Οικονομικά και νομισματικά θέματα

Όλες οι χώρες της ΕΕ ανήκουν στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ), που αποτελεί το πλαίσιο της οικονομικής συνεργασίας, με κοινούς στόχους:

• την προώθηση της οικονομικής μεγέθυνσης, της απασχόλησης και ενός υψηλότερου επιπέδου κοινωνικής προστασίας για όλους
• τη συντονισμένη αντιμετώπιση παγκόσμιων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών προκλήσεων
• την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των χωρών της ΕΕ απέναντι σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς.

Συντονισμένη αντιμετώπιση της κρίσης

Αφότου ξέσπασε η σημερινή χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, τον Οκτώβριο του 2008, οι εθνικές κυβερνήσεις, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Επιτροπή καταβάλλουν από κοινού προσπάθειες ώστε:

• να αποκαταστήσουν τη σταθερότητα και να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για οικονομική μεγέθυνση και αύξηση της απασχόλησης - με τον συντονισμό των παρεμβάσεων και τη στήριξη των τραπεζών
• να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις, με αύξηση της κρατικής εγγύησης για τραπεζικούς λογαριασμούς σε 100.000 ευρώ, τουλάχιστον,ανά πελάτη και ανά τράπεζα
• να διατηρήσουν την παροχή πιστώσεων με προσιτούς όρους προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά και
• να θεσπίσουν ένα καλύτερο σύστημα δημοσιονομικής διακυβέρνησης.

Μέχρι στιγμής, οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ έχουν διαθέσει πάνω από 1,6 τρισ. ευρώ για τις προσπάθειες διάσωσης.

Για να διαφυλάξει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ΕΕ και να εξαλείψει τις εντάσεις στις αγορές κρατικών χρεογράφων της Ευρωζώνης, η ΕΕ δημιούργησε επίσης ένα δίχτυ ασφάλειας για τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν δυσκολίες: πρόκειται για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (EΜΣ), που αντικατέστησε τους προηγούμενους προσωρινούς μηχανισμούς και αποτελεί τον μεγαλύτερο χρηματοδοτικό οργανισμό παγκοσμίως. Μαζί με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) διαθέτει συνολικά κονδύλια ύψους έως και 750 δισ. ευρώ για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Είναι πλέον το μόνιμο και αναπόσπαστο τμήμα της ολοκληρωμένης στρατηγικής της ΕΕ για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ευρωζώνη.

Τα οφέλη του ευρώ

Η καθιέρωση του ευρώ ως κοινού νομίσματος σε πολλές χώρες της Ευρώπης βοήθησε την ΕΕ να αντιμετωπίσει την παγκόσμια πιστωτική κρίση με συντονισμένο τρόπο και εξασφάλισε μεγαλύτερη σταθερότητα, η οποία διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατή. Για παράδειγμα, επειδή η ΕΚΤ μπόρεσε να μειώσει τα επιτόκια στο σύνολο της Ευρωζώνης (αντί να καθορίζει η κάθε χώρα τη δική της συναλλαγματική ισοτιμία), οι τράπεζες σε όλη την ΕΕ μπορούν τώρα να δανείζονται ή να δανείζουν η μία την άλλη με τους ίδιους όρους.

Το ευρώ χρησιμοποιείται καθημερινά από το 60% και πλέον των πολιτών της ΕΕ. Η καθιέρωση ενός ενιαίου νομίσματος υπήρξε επωφελής για όλους:

• όλοι μπορούν πλέον να ταξιδεύουν και να κάνουν συναλλαγές εντός της Ευρωζώνης χωρίς να χρειάζονται συνάλλαγμα, εξοικονομώντας έτσι χρόνο και χρήμα
• το κόστος των διασυνοριακών πληρωμών είναι μικρότερο (ή και μηδενικό)
• οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις μπορούν να συγκρίνουν ευκολότερα τις τιμές, γεγονός που ωθεί τις επιχειρήσεις να χαμηλώσουν τις τιμές τους.

Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη αποτελεί εγγύηση για τη σταθερότητα των τιμών. Η ΕΚΤ καθορίζει τα βασικά επιτόκια σε επίπεδα που σκοπό έχουν να κρατούν μεσοπρόθεσμα τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη κάτω του 2%. Επίσης, διαχειρίζεται τα συναλλαγματικά αποθέματα της ΕΕ και μπορεί να παρεμβαίνει στις αγορές συναλλάγματος για να επηρεάζει τη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ.

Το ευρώ, ένα νόμισμα για όλους τους Ευρωπαίους

Οι χώρες της ΕΕ που δεν είναι μέλη της Ευρωζώνης προβλέπεται να ενταχθούν σε αυτή, όταν οι οικονομίες τους θα είναι έτοιμες. Οι χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004 και το 2007 υιοθετούν σταδιακά το ευρώ. Η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένουν εκτός Ευρωζώνης βάσει ειδικής πολιτικής συμφωνίας.

Για να ενταχθεί μια χώρα στην Ευρωζώνη, θα πρέπει το παλιό της νόμισμα να έχει σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία επί δύο χρόνια. Επίσης θα πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που αφορούν τα επιτόκια, τα δημοσιονομικά ελλείμματα, τα ποσοστά πληθωρισμού και το ύψος του δημόσιου χρέους.

Φθηνότερες διασυνοριακές πληρωμές

Αποστολή της ΕΚΤ δεν είναι μόνο να κρατά τις τιμές σταθερές, αλλά και να μεριμνά ώστε οι διασυνοριακές μεταφορές ποσών σε ευρώ να είναι όσο το δυνατόν φθηνότερες τόσο για τις τράπεζες όσο και για τους πελάτες τους.

Για πληρωμές πολύ μεγάλων χρηματικών ποσών, η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες χρησιμοποιούν ένα σύστημα πληρωμών σε πραγματικό χρόνο, γνωστό ως TARGET2 Μελλοντικά δε, το σύστημα αυτό θα μπορεί να χρησιμοποιείται και για τις συναλλαγές κινητών αξιών.

Η ΕΚΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταβάλλουν από κοινού προσπάθειες για τη δημιουργία ενός Ενιαίου Χώρου Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA), προκειμένου να επεκτείνουν τα πλεονεκτήματα της αποτελεσματικότερης και φθηνότερης διεκπεραίωσης των πληρωμών. Τελικός στόχος είναι όλες οι πληρωμές σε ευρώ, με όποιο τρόπο και αν γίνονται – με τραπεζικό έμβασμα, με απευθείας χρέωση ή με κάρτα – να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Δεν θα έχει σημασία αν η πληρωμή είναι εγχώρια ή διασυνοριακή. Αυτή τη στιγμή, η ΕΕ επεκτείνει τα πλεονεκτήματα και στις πληρωμές που γίνονται με απευθείας χρέωση.

Αρχή σελίδας

Όργανα και οργανισμοί της ΕΕ

• Ευρωπαϊκή Επιτροπή
  • Οικονομικά και δημοσιονομικά θέματα
  • Μεταρρύθμιση του προϋπολογισμού
  • Βασικές πληροφορίες για το ευρώ
• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
  • Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής
• Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Οικονομικά και δημοσιονομικά θέματα
• Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
  • Τμήμα "Οικονομική και Νομισματική Ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή"
• Επιτροπή των Περιφερειών
  • Επιτροπή Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής (ECOS)
• Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
  • Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Δυνατότητες χρηματοδότησης

• Επιχορηγήσεις
• Προκηρύξεις διαγωνισμών (δημόσιες συμβάσεις)

Εκδόσεις, ενημερωτικά δελτία και στατιστικές

• Εκδόσεις
• Ενημερωτικά δελτία
• Στατιστικές

Νομοθεσία

• Συνοπτική παρουσίαση της νομοθεσίας της ΕΕ για την οικονομική και νομισματική πολιτική
• Ισχύουσα νομοθεσία για την οικονομική και νομισματική πολιτική (πλήρη κείμενα)
• Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης- Άρθρα 119-144 (οικονομική και νομισματική πολιτική)