Ανταγωνισμός


Οι κανόνες της ΕΕ για τον ανταγωνισμό έχουν σχεδιαστεί για να εξασφαλίζουν θεμιτούς και ισότιμους όρους για τις επιχειρήσεις, αφήνοντας περιθώρια για καινοτομία, ενιαία πρότυπα, καθώς και για την ανάπτυξη των μικρών επιχειρήσεων.

Ο ανταγωνισμός πρέπει να είναι δίκαιος

Φορτηγό που ξεφορτώνει © Imageselect

Σε ορισμένες διεθνείς μεταφορικές εταιρείες έχουν επιβληθεί πρόστιμα για καθορισμό των τιμών.

Βάσει των κανόνων της ΕΕ, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν:

  • να καθορίζουν τις τιμές ή να κατανέμουν τις αγορές μεταξύ τους,
  • να καταχρώνται τη δεσπόζουσα θέση τους σε μια συγκεκριμένη αγορά για να παραγκωνίζουν τους μικρότερους ανταγωνιστές τους, 
  • να προβαίνουν σε συγχωνεύσεις που τους δίνουν τη δυνατότητα ελέγχου της αγορά.
    Στην πράξη, ο κανόνας αυτός αποτρέπει μόνον έναν μικρό αριθμό συγχωνεύσεων. Απαγορεύονται οι συγχωνεύσεις που πραγματοποιούνται, χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μεταξύ μεγάλων επιχειρήσεων που αναπτύσσουν σημαντική δραστηριότητα στην ΕΕ, ακόμη και αν έχουν την έδρα τους εκτός ΕΕ. 

Προστασία μικρών επιχειρήσεων

Οι μεγάλες επιχειρήσεις δεν μπορούν, στις συναλλαγές τους με μικρότερες επιχειρήσεις, να εκμεταλλεύονται την διαπραγματευτική τους ισχύ για να επιβάλλουν όρους που θα παρεμπόδιζαν τους προμηθευτές ή τους πελάτες τους να συναλλάσσονται με ανταγωνιστές τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα σε επιχειρήσεις που εφαρμόζουν τέτοιες πρακτικές (και το κάνει στην πράξη), καθώς οι πρακτικές αυτές οδηγούν σε υψηλότερες τιμές και/ή λιγότερες δυνατότητες επιλογής για τους καταναλωτές.

Οι έρευνες της ΕΕ σε θέματα ανταγωνισμού δεν καλύπτουν μόνον τα προϊόντα, αλλά και τα ελεύθερα επαγγέλματα και τις υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, όπως η λιανική τραπεζική και οι πιστωτικές κάρτες.

Καμία στήριξη στις προβληματικές επιχειρήσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελέγχει επίσης το ύψος της βοήθειας που χορηγούν οι κυβερνήσεις χωρών της ΕΕ σε επιχειρήσεις ("κρατικές ενισχύσεις"), για παράδειγμα:

  • δάνεια και επιχορηγήσεις
  • φορολογικές ελαφρύνσεις
  • παροχή αγαθών και υπηρεσιών σε προτιμησιακές τιμές
  • κρατικές εγγυήσεις που βελτιώνουν την πιστοληπτική ικανότητα μιας επιχείρησης έναντι των ανταγωνιστών της.

Ο κίνδυνος από την παροχή τέτοιου είδους βοήθειας είναι ότι ευνοούνται κατεστημένα συμφέροντα με γερές διασυνδέσεις εις βάρος επιχειρήσεων που μπαίνουν στον ανταγωνισμό στηριζόμενες στις δικές τους δυνάμεις. Στο τέλος, τον λογαριασμό τον πληρώνουν οι φορολογούμενοι. Ο περιορισμός τέτοιου είδους αναξιοκρατικών ενισχύσεων εξασφαλίζει, με ανέξοδο και αποτελεσματικό τρόπο, δικαιότερες συνθήκες στην Ευρώπη και προωθεί την οικονομική ανάπτυξη.

Ευέλικτοι κανόνες 

Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται με βάση την κοινή λογική και με ευελιξία. Πρωταρχικό κριτήριο είναι το κατά πόσο θα ωφεληθούν οι καταναλωτές ή θα ζημιωθούν άλλες επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, οι κυβερνήσεις επιτρέπεται να ενισχύουν επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, ή νέα επιχειρηματικά σχέδια, εάν έχουν βάσιμες πιθανότητες για κερδοφορία και, μ' αυτόν τον τρόπο, μπορούν να διατηρήσουν ή ακόμη και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. Αυτό που δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση είναι η ενίσχυση επιχειρήσεων που βρίσκονται σε δυσχερή θέση και δεν έχουν καμία πιθανότητα να γίνουν βιώσιμες.

Άλλες εξαιρέσεις στους γενικούς κανόνες είναι:

  • επιχειρήσεις που συνεργάζονται για την ανάπτυξη ενιαίων τεχνικών προτύπων για όλη την αγορά
  • μικρότερες επιχειρήσεις που συνεργάζονται ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές έναντι των μεγαλύτερων επιχειρήσεων
  • πρωτοβουλίες έρευνας και καινοτομίας
  • σχέδια περιφερειακής ανάπτυξης

Πρόσφατες περιπτώσεις

Μία από τις σημαντικότερες υποθέσεις ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορούσε τη Microsoft, τον αμερικανικό γίγαντα της πληροφορικής. Η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο στην εν λόγω εταιρεία για την πρακτική της να συνδυάζει διάφορους τύπους λογισμικού σε ενιαίο πακέτο. Αποφασίστηκε ότι η συμπεριφορά της Microsoft ήταν άδικη για τους καταναλωτές, καθώς τους στερούσε τη δυνατότητα επιλογής, διατηρώντας τις τιμές τεχνητά υψηλές και περιορίζοντας την καινοτομία στον κλάδο του λογισμικού.

Τρισδιάστατο σχέδιο αυτοκινήτου ©_Leonello_Calvetti_Dreamstime

Η καταπολέμηση των καρτέλ ανταλλακτικών αυτοκινήτου είναι ωφέλιμη τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές.

Πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμα σε μια σειρά κατασκευαστών ανταλλακτικών αυτοκινήτου που είχαν συμφωνήσει μυστικά να χρεώνουν υπερβολικές τιμές, αυξάνοντας μ' αυτόν τον τρόπο το κόστος των αυτοκινήτων για τους καταναλωτές. 

Σύστημα ελέγχων και ισορροπιών

Οι εκτεταμένες εξουσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τη διερεύνηση και τον τερματισμό παραβάσεων των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Τόσο επιχειρήσεις όσο και κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ ασκούν τακτικά προσφυγές, μερικές φορές με επιτυχία, κατά αποφάσεων της Επιτροπής.

Αρχή σελίδας

Ανταγωνισμός

Δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο 2013

Η έκδοση αυτή αποτελεί μέρος της σειράς «Η Ευρωπαϊκή Ένωση με απλά λόγια»


Αρχή σελίδας



Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε το δικτυακό τόπο

Βρήκατε την πληροφορία που ζητούσατε;

ΝαιΌχι

Ποια πληροφορία ζητούσατε;

Έχετε να προτείνετε κάτι;