Custam

Is éard atá san aontas custaim ná limistéar trádála aonair ina bhfuil saorghluaiseacht earraí, idir earraí atá déanta laistigh den AE nó earraí atá allmhairithe ón taobh amuigh. Is féidir fón póca ón bhFionlainn a sheoladh chuig an Ungáir gan aon dleacht a íoc air agus gan aon rialú custaim.

Íoctar dleacht ar earraí ó lasmuigh den AE – teilifís ón gCóiré Theas, mar shampla – nuair a thagann siad isteach san AE i dtosach, ach ní bhíonn aon dleacht eile le híoc ina dhiaidh sin agus ní bhíonn aon seiceálacha eile ann.

Ina ainneoin sin, tá gníomhaíochtaí custaim san AE ríthábhachtach, go háirithe mar gheall ar an líon earraí a thagann isteach sa limistéar. Bíonn seirbhísí custaim an AE ag láimhseáil beagnach 20% d’allmhairí uile an domhain –- os cionn 2 bhilliún tona earraí in aghaidh na bliana. Chuige sin, próiseálann siad go maith os cionn 200 milliún dearbhú gach bliain.

Conas a chosnaíonn custam saoránaigh an AE

Is liosta fada é seo:

• cur chun feidhme na rialacha a chosnaíonn an comhshaol agus ár sláinte agus ár sábháilteacht (m.sh. diúltú do bhia-ábhair thruaillithe nó d’fhearais leictreacha a d’fhéadfadh a bheith contúirteach).
• a chinntiú go bhfuil allmhairí de theicneolaíocht íogair (a d’fhéadfaí a úsáid chun arm núicléach nó ceimiceach a dhéanamh) dlisteanach.
• tabhairt faoi earraí góchumtha agus faoi phíoráideacht – ar mhaithe le sláinte agus sábháilteacht, chomh maith le post na ndaoine a oibríonn do mhonaróirí dlisteanacha.
• a chinntiú nach bhfuil aon duine atá ag taisteal le méideanna móra airgid thirim (nó a choibhéis) ag sciúradh airgid nó ag imghabháil cánach.
• ag cabhrú leis na póilíní agus na seirbhísí inimirce troid i gcoinne ceannaíochta i ndaoine, drugaí, pornagrafaíochta agus armlón – ar gnéithe de choireacht eagraithe agus sceimhlitheoireacht iad ar fad.
• ag cosaint speiceas i mbaol, e.g. ag seiceáil na trádála in eabhar, agus plandaí, éin agus ainmhithe faoi chosaint.
• ag cosaint oidhreacht chultúrtha na hEorpa trí bheith ag faire amach i gcomhair taiscí ealaíon smuigleáilte.

Calaois a chosc

Is dualgas lárnach eile de chuid an chustaim san AE é tabhairt faoi chalaois, go háirithe 3 chineál calaoise:

• ós rud go bhfuil taraifí níos ísle ar go leor allmhairí ó thíortha bochtai bhfeidhm san AE, bíonn cathú ar go leor allmhaireoirí iarracht a dhéanamh cáiliú i gcomhair na dtaraifí sin trí theastas tionscnaimh bréige a thabhairt i gcomhair a gcuid earraí ó cheann de na tíortha sin.
• dearbhuithe CBL calaoiseacha agus íocaíochtaí calaoiseacha, a úsáideann lucht gnó mímhacánta chun trádáil shamhailteach a thuairisciú.
• imghabháil dleachtanna mál ar mhíreanna amhail toitíní, a cheileann ioncam cánach ar rialtais a theastaíonn i gcomhair caiteachais phoiblí riachtanaigh.

Aon saol a éascú do ghnóthais

Tá an AE ag obair go síoraí ar nuashonrú agus uathoibriú nósanna imeachta a dhéanfaidh trádáil thar a theorainneacha inmheánacha agus seachtracha níos furasta.

Laistigh de chúpla bliain, beidh gnóthais ábalta fáil réidh lena bhfoirmeacha custaim uile ar pháipéar agus beidh gréasáin custaim gach tíre san AE comhtháite go hiomlán go leictreonach, rud a chuirfidh ionad ilfhreastail ar fáil do thrádálaithe chun cúrsaí custaim a fheidhmiú ar fud an AE.

Cabhrú le lucht déanta beartas

Déanann oifigigh chustaim an AE obair riachtanach maidir le bailiú staitisticí. Cuireann a gcuid taifid le cinntí maidir le teorainneacha a thabhairt isteach ar earraí a d’fhéadfadh a bheith ag dul in iomaíocht go míchothrom le táirgí an AE. Cabhraíonn na sonraí maidir le sreabhadh trádála a bhailíonn siad le lucht déanta beartas na hEorpa chun treochtaí geilleagracha a bhrath freisin.

Barr

Institiúidí agus Comhlachtaí an AE

• An Coimisiún Eorpach
  • Custam
• Parlaimint na hEorpa
  • An Coiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra
• Comhairle an Aontais Eorpaigh
  • Iomaíochas (Margadh Inmheánach, Tionscal agus Taighde)
• Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa
  • An margadh aonair, táirgeadh agus tomhaltas
• Coiste na Réigiún
  • An Coimisiún um an mBeartas Eacnamaíoch agus Sóisialta (ECOS)

Deiseanna ar mhaoiniú

• Deontais
• Glaoch ar thairiscintí (soláthar poiblí)

Foilseacháin, nuachtlitreacha agus staitisticí

• Foilseacháin
• Nuachtlitreacha
• Staitisticí

Reachtaíocht

• Achoimrí ar reachtaíocht an AE i réimse an chustaim
• Reachtaíocht atá i bhfeidhm i réimse an chustaim
• An Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh – Airteagail 28 - 33