Οικονομικά και νομισματικά θέματα


Οι χώρες της ΕΕ συντονίζουν τις εθνικές οικονομικές πολιτικές τους, ώστε να μπορούν να αναλαμβάνουν από κοινού δράση όταν βρίσκονται αντιμέτωπες με προκλήσεις, όπως η σημερινή οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση. Δεκαεπτά χώρες έκαναν μάλιστα ένα επιπλέον βήμα, υιοθετώντας ως νόμισμά τους το ευρώ.

Όλες οι χώρες της ΕΕ ανήκουν στην Οικονομική και Νομισματική ένωση (ΟΝΕ), που αποτελεί το πλαίσιο της οικονομικής συνεργασίας, με κοινούς στόχους:

  • την προώθηση της οικονομικής μεγέθυνσης, της απασχόλησης και ενός υψηλότερου επιπέδου κοινωνικής προστασίας για όλους
  • τη συντονισμένη αντιμετώπιση παγκόσμιων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών προκλήσεων
  • την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των χωρών της ΕΕ απέναντι σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς.
Ένα ζευγάρι στέλνει χρήματα ηλεκτρονικά © Imageselect

Χάρη στην ΕΕ, είναι φθηνότερη η αποστολή χρημάτων σε παιδιά που σπουδάζουν στο εξωτερικό.

Συντονισμένη αντιμετώπιση της κρίσης

Αφότου ξέσπασε η σημερινή χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση, τον Οκτώβριο του 2008, οι εθνικές κυβερνήσεις, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Επιτροπή καταβάλλουν από κοινού προσπάθειες ώστε:

  • να αποκατασταθεί η σταθερότητα και να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για οικονομική μεγέθυνση και αύξηση της απασχόλησης - με τον συντονισμό των παρεμβάσεων και τη στήριξη των τραπεζών
  • να προστατευθούν οι αποταμιεύσεις, με αύξηση της κρατικής εγγύησης για τραπεζικούς λογαριασμούς σε 100.000 ευρώ, τουλάχιστον, ανά καταθέτη και ανά τράπεζα
  • να διατηρηθεί η παροχή πιστώσεων με προσιτούς όρους προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά και
  • να θεσπιστεί ένα καλύτερο σύστημα δημοσιονομικής διακυβέρνησης.

Μέχρι στιγμής, οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ έχουν διαθέσει πάνω από 1,6 τρισ. ευρώ για τις προσπάθειες διάσωσης.

Για να διαφυλάξει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της ΕΕ και να εξαλείψει τις εντάσεις στις αγορές κρατικών χρεογράφων της Ευρωζώνης, η ΕΕ δημιούργησε επίσης ένα δίχτυ ασφάλειας για τα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν δυσκολίες: πρόκειται για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (EΜΣ) που αντικατέστησε τους προηγούμενους προσωρινούς μηχανισμούς και αποτελεί τον μεγαλύτερο χρηματοδοτικό οργανισμό παγκοσμίως. Μαζί με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) διαθέτει συνολικά κονδύλια ύψους έως και 750 δισ. ευρώ για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Είναι πλέον το μόνιμο και αναπόσπαστο τμήμα της ολοκληρωμένης στρατηγικής της ΕΕ για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ευρωζώνη.

Χάρτης με τις χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ

Τα οφέλη του ευρώ

Η καθιέρωση του ευρώ ως κοινού νομίσματος σε πολλές χώρες της Ευρώπης βοήθησε την ΕΕ να αντιμετωπίσει την παγκόσμια πιστωτική κρίση με συντονισμένο τρόπο και εξασφάλισε μεγαλύτερη σταθερότητα, η οποία διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατή. Για παράδειγμα, επειδή η ΕΚΤ μπόρεσε να μειώσει τα επιτόκια στο σύνολο της Ευρωζώνης (αντί να καθορίζει η κάθε χώρα τη δική της συναλλαγματική ισοτιμία), οι τράπεζες σε όλη την ΕΕ μπορούν τώρα να δανείζονται ή να δανείζουν η μία την άλλη με τους ίδιους όρους.

Το ευρώ χρησιμοποιείται καθημερινά από το 60% και πλέον των πολιτών της ΕΕ. Η καθιέρωση ενός ενιαίου νομίσματος υπήρξε επωφελής για όλους:

  • όλοι μπορούν πλέον να ταξιδεύουν και να κάνουν συναλλαγές εντός της Ευρωζώνης χωρίς να χρειάζονται συνάλλαγμα, εξοικονομώντας έτσι χρόνο και χρήμα
  • το κόστος των διασυνοριακών πληρωμών είναι μικρότερο (ή και μηδενικό)
  • οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις μπορούν να συγκρίνουν ευκολότερα τις τιμές, γεγονός που ωθεί τις επιχειρήσεις να χαμηλώσουν τις τιμές τους.

Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη αποτελεί εγγύηση για τη σταθερότητα των τιμών. Η ΕΚΤ καθορίζει τα βασικά επιτόκια σε επίπεδα που σκοπό έχουν να κρατούν μεσοπρόθεσμα τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη κάτω του 2%. Επίσης, διαχειρίζεται τα συναλλαγματικά αποθέματα της ΕΕ και μπορεί να παρεμβαίνει στις αγορές συναλλάγματος για να επηρεάζει τη συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ.

Το ευρώ, ένα νόμισμα για όλους τους Ευρωπαίους

Οι χώρες της ΕΕ που δεν είναι μέλη της Ευρωζώνης προβλέπεται να ενταχθούν σε αυτή, όταν οι οικονομίες τους θα είναι έτοιμες. Οι χώρες που προσχώρησαν στην ΕΕ το 2004, το 2007 και το 2013 υιοθετούν σταδιακά το ευρώ. Η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένουν εκτός Ευρωζώνης βάσει ειδικής πολιτικής συμφωνίας.

Για να ενταχθεί μια χώρα στην Ευρωζώνη, θα πρέπει το παλιό της νόμισμα να έχει σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία επί δύο χρόνια. Επίσης θα πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις που αφορούν τα επιτόκια, τα δημοσιονομικά ελλείμματα, τα ποσοστά πληθωρισμού και το ύψος του δημόσιου χρέους.

Φθηνότερες διασυνοριακές πληρωμές

Αποστολή της ΕΚΤ δεν είναι μόνο να κρατά τις τιμές σταθερές, αλλά και να μεριμνά ώστε οι διασυνοριακές μεταφορές ποσών σε ευρώ να είναι όσο το δυνατόν φθηνότερες τόσο για τις τράπεζες όσο και για τους πελάτες τους.

Για πληρωμές πολύ μεγάλων χρηματικών ποσών, η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες χρησιμοποιούν ένα σύστημα πληρωμών σε πραγματικό χρόνο, γνωστό ως TARGET2. Μελλοντικά δε, το σύστημα αυτό θα μπορεί να χρησιμοποιείται και για τις συναλλαγές κινητών αξιών.

Η ΕΚΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταβάλλουν από κοινού προσπάθειες για τη δημιουργία ενός Ενιαίου Χώρου Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA), προκειμένου να επεκτείνουν τα πλεονεκτήματα της αποτελεσματικότερης και φθηνότερης διεκπεραίωσης των πληρωμών. Τελικά όλες οι πληρωμές σε ευρώ, με όποιον τρόπο και αν γίνονται – με τραπεζικό έμβασμα, με απευθείας χρέωση ή με κάρτα – θα αντιμετωπίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Δεν θα έχει σημασία αν η πληρωμή είναι εγχώρια ή διασυνοριακή. Αυτή τη στιγμή, η ΕΕ επεκτείνει τα πλεονεκτήματα και στις πληρωμές που γίνονται με απευθείας χρέωση.

Αρχή σελίδας

Η οικονομική και νομισματική ένωση και το ευρώ

Δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2013

Η έκδοση αυτή αποτελεί μέρος της σειράς «Η Ευρωπαϊκή Ένωση με απλά λόγια»


Αρχή σελίδας


Βίντεο


Κρατήστε επαφή

Twitter

  • Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Οικονομική και Νομισματική ΠολιτικήEnglish (en)

Αρχή σελίδας

Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε το δικτυακό τόπο

Βρήκατε την πληροφορία που ζητούσατε;

ΝαιΌχι

Ποια πληροφορία ζητούσατε;

Έχετε να προτείνετε κάτι;