Gnóthaí eacnamaíocha agus airgeadaíochta


Déanann Ballstáit an AE a mbeartais eacnamaíocha náisiúnta a chomhordú le gur féidir leo gníomhú le chéile nuair a bhíonn dúshláin rompu, m.sh. an ghéarchéim eacnamaíoch agus airgeadais faoi láthair. Chuaigh 17 dtír céim níos faide nuair a ghlac siad an euro mar airgeadra.

Tá tíortha uile an AE rannpháirteach san aontas eacnamaíoch agus airgeadaíochta (AEA), an creat do chomhar eacnamaíoch. Is iad na comhaidhmeanna:

  • fás, jabanna agus leibhéal níos airde leasa shóisialta a chur chun cinn do gach duine
  • díriú ar dhúshláin eacnamaíocha agus airgeadais ar bhealach comhordaithe
  • tíortha an AE a dhéanamh níos stóinsí ar shuaití seachtracha.
Lánúin ag seoladh airgid ar líne © Imageselect

A bhuí leis an AE, tá sé níos saoire airgead a sheoladh chuig páistí atá i mbun staidéir thar lear.

Freagairt chomhordaithe ar an ngéarchéim

Ó thosaigh an ghéarchéim airgeadais agus eacnamaíoch i nDeireadh Fómhair 2008, tá na rialtais náisiúnta, an Banc Ceannais Eorpach agus an Coimisiún ag obair i gcomhar le chéile chun:

  • cobhsaíocht a thabhairt ar ais agus na dálaí cearta a chruthú ar mhaithe le fás agus fostaíocht – bearta idirghabhála a chomhordú agus tacú le bainc
  • coigilteas a chosaint – trí ráthaíochtaí náisiúnta do chuntais bhainc a mhéadú go híosmhéid €100 000 in aghaidh an chustaiméara agus in aghaidh an bhainc
  • sreabhadh creidmheasa ar phraghas réasúnta a choimeád do ghnólachtaí agus do theaghlaigh agus
  • córas rialachais airgeadais níos fearr a chur ar bun.

Go dtí seo, tá rialtais an AE tar éis €1.6 trilliún a chaitheamh ar an bhfeachtas tarrthála.

Le cobhsaíocht airgeadais an AE a chaomhnú agus teannas i margaí fiachais cheannasaigh i limistéar an euro a réiteach, tá líontán sábháilteachta curtha ar bun ag an AE do na Ballstáit atá i mbaol: tá an Sásra Cobhsaíochta Eorpach (ESM) ag teacht in áit uirlisí sealadacha a bhí ann tráth agus is é an institiúid airgeadais idirnáisiúnta is mó ar domhan é. Mar aon le ranníocaíochtaí ón gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta (CAI) tá acmhainn cobhsaíochta airgeadais suas le €750 billiún aige. Tá sé ina dhlúthchuid bhuan de straitéis chuimsitheach an AE le cobhsaíocht airgeadais a chinntiú i limistéar an euro.

Léarscáil de na tíortha ina n-úsáidtear an euro

Buntáistí an euro

Agus an euro mar chomhairgeadra ag cuid mhór den Eoraip tá sé níos éasca ag an AE aghaidh a thabhairt ar ghéarchor creidmheasa ar bhealach comhordaithe. Tugann an euro níos mó cobhsaíochta ná mar a bheadh ann dá uireasa. Mar shampla, bhí an BCE in ann rátaí úis a laghdú do limistéar an euro ar fad (seachas a ráta malartaithe féin a bheith á shocrú ag gach tír), sa chaoi is go bhfuil na coinníollacha céanna ar fud an AE anois maidir le hairgead a fháil ar iasacht óna chéile, agus a thabhairt ar iasacht dá chéile.

Úsáideann níos mó ná 60% de shaoránaigh an AE an euro ar bhonn laethúil. Tairbhíonn gach duine den airgeadra aonair:

  • ní gá do dhaoine airgead a mhalartú a thuilleadh agus iad i mbun taistil nó gnó laistigh de limistéar an euro, rud a shábhálann am agus costais
  • cosnaíonn sé i bhfad níos lú (nó tada b'fhéidir) íocaíochtaí trasteorann a dhéanamh
  • tá sé níos éasca do thomhaltóirí agus gnólachtaí praghsanna a chur i gcomparáid le chéile, rud a spreagann gnólachtaí a bhíonn ag gearradh praghsanna arda na praghsanna sin a ísliú.

Is ionann bheith i limistéar an euro agus ráthaíocht go mbeidh na praghsanna cobhsaí. Socraíonn an BCE na príomhrátaí úis ag leibhéil atá ceaptha le boilsciú i limistéar an euro a choimeád faoi bhun 2% sa mheántéarma. Bainistíonn sé cúlchistí malartaithe sheachtraigh an AE agus is féidir leis idirghabháil a dhéanamh sna margaí malartaithe sheachtraigh le tionchar a imirt ar ráta an euro.

Is do na hEorpaigh uile an euro

Táthar ag súil go dtiocfaidh tíortha nach bhfuil i limistéar an euro isteach sa euro nuair a bheidh a gcuid geilleagar ullamh chuige sin. Tá na tíortha a tháinig isteach san AE in 2004, 2007 agus 2013 ag aistriú chuig an euro diaidh ar ndiaidh. D'fhan an Danmhairg agus an Ríocht Aontaithe lasmuigh de limistéar an euro faoi chomhaontú polaitiúil ar leith.

Le gur féidir teacht isteach i limistéar an euro, ní foláir go mbeadh ráta malartaithe cobhsaí ag airgeadra an Bhallstáit sin le dhá bhliain anuas. Ní mór coinníollacha eile a chomhlíonadh freisin maidir le rátaí úis, easnaimh bhuiséid, rátaí boilscithe agus leibhéal fiachais an rialtais.

Íocaíochtaí trasteorann níos saoire

Ní hé amháin go bhfuil sé de chúram ar an BCE na praghsanna a choimeád cobhsaí, tá sé freagrach freisin as a chinntiú go bhfuil aistrithe trasteorann i euro chomh saor agus is féidir dá mbainc agus dá gcustaiméirí.

I gcás suimeanna móra airgid, oibríonn an BCE agus na bainc cheannais náisiúnta córas íocaíochtaí fíorama ar a dtugtar TARGET 2. Amach anseo, tabharfaidh sé na buntáistí céanna agus atá ann anois d'idirbhearta urrúis.

Tá an BCE agus an Coimisiún Eorpach ag obair i gcomhar le chéile le Limistéar Aonair d'Íocaíochtaí Euro (SEPA) a chruthú chun cur leis na sochair a fhaightear ó íocaíochtaí níos éifeachtúla agus níos saoire. I ndeireadh na dála, déileálfar sa tslí chéanna le gach íocaíocht euro, is cuma conas a dhéantar í – trí aistriú bainc, dochar díreach nó cárta. Is cuma más íocaíocht intíre nó íocaíocht trasteorann atá ann. Tá an AE ag cur leis na sochair a bhaineann le híocaíochtaí dochair dhírigh faoi láthair.

Barr

Aontas eacnamaíoch agus airgeadaíochta agus an euro

Arna fhoilsiú in Aibreán 2013

Cuid den tsraith 'Foras Feasa ar an Aontas Eorpach' is ea an foilseachán seo


Barr


Físeáin


Fan ceangailte

Twitter

  • An Coimisiún Eorpach - Gnóthaí Geilleagracha agus AirgeadaisEnglish (en)

Barr

TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Réimsí beartais gaolmhara

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?