doen). Ook gelden nu in de hele EU dezelfde voorwaarden voor het lenen van geld tussen banken.

De euro wordt nu door meer dan 333 miljoen Europeanen gebruikt, en dat heeft natuurlijk zijn voordelen:

  • geld wisselen bij reizen of zakendoen binnen de eurozone behoort tot het verleden, waardoor tijd en transactiekosten bespaard worden
  • overschrijvingen naar het buitenland zijn nu veel goedkoper, en vaak zelfs gratis
  • consumenten en bedrijven kunnen prijzen beter met elkaar vergelijken, waardoor bedrijven eerder hun prijzen verlagen

Bij de eurozone horen betekent op prijsstabiliteit kunnen rekenen. Door de belangrijkste rentetarieven aan te passen probeert de ECB de inflatie in de eurozone op middellange termijn onder de 2% te houden. De ECB beheert ook EU-deviezenreserves en kan op wisselmarkten ingrijpen om de wisselkoers van de euro te sturen.

Hoe wordt een land lid van de eurozone?

EU-landen buiten de eurozone worden geacht de euro in te voeren, als hun economie er klaar voor is. De landen die in 2004 en 2013 lid zijn geworden, gaan geleidelijk over op de euro. Denemarken en het Verenigd Koninkrijk blijven vanwege een speciaal politiek akkoord buiten de eurozone.

Voordat een land lid kan worden van de eurozone moet de wisselkoers van de oude munt van het land twee jaar stabiel zijn gebleven. Er zijn bovendien strenge voorwaarden ten aanzien van:

  • rente
  • begrotingstekort
  • overheidsschuld
  • inflatie 

Goedkopere internationale betalingen

De ECB zorgt er niet alleen voor dat de prijzen stabiel blijven, maar ook dat internationale betalingen binnen de EU zo goedkoop mogelijk zijn voor de banken en hun klanten.

Voor zeer grote bedragen beschikken de ECB en de nationale banken over TARGET2, een realtime betalingssysteem. Na de invoering van TARGET 2-Securities in juni 2015 kunnen ook effectentransacties binnen Europa via één platform worden afgewikkeld. Dat is veiliger en efficiënter.

De ECB en de Europese Commissie bouwen samen aan een eengemaakte eurobetalingsruimte (EEBR) waarmee de voordelen van efficiëntere en goedkopere betalingen verder worden uitgebreid. Uiteindelijk zullen alle betalingen in euro – via overschrijving, met een bankkaart of met een creditcard – precies hetzelfde worden behandeld. Het maakt dan niet uit of het een binnenlandse of een buitenlandse betaling is. De EU breidt de voordelen momenteel uit tot overmakingen en automatische afschrijvingen.

Naar boven

De Economische en Monetaire Unie en de euro

Manuscript voltooid in juni 2014

Deze publicatie maakt deel uit van de reeks "De Europese Unie in het kort"


Naar boven



Blijf in contact

Twitter

  • Europese Commissie — Economische en financiële zakenEnglish (en)

Naar boven

CONTACT

Algemene inlichtingen

Bel
00 800 6 7 8 9 10 11 Nadere informatie

E-mail ons uw vragen

Contactgegevens instellingen, bezoekersdiensten, persdiensten

Verwante thema’s

Help ons verbeteren

Gevonden wat u zocht?

JaNee

Wat zocht u?

Heeft u nog opmerkingen?