Konkurencja


Przepisy unijne z zakresu konkurencji mają zapewnić przedsiębiorstwom sprawiedliwe i równe warunki prowadzenia działalności, a jednocześnie pozostawić przestrzeń dla innowacji, ujednoliconych norm i rozwoju małych firm.

Konkurencja musi być uczciwa

Rozładunek ciężarówki © Imageselect

Niektóre międzynarodowe firmy przeprowadzkowe zostały ukarane grzywną za ustalanie cen

Zgodnie z unijnymi przepisami przedsiębiorstwa nie mogą:

  • ustalać cen ani dzielić się rynkami między sobą
  • nadużywać pozycji dominującej na danym rynku w celu wyeliminowania mniejszych konkurentów 
  • łączyć się, jeżeli taka fuzja umożliwiłaby im przejęcie kontroli nad danym rynkiem.
    W praktyce zasada ta zapobiega tylko niektórym połączeniom przedsiębiorstw. Duże przedsiębiorstwa prowadzące działalność na większą skalę w UE, aby połączyć się, muszą uzyskać zgodę Komisji Europejskiej – nawet jeśli mają siedzibę poza obszarem UE. 

UE chroni małe firmy

Duże przedsiębiorstwa nie mogą wykorzystać swojej pozycji do narzucenia warunków, które utrudniłyby ich dostawcom lub klientom współpracę z konkurencją. Komisja może (i rzeczywiście korzysta z tego prawa) nakładać na przedsiębiorstwa grzywny za tego rodzaju praktyki, bowiem prowadzą one do wzrostu cen i sytuacji, w której konsumenci mają mniejszy wybór.

Prowadzone przez Komisję dochodzenia w sprawie praktyk antykonkurencyjnych dotyczą nie tylko towarów. Obejmują również usługi świadczone w ramach wolnych zawodów oraz usługi finansowe, między innymi w sektorach bankowości detalicznej i kart kredytowych.

Pomoc tylko dla dobrze rokujących firm

Komisja sprawdza również, jaka jest wysokość pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom przez rządy poszczególnych krajów (tzw. pomoc państwa). Pomoc taka może być udzielana w różnych formach, przykładem są:

  • kredyty i dotacje
  • ulgi podatkowe
  • udostępnianie po preferencyjnych cenach towarów i usług
  • gwarancje rządowe, które zwiększają rating kredytowy firmy w porównaniu z konkurentami.

Tego rodzaju pomoc grozi tym, że może faworyzować dobrze umocowane interesy partykularne kosztem przedsiębiorców, którzy muszą sobie radzić sami – a koszty tej sytuacji ponosi podatnik. Ograniczenia takich nieuzasadnionych dotacji to tani i skuteczny sposób, aby sprawić, że warunki prowadzenia działalności gospodarczej będą sprawiedliwsze i pobudzić wzrost gospodarczy.

Elastyczne przepisy 

Przepisy te są stosowane elastycznie i zgodnie z zasadami zdrowego rozsądku. Rozstrzygające znaczenie ma to, czy dane działanie przyniesie korzyści konsumentom i czy nie będzie miało negatywnego wpływu na inne firmy. Rządy mogą na przykład pomóc przedsiębiorstwom w trudnej sytuacji – lub przedsiębiorstwom rozpoczynającym działalność – jeżeli firmy te mają realną szansę stać się rentownymi, a tym samym umożliwić zachowanie dotychczasowych lub tworzenie nowych miejsc pracy. Niedozwolone jest natomiast udzielanie pomocy firmom, które nie mają szans na przetrwanie.

Inne wyjątki od stosowanych reguł:

  • przedsiębiorstwa współpracujące nad wspólnymi normami technicznymi dla całego rynku
  • mniejsze przedsiębiorstwa, które współpracują ze sobą, aby móc skuteczniej konkurować z dużymi przedsiębiorstwami
  • inicjatywy w dziedzinie badań naukowych i innowacji
  • projekty w dziedzinie rozwoju regionalnego.

Ostatnie sprawy

Jedną z najbardziej znanych spraw Komisji była sprawa amerykańskiego giganta komputerowego − firmy Microsoft. Firma została ukarana grzywną za sprzedawanie różnych programów komputerowych w pakietach, a nie osobno. Komisja doszła do wniosku, że tą metodą Microsoft pozbawia konsumentów możliwości wyboru, utrzymuje ceny na zawyżonym poziomie i ogranicza innowacyjność w sektorze programów komputerowych.

Trójwymiarowy projekt samochodu ©_Leonello_Calvetti_Dreamstime

Zwalczanie karteli na rynku części samochodowych przynosi korzyści zarówno przedsiębiorstwom, jak i konsumentom.

Niedawno Komisja ukarała grzywną kilku producentów części samochodowych, którzy potajemnie naliczali producentom samochodów zbyt wysokie ceny za łożyska samochodowe i ciężarowe oraz wiązki przewodów – co doprowadziło do wzrostu cen końcowych pojazdów. 

System kontroli i nadzoru

Szeroki zakres kompetencji Komisji w dziedzinie prowadzenia dochodzeń w sprawie naruszania unijnych przepisów konkurencji oraz zapobiegania takim naruszeniom podlega licznym procedurom wewnętrznym, jak również pełnej kontroli sądowej ze strony Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Firmy i rządy krajów UE regularnie składają odwołania od decyzji Komisji i czasami wygrywają tego rodzaju sprawy.

Początek strony

Konkurencja

Opublikowano w lipcu 2013 r.

Niniejsza publikacja stanowi część serii „Zrozumieć politykę Unii Europejskiej”.


Początek strony



KONTAKT

Pytania o charakterze ogólnym

Proszę zadzwonić pod numer telefonu
00 800 6 7 8 9 10 11 Więcej o usłudze

Wyślij pytanie e-mailem

Dane kontaktowe i informacje o wizytach w instytucjach, kontakty z prasą

Jak ulepszyć ten portal?

Czy znaleźli Państwo poszukiwane informacje?

TakNie

Jakich informacji Państwo szukają?

Czy mają Państwo jakieś uwagi?