You are here:

Iomaíocht

Ceapadh rialacha iomaíochta AE chun dálaí cothroma a chinntiú do ghnólachtaí, ach deis a bheith ann i gcónaí nuáil a dhéanamh, caighdeáin chomhaontaithe a leagan síos, agus gnólachtaí beaga a fhorbairt.

Faoi rialacha AE, níl sé de cheart ag gnólachtaí:

  • praghsanna a shocrú ná margaí a roinnt eatarthu féin
  • mí-úsáid a bhaint as ceannasacht atá acu i margadh ar leith chun iomaitheoirí atá níos lú a bhrú amach
  • cumasc a dhéanamhdá bhfágfadh an cumasc sin go mbeidís in ann an margadh a rialú.
    I bhfírinne, ní chuireann an riail seo cosc ach ar líon beag cumasc. Ní féidir le cuideachtaí móra a dhéanann an-chuid gnó san Aontas Eorpach cumasc a dhéanamh gan cead a fháil ón gCoimisiún Eorpach roimh ré – fiú má tá siad lonnaithe lasmuigh den Aontas.

Gnólachtaí beaga a chosaint

Níl cead ag gnólachtaí móra leas a bhaint as an acmhainn margála atá acu chun coinníollacha a leagan síos a d’fhágfadh go mbeadh sé ní ba dheacra dá soláthraithe nó dá gcustaiméirí gnó a dhéanamh lena n-iomaitheoirí. Má théann cuideachtaí i mbun an chleachtais sin is féidir leis an gCoimisiún fíneáil a ghearradh orthu (agus go deimhin, déanann sé amhlaidh), mar fágann cleachtais dá sórt gurb airde na praghsanna a íocann tomhaltóirí agus gur lú an rogha atá acu.

Ní earraí amháin a chlúdaítear sna fiosrúcháin a dhéanann an tAontas Eorpach faoi chleachtais frith-iomaíochais – clúdaítear gairmeacha beatha (dochtúirí, dlíodóirí srl.) agus seirbhísí freisin, seirbhísí airgeadais san áireamh, mar shampla baincéireacht mhiondíola agus cártaí creidmheasa.

Cosc ar thacaí do chuideachtaí bacacha

Déanann an Coimisiún monatóireacht freisin ar an méid cúnaimh a thugann rialtais na mBallstát do ghnólachtaí ('státchabhair'), mar shampla:

  • iasachtaí agus deontais
  • buntáistí cánach
  • earraí agus seirbhísí a sholáthar ar rátaí fabhracha
  • ráthaíochtaí rialtais a fheabhsaíonn rátáil chreidmheasa cuideachta amháin i gcomparáid le cuideachtaí eile.

Is é an baol a bhaineann le cúnamh den sórt sin go bhféadfadh sé go bhfabhródh sé do dhreamanna a bhfuil leas dílsithe agus cairde céimiúla acu seachas dreamanna a bhraitheann ar a gcumas féin – agus is é an cáiníocóir a bhíonn thíos lena leithéid. Dóigh neamhchostasach éifeachtach leis an Eoraip a dhéanamh níos cothroime agus le fás eacnamaíoch a chothú is ea srian a chur ar fhóirdheontais neamhthuillte den sórt sin.

Rialacha solúbtha

Is le siosmaid agus solúbthacht a chuirtear na rialacha seo i bhfeidhm. Is iad na ceisteanna is mó a chuirtear sa mheá an le leas na dtomhaltóirí an cúnamh agus an ndéanfaidh sé díobháil do ghnólachtaí eile. Mar shampla, is ceadmhach do rialtas cabhair a thabhairt do ghnólachtaí atá i ngábh – nó d'fhiontar nua – má tá seans dáiríre ann go mbeidh sé brabúsach amach anseo sa dóigh go sábhálfar poist, nó gó gcruthófar poist fiú. Ach ní ceadmhach cabhair a thabhairt do ghnólachtaí anásta nach bhfuil aon dóchas ann go mbeidh siad inmharthana choíche.

Ar na heisceachtaí eile ó na rialacha ginearálta tá:

  • cuideachtaí a bheith ag obair le chéile chun caighdeán teicniúil aonair a chur ar fáil don mhargadh ina iomláine
  • comhar idir chuideachtaí beaga ionas gur féidir leo dul san iomaíocht le cuideachtaí móra
  • tionscnaimh taighde agus nuálaíochta
  • tionscadail forbartha réigiúnaí

Cásanna a bhí ann le déanaí

Sa bhliain 2014, ghearr an Coimisiún fíneáil beagnach €430 milliún ar an gcuideachta Fhrancach chógaisíochta Servier agus ar 5 tháirgeoir eile cógas cinéalach toisc gur chuir siad sraith nua comhaontuithe i gcrích chun an cógas brú fola is mó díol de chuid Servier, peirindripil, a chosaint ar iomaíocht phraghais agus ar chógais chineálacha eile san Aontas Eorpach.

Rinne an Coimisiún imscrúdú freisin ar chairtéil sa mhargadh do dhíorthaigh airgeadais , ar cuireadh praghas orthu i dtagairt do rátaí áirithe tagarmhairc (EURIBOR (EIRD), JPY Libor, Euroyen TIBOR (YIRD) agus Libor i bhfrancanna na hEilbhéise (CHIRD)).

Tá cinntí déanta ag an gCoimisiún sna cásanna seo, le blianta beaga anuas, in aghaidh banc amhail Barclays, Deutsche Bank, RBS, Société Générale, UBS, Citigroup agus JPMorgan. Gearradh fíneálacha thart ar €1.8 billiún san iomlán orthu (laghdaíodh na fíneálacha do bhainc áirithe toisc gur chomhoibrigh siad leis an imscrúdú agus gur aontaigh siad a gcás a shocrú).

Córas srianta agus ceartúchán

Tá cumhachtaí fairsinge ag an gCoimisiún imscrúduithe a dhéanamh agus stop a chur le sáruithe rialacha iomaíochta an Aontais. Tá na cumhachtaí sin faoi réir córas inmheánach srianta agus ceartúchán agus athbhreithniú breithiúnach na gCúirteanna Eorpacha . Is minic a dhéanann cuideachtaí agus rialtais AE acomhairc i gcoinne cinntí de chuid an Choimisiúin, agus bíonn rath orthu uaireanta.