De economische en monetaire unie (EMU), waarvan alle EU-landen deel uitmaken, is het kader waarbinnen zij afspraken maken over economische kwesties. Het resultaat is meer groei, banen en welvaart voor iedereen. Bovendien kan de EU dankzij deze samenwerking inspelen op wereldwijde economische en financiële problemen en externe schokken opvangen.
Geld sturen naar studerende kinderen in het buitenland is dankzij de EU minder duur.
De crisis samen aanpakken
De EU heeft vanaf het begin van de huidige financiële en economische crisis in oktober 2008 haar aanpak gecoördineerd. De nationale regeringen, de Europese Centrale Bank (ECB) en de Commissie hebben de handen ineengeslagen om spaartegoeden te beschermen, de kredietstroom naar het bedrijfsleven en de huishoudens op peil te houden en het toezicht op de financiële markten te verbeteren. Daarmee willen ze niet alleen opnieuw voor stabiliteit zorgen, maar ook de voorwaarden scheppen voor groei en werkgelegenheid.
Tot dusver hebben de EU-regeringen meer dan 2 biljoen euro in reddingsoperaties gestoken. De EU-leiders hebben in onderling overleg banken gered en garanties op leningen gegeven. De EU heeft de garantie op individuele spaartegoeden opgetrokken tot minimaal 100 000 euro.
Bovendien zijn in mei 2010 een reeks Europese stabilisatiemaatregelen getroffen, waardoor EU-landen die problemen hebben, financiële steun van de EU kunnen krijgen. Zo kan de financiële stabiliteit van de EU gevrijwaard blijven, ondanks ernstige spanningen op de overheidsobligatiemarkten in de eurozone. Het veiligheidsnet bestaat uit het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM) en de Europese faciliteit voor financiële stabilisatie (EFSF). Samen met bijdragen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vormt dit een steunfonds van 750 miljard euro om de financiële stabiliteit te garanderen. Vanaf midden 2013 komt er in de eurozone een nieuw permanent crisisfonds, het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM).
Voordelen van de euro
Als gemeenschappelijke munt voor een groot deel van Europa maakt de euro het de EU makkelijker de aanpak van de wereldwijde kredietcrisis te coördineren en heeft hij voor meer stabiliteit gezorgd. Zo heeft de ECB de rentetarieven voor de hele eurozone kunnen verlagen (waardoor niet ieder land afzonderlijk dit hoefde te doen). Ook gelden nu in de hele EU dezelfde voorwaarden voor het lenen van geld tussen banken.
Meer dan 60% van de EU-burgers gebruikt de euro dagelijks. Iedereen profiteert van de gemeenschappelijke munt: de kosten van het wisselen van geld bij reizen of zakendoen binnen de eurozone behoren tot het verleden; overschrijvingen naar het buitenland zijn nu in de meeste gevallen gratis of in ieder geval veel minder duur; consumenten en bedrijven kunnen prijzen beter met elkaar vergelijken, en dat is goed voor de concurrentie.
Bij de eurozone horen betekent op prijsstabiliteit kunnen rekenen. Door de belangrijkste rentetarieven aan te passen probeert de ECB de inflatie in de eurozone op middellange termijn onder de 2% te houden. De ECB beheert ook de deviezenreserves van de EU en kan op wisselmarkten ingrijpen om de wisselkoers van de euro te sturen.
De euro in heel Europa
Alle EU-landen worden geacht de euro in te voeren, maar pas wanneer hun economie er klaar voor is. De landen die in 2004 en 2007 lid zijn geworden, treden daarom geleidelijk toe tot de eurozone, terwijl Denemarken en het Verenigd Koninkrijk de euro momenteel niet gebruiken vanwege een speciaal politiek akkoord. Om lid te worden van de eurozone moet de wisselkoers van de oude munt van een land twee jaar stabiel zijn gebleven. Er moeten ook nog andere voorwaarden worden vervuld betreffende rentevoeten, begrotingstekorten, inflatie en de omvang van de overheidsschuld.
Grensoverschrijdend betalen goedkoper maken
De ECB zorgt er niet alleen voor dat de prijzen stabiel blijven, maar ook dat grensoverschrijdende betalingen zo goedkoop mogelijk zijn voor de banken en hun klanten.
De ECB en de nationale banken beschikken hiervoor over TARGET2, een realtime betalingssysteem dat al wordt gebruikt voor zeer grote bedragen. Het zal in de toekomst dezelfde voordelen bieden voor transacties met effecten.
De ECB en de Europese Commissie bouwen samen aan een eengemaakte eurobetalingsruimte (EEBR) waarmee de voordelen van efficiëntere en goedkopere betalingen nog worden uitgebreid. Uiteindelijk zullen alle betalingen in euro – via overschrijving, met een bankkaart of met een credit card – precies hetzelfde worden behandeld. Het maakt dan niet uit of het een binnenlandse of een buitenlandse betaling is. De EU breidt de voordelen momenteel uit tot automatische incasso's.
