saoránacht an AE


Do chearta – agus cén chaoi iad a bhaint amach

Is saoránaigh den AE iad náisiúnaigh ar fad thíortha an AE. Tá cearta agus freagrachtaí tábhachtacha breise agatsa mar shaoránach den AE.

Do chearta mar shaoránach den AE

Déantar cur síos ar do chearta mar shaoránach den AE sa Chonradh ar Feidhmiú an Aontais Eorpaigh (Airteagal 20) agus sa Chairt um Chearta Bunúsacha (Caibidil V).

An dteastaíonn cabhair uait do chearta a fheidhmiú?

Chun feasacht faoi shaoránacht an AE a mhúscailt i measc an phobail agus na n-údarás náisiúnta, foilsíonn an Coimisiún go tréimhsiúil Tuarascáil ar Shaoránacht an AE DeutschEnglishfrançais.

Bogadh agus maireachtáil san AE

Mar shaoránach den AE, tá an ceart agat bogadh agus maireachtáil laistigh den AE DeutschEnglishfrançais gan idirdhealú i do choinne ar bhonn do náisiúntachta.

Féadfaidh tú socrú síos in aon tír san AE ar choinníoll go gcomhlíonann tú coinníollacha áirithe, ag brath ar an bhfuil tú ag obair, ag staidéar srl.

Páirt a ghlacadh i saol polaitiúil an AE

Lámh ag cur clúdaigh i mbosca ballóide agus bratach an AE sa chúlra © iStockphoto

Tá an ceart ag saoránaigh ar fad an AE vóta a chaitheamh i dtoghcháin Pharlaimint na hEorpa.

Tá an ceart ag gach saoránach de chuid an AE vóta a chaitheamh agus seasamh DeutschEnglishfrançais i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa agus i dtoghcháin bhardasacha i bpé tír san AE ina bhfuil siad ag cur fúthu, faoi na coinníollacha céanna le náisiúnaigh na tíre sin.

Achainíocha agus gearáin

Féadfaidh tú achainí a chur ar Pharlaimint na hEorpa English i dtaca le riachtanas nó gearán pearsanta, nó le ceist a bhaineann le leas an phobail. Ba cheart don ábhar a bheith ag teacht faoi raon feidhme ghníomhaíocht an AE, agus ba cheart é a bheith bainteach leatsa go díreach.

Maidir le gearáin a bhaineann le mí-iompar institiúide nó comhlachta de chuid an AE, féadfaidh tú gearán a dhéanamh leis an Ombudsman Eorpach.

Is féidir leat dul i dteagmháil go díreach le hinstitiúidí an AE agus le comhlachtaí comhairleacha an AE freisin, agus tá tú i dteideal freagra in aon cheann de 24 teanga oifigiúil an AE English.

Cosaint chonsalach

Nótaí bainc Eorpacha agus pas i sparán © iStockphoto

Agus pas nó cárta aitheantais bailí acu, is féidir le saoránaigh den AE cur fúthu i dtír eile san AE ar feadh suas le trí mhí.

Má tharlaíonn sé go bhfuil tú i dtír nach bhfuil san AE agus go bhfuil cabhair de dhíth ort, más saoránach de chuid an AE tú, tá tú i dteideal cosaint chonsalach ón ambasáid nó ó chonsalacht tíre ar bith eile de chuid an AE. Beidh cabhair ar fáil duit i gcásanna amhail bás, timpiste nó tinneas, gabháil nó coimeád, coir fhoréigneach agus aisdúichiú.

Tionscnamh na saoránach

Faoi Thionscnamh Eorpach na Saoránach, is féidir leat achainí a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh togra le haghaidh gnímh dhlíthiúil a ullmhú. Ní foláir do mhilliún duine ar a laghad ón gceathrú cuid de thíortha an AE ar a laghad an achainí a shíniú.

Páirt ghníomhach a ghlacadh i saol sibhialta an AE

Tá roinnt tionscnamh ann chun saoránaigh agus eagraíochtaí a spreagadh le páirt ghníomhach a ghlacadh san AE: 

  • An clár um an Eoraip ar son na Saoránach Deutsch (de) English (en) français (fr) – tugann sé maoiniú do thionscnaimh chun díospóireacht agus líonrú a spreagadh i dtaobh stair, fhéiniúlacht agus aidhmeanna an AE, agus bailíonn sé tuairimí i dtaca le haidhmeanna an AE amach anseo.
  • An Clár um Chearta Bunúsacha agus um Shaoránacht English (en) – clár a chuireann cearta shaoránaigh an AE chun cinn.
  • Bliain Eorpach na Saoránach (2013) – in 2014, leanfar le cuid de na gníomhaíochtaí sin, ach beifear ag díriú níos mó ar na toghcháin Eorpacha (22 – 25 Bealtaine) an babhta seo.
  • Seolann an Coimisiún comhairliúcháin phoiblí go rialta ar na tionscnaimh atá á bpleanáil aige, agus tá cead ag saoránaigh ar fad na hEorpa a gcuid tuairimí a chur in iúl ina leith.
  • Comhphlé leis na Saoránaigh – reáchtáiltear iad seo i gcathracha ar fud an AE chun cluas a thabhairt do bharúlacha na saoránach agus chun tuairimí a roinnt.
  • Teagmhálacha sa tsochaí shibhialta English – teagmháil rialta idir an Coimisiún ('comhphlé struchtúrtha') agus an tsochaí shibhialta i réimsí éagsúla gníomhaíochta.

Barr

Ceartas, saoránacht agus cearta bunúsacha

Foilsithe i nDeireadh Fómhair 2013

Cuid den tsraith 'Foras Feasa ar an Aontas Eorpach' is ea an foilseachán seo


Barr



Fan ceangailte

Facebook

  • Tionscnamh Eorpach na SaoránachEnglish (en)

Barr

TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?