Iomaíocht

Ceapadh rialacha iomaíochta an AE chun dálaí cothroma ar comhchéim a chinntiú do ghnóthais, ach deis a bheith ann i gcónaí a bheith nuálaíoch, caighdeáin chomhaontaithe a bheith ann, agus gnóthais bheaga a fhorbairt.

Léigh an téacs iomlánLéigh an téacs iomlán

Ní foláir an iomaíocht a bheith cothrom

Gearradh fíneálacha ar roinnt gnólachtaí idirnáisiúnta aistrithe as praghas-socrú.

Faoi rialacha an AE, ní féidir le gnóthais:

praghsanna a shocrú nó margaí a roinnt eatarthu féin
mí-úsáid a bhaint as a gceannasacht i margadh ar leith chun iomaitheoirí níos lú a dhíbirt
cumasc a dhéanamh dá mba rud é go mbeadh an margadh faoina rialú dá thoradh. I bhfírinne, ní chuireann an riail seo cosc ach ar líon beag cumasc. Ní féidir le comhlachtaí móra a dhéanann an-chuid gnó san AE cumasc a dhéanamh gan formheas a fháil ón gCoimisiún Eorpach roimh ré - fiú amháin má tá siad lonnaithe lasmuigh den AE.

Féadfaidh an Coimisiún a chomhaontú gur féidir le comhlacht monaplacht a bheith aige i gcásanna speisialta - mar shampla i gcás ina bhfuil an t-infreastruchtúr costasach ('monaplachtaí nádúrtha') nó i gcás ina bhfuil sé tábhachtach seirbhís phoiblí a ráthú. Mar sin féin:

ní foláir go mbeidh na comhlachtaí monaplachta in ann a thaispeáint go gcaitheann siad go cothrom le comhlachtaí eile
ní foláir do mhonaplachtaí nádúrtha a n-infreastruchtúr a chur ar fáil do gach úsáideoir
ní féidir brabúis a dhéantar as seirbhís phoiblí a sholáthar a úsáid chun íoc as oibríochtaí tráchtála, rud a d'fhéadfadh an bonn a bhaint de phraghsanna iomaitheoirí.

Ní féidir le gnóthais mhóra dúshaothrú a dhéanamh ar ghnóthais bheaga

Agus iad i mbun gnó le gnólachtaí níos lú, ní féidir le gnólachtaí móra an chumhacht margála atá acu a úsáid chun coinníollacha a chur i bhfeidhm a chruthódh deacrachtaí dá soláthraithe nó dá gcustaiméirí gnó a dhéanamh lena n-iomaitheoirí. Féadfaidh an Coimisiún fineálacha a ghearradh ar chomhlachtaí as sin a dhéanamh, agus déanann sé amhlaidh.

Ní chlúdaíonn imscrúduithe an AE ar chleachtais neamhiomaíocha earraí amháin, ach clúdaíonn sé freisin na gairmeacha agus na seirbhísí liobrálacha, seirbhísí airgeadais san áireamh, amhail baincéireacht mhiondíola agus cártaí creidmheasa.

Tá iomaíocht níos géire ann san earnáil deisithe gluaisteán a bhuí leis an AE.

Níl tacaíocht ar bith ar fáil do ghnóthais bhacacha

Déanann an Coimisiún faireachán freisin ar an méid cúnaimh a thugann rialtais san AE do ghnóthais ('státchabhair'), mar shampla:

iasachtaí agus deontais
buntáistí cánach
earraí agus seirbhísí á soláthar ag rátaí fabhracha
ráthaíochtaí rialtais a fheabhsaíonn rátáil creidmheasa comhlachta amháin i gcomparáid lena n-iomaitheoirí

Ní féidir leis na rialtais, i gcás ar bith, aon chineál cúnaimh a chur ar fáil do ghnóthais atá i dtrioblóid agus nach bhfuil seans ar bith acu a bheith inmharthana ar bhonn eacnamaíoch.

Eisceachtaí

D'fhéadfadh roinnt eisceachtaí ó na rialacha ginearálta a bheith ann:

féadfar ligean do chomhlachtaí comhoibriú chun caighdeán teicniúil aonair a sholáthar don mhargadh ina iomláine
féadfar ligean do chomhlachtaí níos lú comhoibriú má neartaíonn sin a gcumas dul in iomaíocht le comhlachtaí níos mó
féadfaidh na rialtais cúnamh a dheonú má tá seans mór ann go bhféadfadh gnóthas atá i dtrioblóid (nó fiontar nua) brabús a dhéanamh amach seo - más chun leasa an AE é (e.g. trí phoist a choimeád nó a chruthú).

Is iad na mórcheisteanna an rachaidh sé chun tairbhe do thomhaltóirí nó an ndéanfar díobháil do ghnóthais eile. Tugann an Coimisiún cúnamh go minic ar son taighde agus nuálaíochta, forbartha réigiúnaí agus gnóthas beag, toisc go gcuireann siad sin le spriocanna an AE ar an iomlán.

Leasanna i gcleachtas

Bhain ceann de chásanna iomaíochta is mó cáil an Choimisiúin Eorpaigh leis an bhfathach ríomhaireachta Meiriceánach Microsoft. Ghearr an Coimisiún fíneáil ar Microsoft toisc go raibh sé de nós acu cineálacha éagsúla bogearraí a chnuasach le chéile in aon phacáiste amháin. Cinneadh gur chaith Microsoft go héagothrom le tomhaltóirí toisc nach raibh rogha á tabhairt dóibh, go raibh praghsanna á gcoinneáil go hard gan chúis agus go raibh nuálaíocht san earnáil bogearraí á plúchadh.

In earnáil na ngluaisteán, bhí ról ag an gCoimisiún freisin i níos mó trédhearcachta a thabhairt isteach i dtaobh praghsála, agus mar thoradh air sin bhí éagsúlachtaí níos lú i bpraghsanna roimh cháin ar fud an AE.

Bhí ról ag an gCoimisiún freisin in oscailt an mhargaidh do chead díoltóireachta ilbhranda, agus is féidir le díoltóirí gluaisteán oibriú i níos mó ná tír amháin de chuid an AE dá bharr, agus tá díoltóirí neamhúdaraithe in ann páirteanna a dhíol agus deisithe aitheanta a dhéanamh dá bhrí sin.

Secieálacha agus comharduithe

Tá cumhachtaí leathana an Choimisiúin imscrúduithe a dhéanamh agus stop a chur le sárú rialacha iomaíochta an AE faoi réir athbhreithniú breithiúnach ag Cúirt Bhreithiúnais na hEorpa. Is minic a chuireann comhlachtaí agus rialtais san AE achomhairc isteach ar chinntí an Choimisiúin, agus éiríonn leo ó am go ham.

Barr

Institiúidí agus cuideachtaí an AE

An Coimisiún Eorpach
- Iomaíocht
Parlaimint na hEorpa
- An coiste um an margadh inmheánach agus um chosaint an tomhaltóra
- An coiste um ghnóthaí eacnamaíochta agus airgeadaíochta
Comhairle an Aontais Eorpaigh
- Iomaíochas: margadh inmheánach, tionscal agus taighe
Coiste eacnamaíoch agus sóisialta na hEorpa
- An margadh aonair, táirgeadh agus tomhaltas
Coiste na Réigiún
- An Coimisiún um an mbeartas eacnamaíoch agus sóisialta (ECOS)