Οικονομικά και νομισματικά θέματα


Οι χώρες της ΕΕ συντονίζουν τις εθνικές οικονομικές πολιτικές τους, ώστε να μπορούν να αναλαμβάνουν από κοινού δράση όταν βρίσκονται αντιμέτωπες με προκλήσεις, όπως η σημερινή οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. 18 χώρες συνέβαλαν ακόμη περισσότερο στον συντονισμό υιοθετώντας το ευρώ ως το εθνικό τους νόμισμα.

Όλες οι χώρες της ΕΕ ανήκουν στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ), που αποτελεί το πλαίσιο της οικονομικής συνεργασίας, με κοινούς στόχους:

  • την προώθηση μιας βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης και ενός υψηλότερου επιπέδου κοινωνικής προστασίας για όλους
  • τη συντονισμένη αντιμετώπιση παγκόσμιων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών προκλήσεων
  • τη θωράκιση των χωρών της ΕΕ ώστε να είναι ανθεκτικότερες απέναντι σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς

Φθηνότερα τα εμβάσματα χρημάτων σε παιδιά που σπουδάζουν στο εξωτερικό, χάρη στην ΕΕ.

Συντονισμένη αντιμετώπιση της κρίσης

Αφότου ξέσπασε η σημερινή χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, τον Οκτώβριο του 2008, οι εθνικές κυβερνήσεις, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Επιτροπή καταβάλλουν από κοινού προσπάθειες ώστε:

  • να αποκατασταθεί η σταθερότητα και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για οικονομική ανάπτυξη και αύξηση της απασχόλησης - με συντονισμό της εποπτείας και των παρεμβάσεων και με τη στήριξη των τραπεζών
  • να προστατευθούν οι αποταμιεύσεις - με αύξηση της κρατικής εγγύησης για τραπεζικούς λογαριασμούς έως 100.000 ευρώ, τουλάχιστον, ανά καταθέτη και ανά τράπεζα
  • να διατηρηθεί η παροχή πιστώσεων με προσιτούς όρους προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, και 
  • να θεσπιστεί ένα καλύτερο σύστημα οικονομικής και δημοσιονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ.

Για να αποτρέψουν την πλήρη κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος, τα κράτη μέλη της ΕΕ προσέφυγαν στη διάσωση των τραπεζών τους χορηγώντας τους πρωτοφανούς κλίμακας έκτακτη οικονομική ενίσχυση. Το διάστημα μεταξύ 2008 και 2011, διοχετεύθηκε στον τραπεζικό τομέα της ΕΕ, με τη μορφή εγγυήσεων ή άμεσων κεφαλαίων, ποσό 1,6 τρισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 13% του ετήσιου ΑΕΠ της ΕΕ.  

Για να διαφυλάξει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ΕΕ και να εξαλείψει τις εντάσεις στις αγορές κρατικών χρεογράφων της Ευρωζώνης, η ΕΕ δημιούργησε επίσης ένα δίχτυ ασφάλειας για τα κράτη της Ευρωζώνης που αντιμετωπίζουν δυσκολίες: πρόκειται για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ), ο οποίος αντικατέστησε τους προηγούμενους προσωρινούς μηχανισμούς και είναι πλέον ο μεγαλύτερος χρηματοδοτικός οργανισμός παγκοσμίως. Με πραγματική δανειοδοτική ικανότητα ύψους μέχρι 500 δισ. ευρώ, αποτελεί σταθερή συνιστώσα της συνολικής στρατηγικής που υιοθετεί η ΕΕ με στόχο τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ευρωζώνη.

Για περισσότερα στοιχεία σχετικά με την αντίδραση της ΕΕ στην κρίση και τη βελτιωμένη διαχείριση του ευρώ και της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) βλέπε 'Η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση'.

Τα οφέλη του ευρώ

Η καθιέρωση του ευρώ ως κοινού νομίσματος σε πολλές χώρες της Ευρώπης βοήθησε την ΕΕ να αντιμετωπίσει συντονισμένα την παγκόσμια πιστωτική κρίση. Εξασφάλισε επίσης μεγαλύτερη σταθερότητα, η οποία διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατή. Για παράδειγμα, επειδή η ΕΚΤ μπόρεσε να μειώσει τα επιτόκια στο σύνολο της Ευρωζώνης (αντί να καθορίζει η κάθε χώρα δικά της επιτόκια), οι τράπεζες σε όλη την ΕΕ μπορούν τώρα να δανείζονται ή να δανείζουν η μια την άλλη με τους ίδιους όρους.

Η καθιέρωση ενός ενιαίου νομίσματος, το οποίο χρησιμοποιούν τώρα πάνω από 333 εκατομμύρια κάτοικοι της ΕΕ, υπήρξε επωφελής για όλους:

  • όλοι μπορούν πλέον να ταξιδεύουν και να κάνουν συναλλαγές συναλλάσσονται εντός της Ευρωζώνης με το ίδιο νόμισμα, εξοικονομώντας έτσι χρόνο και χρήμα
  • το κόστος των διασυνοριακών πληρωμών είναι μικρότερο (ή και μηδενικό)
  • οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις μπορούν να συγκρίνουν ευκολότερα τις τιμές, γεγονός που ωθεί τις επιχειρήσεις σε μείωση των τιμών.

Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη αποτελεί εγγύηση για τη σταθερότητα των τιμών. Η ΕΚΤ καθορίζει τα βασικά επιτόκια σε επίπεδα που κρατούν μεσοπρόθεσμα τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη κάτω του 2%. Επίσης, διαχειρίζεται τα συναλλαγματικά αποθέματα της ΕΕ και μπορεί να παρεμβαίνει στις αγορές συναλλάγματος για να επηρεάζει τη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ.

Πώς προσχωρεί μια χώρα στην Ευρωζώνη

Οι χώρες της ΕΕ που δεν είναι μέλη της Ευρωζώνης προβλέπεται να ενταχθούν σε αυτή, όταν οι οικονομίες τους θα είναι έτοιμες. Οι χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004, το 2007 και το 2013 υιοθετούν σταδιακά το ευρώ. Η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένουν εκτός Ευρωζώνης βάσει ειδικής πολιτικής συμφωνίας.

Για να προσχωρήσει μια χώρα στην Ευρωζώνη, θα πρέπει το εθνικό της νόμισμα να έχει σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία επί δύο χρόνια. Ισχύουν και άλλοι αυστηροί κανόνες όσον αφορά

  • τα επιτόκια
  • τα δημοσιονομικά ελλείμματα
  • το ύψος του δημόσιου χρέους
  • το ποσοστό πληθωρισμού.  

Φθηνότερες διασυνοριακές πληρωμές

Αποστολή της ΕΚΤ δεν είναι μόνο να κρατά τις τιμές σταθερές, αλλά και να μεριμνά ώστε οι διασυνοριακές μεταφορές ποσών σε ευρώ να είναι όσο το δυνατόν φθηνότερες, τόσο για τις τράπεζες όσο και για τους πελάτες τους.

Για πληρωμές πολύ μεγάλων χρηματικών ποσών, η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες χρησιμοποιούν ένα σύστημα πληρωμών σε πραγματικό χρόνο, το TARGET2. Με την έναρξη λειτουργίας του συστήματος TARGET2-Securities τον Ιούνιο του 2015, θα είναι δυνατή η διασυνοριακή διευθέτηση συναλλαγών επί τίτλων, σε όλη την Ευρώπη, μέσω μιας κοινής πλατφόρμας η λειτουργία της οποίας θα εξασφαλίζεται από το Ευρωσύστημα. Με τον τρόπο αυτό, ο διακανονισμός αξιογράφων θα γίνει ασφαλέστερος και αποτελεσματικότερος.

Η ΕΚΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζονται από κοινού για τη δημιουργία Ενιαίου Χώρου Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA), ώστε να διευρυνθεί η αποτελεσματικότερη και φθηνότερη διεκπεραίωση των πληρωμών. Τελικά όλες οι πληρωμές σε ευρώ, με όποιον τρόπο και αν γίνονται – τραπεζικό έμβασμα, απευθείας χρέωση ή κάρτα – θα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Δεν θα έχει σημασία αν η πληρωμή είναι εγχώρια ή διασυνοριακή. Αυτή τη στιγμή η ΕΕ επεκτείνει τους κανόνες στις μεταφορές πιστώσεων και στις πληρωμές με απευθείας χρέωση.

Αρχή σελίδας

Η οικονομική και νομισματική ένωση και το ευρώ

Δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2013

Η έκδοση αυτή αποτελεί μέρος της σειράς «Η Ευρωπαϊκή Ένωση με απλά λόγια»


Αρχή σελίδας


Βίντεο


Κρατήστε επαφή

Twitter

  • Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Οικονομική και Νομισματική ΠολιτικήEnglish (en)

Αρχή σελίδας

Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε το δικτυακό τόπο

Βρήκατε την πληροφορία που ζητούσατε;

ΝαιΌχι

Ποια πληροφορία ζητούσατε;

Έχετε να προτείνετε κάτι;