Ανταγωνισμός


Οι κανόνες της ΕΕ για τον ανταγωνισμό έχουν σχεδιαστεί για να εξασφαλίζουν θεμιτούς και ισότιμους όρους για τις επιχειρήσεις, αφήνοντας περιθώρια για καινοτομία, ενιαία πρότυπα και την ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων.

Βάσει των κανόνων της ΕΕ, οι επιχειρήσεις δεν επιτρέπεται:

  • να καθορίζουν τις τιμές ή να κατανέμουν τις αγορές μεταξύ τους,
  • να καταχρώνται τη δεσπόζουσα θέση τους σε μια συγκεκριμένη αγορά για να παραγκωνίζουν τους μικρότερους ανταγωνιστές τους
  • να προβαίνουν σε συγχωνεύσεις που τους δίνουν τη δυνατότητα ελέγχου της αγοράς .
    Στην πράξη, ο κανόνας αυτός αποτρέπει μόνον έναν μικρό αριθμό συγχωνεύσεων. Απαγορεύονται οι συγχωνεύσεις που πραγματοποιούνται, χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , μεταξύ μεγάλων επιχειρήσεων που αναπτύσσουν σημαντική δραστηριότητα στην ΕΕ, ακόμη και αν αυτές έχουν την έδρα τους εκτός ΕΕ.

Προστασία των μικρών επιχειρήσεων

Οι μεγάλες επιχειρήσεις δεν μπορούν, στις συναλλαγές τους με μικρότερες επιχειρήσεις, να εκμεταλλεύονται την διαπραγματευτική τους ισχύ για να επιβάλλουν όρους που θα παρεμπόδιζαν τους προμηθευτές ή τους πελάτες τους να συναλλάσσονται με ανταγωνιστές τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμα σε επιχειρήσεις που εφαρμόζουν τέτοιες πρακτικές (και το κάνει στην πράξη), καθώς οι πρακτικές αυτές οδηγούν σε υψηλότερες τιμές και/ή λιγότερες δυνατότητες επιλογής για τους καταναλωτές.

Οι έρευνες της ΕΕ σε θέματα ανταγωνισμού δεν καλύπτουν μόνον τα προϊόντα, αλλά και τα ελεύθερα επαγγέλματα (γιατροί, δικηγόροι κ.λπ.) και τις υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, όπως η λιανική τραπεζική και οι πιστωτικές κάρτες.

Καμία στήριξη στις προβληματικές επιχειρήσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελέγχει επίσης το ύψος της βοήθειας που χορηγούν οι κυβερνήσεις χωρών της ΕΕ σε ορισμένες επιχειρήσεις ("κρατικές ενισχύσεις"), για παράδειγμα:

  • δάνεια και επιχορηγήσεις
  • φορολογικές ελαφρύνσεις
  • παροχή αγαθών και υπηρεσιών σε προτιμησιακές τιμές
  • κρατικές εγγυήσεις που βελτιώνουν την πιστοληπτική ικανότητα μιας επιχείρησης έναντι των ανταγωνιστών της.

Ο κίνδυνος από την παροχή τέτοιου είδους βοήθειας είναι ότι ευνοούνται κατεστημένα συμφέροντα με γερές διασυνδέσεις εις βάρος επιχειρήσεων που μπαίνουν στον ανταγωνισμό στηριζόμενες στις δικές τους δυνάμεις. Στο τέλος, τον λογαριασμό τον πληρώνουν οι φορολογούμενοι. Ο περιορισμός τέτοιου είδους αναξιοκρατικών ενισχύσεων εξασφαλίζει, με ανέξοδο και αποτελεσματικό τρόπο, δικαιότερες συνθήκες στην Ευρώπη και προωθεί την οικονομική ανάπτυξη.

Ευέλικτοι κανόνες

Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται με ευελιξία και με βάση την κοινή λογική. Πρωταρχικό κριτήριο είναι το κατά πόσο θα ωφεληθούν οι καταναλωτές ή θα ζημιωθούν άλλες επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, οι κυβερνήσεις επιτρέπεται να ενισχύουν επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες –ή νέα επιχειρηματικά σχέδια– εφόσον έχουν βάσιμες πιθανότητες για κερδοφορία και μπορούν, μ' αυτόν τον τρόπο, να διατηρήσουν ή ακόμη και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. Αυτό που δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση είναι η ενίσχυση επιχειρήσεων που βρίσκονται σε δυσχερή θέση και δεν έχουν καμία πιθανότητα να γίνουν βιώσιμες.

Άλλες εξαιρέσεις στους γενικούς κανόνες είναι:

  • επιχειρήσεις που συνεργάζονται για την ανάπτυξη ενιαίων τεχνικών προτύπων για όλη την αγορά
  • μικρότερες επιχειρήσεις που συνεργάζονται ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές έναντι των μεγαλύτερων επιχειρήσεων
  • πρωτοβουλίες έρευνας και καινοτομίας
  • σχέδια περιφερειακής ανάπτυξης

Πρόσφατες περιπτώσεις

Το 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο ύψους 430 εκατ. ευρώ στη γαλλική φαρμακευτική εταιρεία Servier και 5 άλλους παραγωγούς γενόσημων φαρμάκων για τη σύναψη μιας σειράς συμφωνιών με σκοπό την προστασία του perindopril (ενός φαρμάκου της εταιρείας Servier για την αρτηριακή πίεση, το οποίο σημείωνε τις υψηλότερες πωλήσεις) έναντι του ανταγωνισμού από άλλα γενόσημα φάρμακα στην ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διενήργησε επίσης έρευνες σε καρτέλ στην αγορά χρηματοοικονομικών παραγώγων , που αποτιμώνταν με βάση ορισμένα ποσοστά αξιολόγησης (EURIBOR (EIRD), JPY Libor, Euroyen TIBOR (YIRD) και Libor ελβετικού φράγκου (CHIRD)).

Τα τελευταία χρόνια έχει λάβει αποφάσεις για τέτοιες περιπτώσεις κατά τραπεζών, όπως η Barclays, η Deutsche Bank, η RBS, η Société Générale, η UBS, η Citigroup και η JPMorgan. Συνολικά, τα πρόστιμα ανήλθαν σε 1,8 δισ. ευρώ (ορισμένες τράπεζες κατάφεραν να μειώσουν το πρόστιμό τους επειδή συνεργάστηκαν στην έρευνα και συμφώνησαν σε διακανονισμό).

Μηχανισμοί ελέγχου

Οι εκτεταμένες εξουσίες που έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνά και να θέτει τέλος σε παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο από τα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια . Οι εταιρείες και τα κράτη μέλη υποβάλλουν τακτικά προσφυγές κατά αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μερικές φορές με επιτυχία.

Αρχή σελίδας

Ανταγωνισμός

Το χειρόγραφο επικαιροποιήθηκε τον Νοέμβριος του 2014.

Η έκδοση αυτή αποτελεί μέρος της σειράς «Η Ευρωπαϊκή Ένωση με απλά λόγια»


Αρχή σελίδας



Βοηθήστε μας να βελτιώσουμε το δικτυακό τόπο

Βρήκατε την πληροφορία που ζητούσατε;

ΝαιΌχι

Ποια πληροφορία ζητούσατε;

Έχετε να προτείνετε κάτι;