Gnóthaí eacnamaíocha agus airgeadaíochta


Déanann tíortha an AE a mbeartais eacnamaíocha náisiúnta a chomhordú le gur féidir leo gníomhú le chéile nuair a bhíonn dúshláin rompu, mar shampla an ghéarchéim eacnamaíoch agus airgeadais atá ann faoi láthair. Chuaigh 18 dtír céim níos faide leis an gcomhordú nuair a ghlac siad an euro mar airgeadra.

Tá tíortha uile an AE rannpháirteach san aontas eacnamaíoch agus airgeadaíochta (AEA), an creat do chomhar eacnamaíoch. Is iad na haidhmeanna coiteanna atá ag an aontas:

  • fás inbhuanaithe agus poist a chothú agus cosaint shóisialta a chinntiú do gach duine
  • dul i ngleic le dúshláin eacnamaíocha agus airgeadais ar bhealach comhordaithe
  • tíortha an AE a dhéanamh níos stóinsí i gcas suaití ón taobh amuigh

A bhuí leis an AE, tá sé níos saoire airgead a sheoladh chuig páistí atá i mbun staidéir thar lear.

Freagra comhordaithe a thabhairt ar an ngéarchéim

Ó thosaigh an ghéarchéim airgeadais agus eacnamaíoch i mí Dheireadh Fómhair 2008, tá na rialtais náisiúnta, an Banc Ceannais Eorpach (BCE) agus an Coimisiún ag obair i gcomhar le chéile chun

  • cobhsaíocht a thabhairt ar ais agus na dálaí cearta a chruthú i gcomhair fáis agus fostaíochta, trí bhearta maoirseachta agus idirghabhála a chomhordú agus trí chúnamh a thabhairt do bhainc
  • coigilteas a chosaint, tríd an ráthaíocht ar chuntais bhainc a mhéadú go €100 000 ar a laghad in aghaidh an chustaiméara agus an bhainc
  • fáil ar chreidmheas ar phraghas réasúnta a chinntiú i gcomhair gnólachtaí agus teaghlach 
  • córas rialachais airgeadais agus eacnamaíoch níos fearr a chur ar bun san AE

Ionas nach gclisfeadh go hiomlán ar an gcóras baincéireachta, tháinig rialtais an AE i gcabhair ar na bainc nuair a bhí cruóg leis agus thug siad tacaíocht dóibh ar scála nach raibh feicthe riamh roimhe sin. Idir 2008 agus 2011, cuireadh €1.6 trilliún – sin 13 % d'olltáirgeacht intíre bhliantúil an AE – isteach sa chóras i bhfoirm ráthaíochtaí nó caipitil dhírigh. 

Le cobhsaíocht airgeadais an AE a chaomhnú agus deireadh a chur le teannas i margaí fiachais cheannasaigh sa limistéar euro, tá líontán sábháilteachta cruthaithe ag an AE do thíortha sa limistéar euro a bhfuil deacrachtaí acu: an Sásra Cobhsaíochta Eorpach (SCE). Ghabh an SCE áit na n-uirlisí sealadacha a bhí ann roimhe, agus is é an institiúid airgeadais idirnáisiúnta is mó ar domhan é. Tá sé d'acmhainn aige suas le €500 billiún a thabhairt in iasachtaí, agus is cuid lárnach é feasta de straitéis chuimsitheach an AE le cobhsaíocht airgeadais sa limistéar euro a chinntiú.

Chun tuilleadh eolais a fháil faoi fhreagra an AE ar an ngéarchéim agus faoi bhainistíocht fheabhsaithe an AE ar an euro agus ar an Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta féach 'An ghéarchéim airgeadais agus eacnamaíoch'.

Buntáistí an euro

Agus an euro mar airgeadra coiteann ag cuid mhór den Eoraip, tá sé níos éasca ag an AE aghaidh a thabhairt ar an ngéarchor creidmheasa domhanda ar bhealach comhordaithe. Tugann an euro níos mó cobhsaíochta ná mar a bheadh ann dá uireasa. Mar shampla, bhí an BCE in ann rátaí úis a laghdú don limistéar euro ar fad (seachas gach tír a ráta malairte féin a shocrú), sa chaoi gurb ionann na coinníollacha feasta do bhainc ar fud an AE agus airgead á fháil ar iasacht agus á thabhairt ar iasacht acu eatarthu féin.

Tá an t-airgeadra aonair in úsáid ag os cionn 333 milliún duine san AE, agus seo a leanas na buntáistí a bhaineann leis:

  • Ní gá do dhaoine airgead a mhalartú a thuilleadh agus iad i mbun taistil nó gnó laistigh den limistéar euro, rud a shábhálann am agus costais.
  • Cosnaíonn sé i bhfad níos lú (nó tada) íocaíochtaí trasteorann a dhéanamh.
  • Tá sé níos éasca ag tomhaltóirí agus ag gnólachtaí praghsanna a chur i gcomparáid le chéile, rud a spreagann gnólachtaí a bhíonn ag gearradh praghsanna arda na praghsanna sin a ísliú.

Is ionann bheith sa limistéar euro agus ráthaíocht go mbeidh praghsanna cobhsaí. Socraíonn an BCE na príomhrátaí úis ar leibhéil atá ceaptha boilsciú sa limistéar euro a choimeád faoi bhun 2 % sa mheántéarma. Bainistíonn sé cúlchistí airgeadraí eachtracha an AE agus is féidir leis idirghabháil a dhéanamh sna margaí airgeadraí le tionchar a imirt ar ráta malairte an euro.

Cén chaoi le teacht isteach sa limistéar euro

Bítear ag súil go dtiocfaidh tíortha nach bhfuil sa limistéar euro isteach ann nuair atá a ngeilleagar ullamh chuige. Tá na tíortha a tháinig isteach san AE in 2004, 2007 agus 2013 ag aistriú chuig an euro diaidh ar ndiaidh. D'fhan an Danmhairg agus an Ríocht Aontaithe lasmuigh den limistéar euro faoi chomhaontú polaitiúil ar leith.

Le gur féidir le tír teacht isteach sa limistéar euro, ní foláir ráta malairte cobhsaí a bheith ag airgeadra na tíre sin le dhá bhliain. Tá coinníollacha diana eile ann freisin maidir le

  • rátaí úis
  • easnaimh bhuiséid
  • leibhéal fiachais an rialtais
  • rátaí boilscithe 

Íocaíochtaí trasteorann níos saoire

Ní hé amháin go gcoinníonn an BCE praghsanna cobhsaí, ach cinntíonn sé freisin go bhfuil aistrithe trasteorann in euro chomh saor agus is féidir do bhainc agus a gcustaiméirí.

I gcás suimeanna móra airgid, oibríonn an BCE agus na bainc cheannais náisiúnta córas íocaíochtaí fíorama ar a dtugtar TARGET 2. Seolfar TARGET2-Urrúis i mí an Mheithimh 2015. Leis sin, socrófar idirbhearta urrús thar theorainneacha san Eoraip trí phróiseas aonair a bheidh á oibriú ag an Eurochóras. Beidh socrú urrús níos sábháilte agus níos éifeachtaí dá bhrí sin.

Tá an BCE agus an Coimisiún Eorpach ag obair i gcomhar le chéile le Limistéar Aonair d'Íocaíochtaí Euro (SEPA) a chruthú chun cur leis na sochair a fhaightear ó íocaíochtaí níos éifeachtúla agus níos saoire. I ndeireadh na dála, déileálfar sa tslí chéanna le gach íocaíocht euro, is cuma conas a dhéantar í – trí aistriú bainc, dochar díreach nó cárta. Is cuma más íocaíocht intíre nó íocaíocht trasteorann atá ann. Tá an AE ag cur leis na sochair a bhaineann le haistrithe creidmheasa agus híocaíochtaí dochair dhírigh faoi láthair.

Barr

Aontas eacnamaíoch agus airgeadaíochta agus an euro

Arna thabhairt cothrom le dáta mí an Mheithimh 2014

Cuid den tsraith 'Foras Feasa ar an Aontas Eorpach' is ea an foilseachán seo


Barr



Fan ceangailte

Twitter

  • An Coimisiún Eorpach - Gnóthaí Geilleagracha agus AirgeadaisEnglish (en)

Barr

TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Réimsí beartais gaolmhara

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?