EU-burgerschap

Europees Jaar van de burger 2013

Hoe meer u weet over uw rechten als EU-burger, hoe makkelijker het is om op persoonlijk vlak de juiste beslissingen te nemen, en volop deel te nemen aan het democratisch leven in uw gemeente, uw land en Europa.

Uw rechten als EU-burger

Uw rechten als EU-burger zijn uitvoerig beschreven in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (artikel 20) en in het Handvest van de grondrechten van de EU (hoofdstuk V). Meer informatie over uw rechten vindt u op de websites Uw Europa en Europe Direct.

Verhuizen naar een ander EU-land

Als EU-burger heeft u het recht om in een ander EU-land te gaan wonen zonder dat u daar gediscrimineerd wordt vanwege uw nationaliteit. Dat geldt voor elk willekeurig EU-land, maar er zijn wel een paar regels. Zo kan u aan de grens worden gevraagd uw identiteitskaart te laten zien, en als u langer dan drie maanden wilt blijven, moet u aan bepaalde voorwaarden voldoen, afhankelijk van het doel van uw verblijf (werk, studie,...).

Politiek actief worden

Bij verkiezingen voor het Europees Parlement of bij lokale verkiezingen mag u als EU-burger stemmen en zich kandidaat stellen in het EU-land waar u verblijft, en dit onder dezelfde voorwaarden als de burgers van dat land.

Klachten

Dankzij het recht van petitie kunt u als EU-burger bij het Europees Parlement een klacht indienen of een probleem melden. U kunt het parlement wijzen op een persoonlijk probleem, of op een kwestie van openbaar belang. Het onderwerp moet binnen de bevoegdheid van de EU vallen en u rechtstreeks aanbelangen.

Klachten over wanbeheer van een EU-instelling kunt u indienen bij de Europese Ombudsman.

U kunt ook rechtstreeks contact opnemen met een EU-instelling, en u hebt recht op een antwoord in het Nederlands (of in een van de 22 andere officiële EU-talen).

Consulaire bescherming

Als u buiten de EU hulp nodig heeft, kunt u als EU-burger aanspraak maken op consulaire bescherming van de ambassade of het consulaat van om het even welk EU-land. U kunt bijvoorbeeld hulp krijgen bij een overlijden, ongeval, ziekte, arrestatie, gevangenschap, geweldmisdrijf en repatriëring.

Burgerinitiatief

Via een Europees burgerinitiatief kunt u de Europese Commissie vragen een wetsvoorstel in te dienen. U moet daarvoor minstens 1 miljoen handtekeningen verzamelen in minstens een kwart van de EU-landen.

Maatschappelijk actief worden

De EU wil alle burgers en verenigingen actief betrekken bij haar beleid. Het programma Europa voor de burgers financiert initiatieven op gebieden zoals inspraak en democratie op EU-niveau, interculturele dialoog, werkgelegenheid, sociale cohesie, duurzame ontwikkeling en de sociale gevolgen van het EU-beleid. Het programma Grondrechten en burgerschap zet zich in voor de rechten van EU-burgers.

2013 is het Europees Jaar van de burger en is hét moment om de burger te informeren over zijn EU-rechten en hem bij de dialoog over het EU-burgerschap te betrekken.

Om het EU-burgerschap te promoten publiceert de Commissie een Verslag over het EU-burgerschap .

Naar boven

EU-instellingen en -organen

• Europese Commissie
  • Burgerschap van de Europese Unie
• Europees Parlement
  • Commissie Burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken
• Raad van de Europese Unie
  • Burgerrechten
• Europees Economisch en Sociaal Comité
  • Afdeling Werkgelegenheid, sociale zaken, burgerschap
• Comité van de Regio’s
  • Commissie Burgerschap, Governance, Institutionele en Externe Aangelegenheden (CIVEX)

Publicaties, nieuwsbrieven en statistieken

• Publicaties
• Nieuwsbrieven

Financieringsmogelijkheden

• Subsidies

Wetgeving

• Samenvattingen van de EU-wetgeving over EU-burgerschap / Vrij verkeer van personen, asiel en immigratie
• Geldende wetgeving over het EU-burgerschap (volledige teksten)
• Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie - artikelen 18 t/m 25 (discriminatieverbod en EU-burgerschap
• Handvest van de grondrechten