Beartas Eachtrach agus Slándála


Tá a bheartas eachtrach agus slándála féin ag an Aontas Eorpach, ceann a forbraíodh de réir a chéile le mórán blianta agus ceann a chuireann ar chumas an Aontais labhairt – agus gníomhú – mar aonad amháin i ngnóthaí an domhain.

Agus iad ag gníomhú le chéile mar Aontas Eorpach, is mó go mór meáchan agus tionchar na 28 Ballstát ná má ghníomhaíonn siad ina n-aonar, agus 28 beartas éagsúil á leanúint acu.

Neartaigh Conradh Liospóin (2009) beartas eachtrach agus slándála an AE tuilleadh, trí phost Ardionadaí an AE do Bheartas Eachtrach agus Slándála a chruthú. Fairis sin, cruthaíodh Seirbhís Taidhleoireachta Eorpach – an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS).

An tsíocháin agus an tslándáil

Is é is cúram do bheartas eachtrach agus slándála an AE an tsíocháin a chaomhnú agus an tslándáil idirnáisiúnta a neartú; an comhar idirnáisiúnta a chur chun cinn; agus an daonlathas, an smacht reachta agus an meas ar chearta an duine agus ar chearta bunúsacha a fhorbairt agus a dhaingniú.

Monatóirí toghcháin AE ag stáisiún vótála i Siarra Leon © AE

Monatóirí toghcháin AE i Siarra Leon, 2012. Cuireann an AE an daonlathas agus cearta an duine chun cinn ar fud an domhain

Taidhleoireacht agus comhpháirtíocht

Gníomhaí lárnach is ea an AE i gceisteanna idirnáisiúnta – bíodh an téamh domhanda nó an t-aighneas sa Mheánoirthear i gceist. Is ar thaidhleoireacht atá comhbheartas eachtrach agus slándála an AE bunaithe – neartaithe nuair is gá le trádáil, cúnamh agus slándáil agus cosaint – chun coinbhleachtaí a réiteach agus tuiscint idirnáisiúnta a chothú. Is é an tAontas an deontóir is mó de Chúnamh Forbraíochta go hidirnáisiúnta, rud a fhágann go bhfuil ról ar leith aige le dul i gcomhar le tíortha atá i mbéal forbartha.

Tugann méid an Aontais le 28 tír – i dtéarmaí eacnamaíochta, trádála agus airgeadais – tionchar ar leith dó ar an leibhéal domhanda. Tá sé ar an trádálaí is mó ar domhan, agus is aige atá dara airgeadra an domhain, an euro. Tá ról tábhachtach ag an AE i ngnóthaí domhanda – agus tá a thionchar ag fás de réir mar a mhéadaíonn líon na gcomhchinntí i mbeartas eachtrach thíortha an AE.

Tá comhpháirtíochtaí ag an AE le gníomhaithe tábhachtacha uile an domhain – na cinn nua ina measc – agus tá a gcuid tuairimí agus leasanna féin ag gach ceann acu. Féachann sé lena chinntiú gur ar leasanna frithpháirteacha agus sochair fhrithpháirteacha, ina bhfuil cearta agus dualgais ag an dá pháirtí, a bhíonn a chomhpháirtíochtaí bunaithe.

Bíonn cruinnithe mullaigh rialta ag an AE leis na Stáit Aontaithe, an tSeapáin, Ceanada, an Rúis, an India agus an tSín. Ina chaidreamh leis na tíortha sin agus le tíortha eile cuimsítear go leor réimsí, ina measc an t-oideachas, an comhshaol, slándáil agus cosaint, coireacht agus comhphlé faoi chearta an duine.

Misin síochánaíochta

Sheol an AE misin síochánaíochta chuig roinnt mhaith réigiún bruíne ar fud an domhain. I Lúnasa 2008, chuidigh an AE le sos cogaidh a shocrú idir an tSeoirsia agus an Rúis, d'imscar sé breathnóirí AE le faireachán a dhéanamh ar an gcás (misean faireacháin an AE sa tSeoirsia English) agus thug sé cabhair dhaonnúil do dhaoine a bhí easáitithe ag an trodaireacht.

Tá ról lárnach ag an AE sna Balcáin freisin, áit a bhfuil tionscadail chúnaimh á maoiniú aige i seacht dtír chun cabhrú leo sochaithe cobhsaí a thógáil. Sa Chosaiv, d'imscar an AE 1 900 duine i bhfórsa póilíní agus lucht ceartais (EULEX na Cosaive English) i mí na Nollag 2008 chun an t-ord poiblí a chinntiú.

Oifigeach ó Mhisean EULEX na Cosaive ag tabhairt bileoige d'fhear i gcarr © AE

Oifigeach ó Mhisean EULEX na Cosaive agus faisnéis á dháileadh aige faoi ról an AE chun na Balcáin Thiar a atógáil

Modhanna idirghabhála

Níl aon arm seasta ag an AE. Ina ionad sin, faoina chomhbheartas slándála agus cosanta (CBSC), braitheann sé ar fhórsaí ad hoc a chuir tíortha AE ar fáil le haghaidh na nithe seo a leanas:

  • comhoibríochtaí dí-armála
  • cúraimí daonnúla agus tarrthála
  • comhairle agus cúnamh míleata
  • coinbhleachtaí a chosc agus síochánaíocht
  • cúraimí fórsaí comhraic le linn bainistíochta géarchéime, ina measc an tsíocháin a dhéanamh agus cobhsú iarchoinbhleachta.

Féadfaidh na cúraimí sin uile cuidiú leis an gcomhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta, uaireanta trí thacú le tíortha nach bhfuil san AE an sceimhlitheoireacht a chomhrac ina dtír féin.

Oifigigh EUPOL ag labhairt le páiste san Afganastáin © AE

San Afganastáin, tacaíonn an AE le hoiliúint a chur ar oifigigh bhreithiúnacha agus ar phóilíní

Le deich mbliana anuas, sheol an AE 23 misean sibhialta agus oibríocht mhíleata ar thrí mhór-roinn. Freagra ar ghéarchéimeanna faoi deara iad – cothú síochána i ndiaidh an tsúnámaí in Aceh, dídeanaithe a chosaint i Sead, píoráideacht a chomhrac amach ón tSomáil agus Corn na hAfraice English (en) français (fr) . Is ag leathnú atá ról an AE mar ghníomhaí slándála.

Ó Eanáir 2007, tá an AE in ann tabhairt faoi oibríochtaí mearfhreagartha le dhá chathghrúpa chomhthráthacha, ina bhfuil 1 500 saighdiúir agus, más gá, an dá oibríocht a sheoladh beagnach ag an am céanna. Is iad airí náisiúnta thíortha an AE agus iad le chéile i gComhairle an AE a ghlacann cinntí faoi imscaradh.

Caidreamh leis an oirthear

Tá an AE ag neartú a chuid nasc leis an tSeoirsia, an Airméin, an Asarbaiseáin, an Mholdóiv, an Úcráin agus an Bhealarúis, mar atá leis an Rúis. De dheasca chogadh Lúnasa 2008 idir an Rúis agus an tSeoirsia, cogadh a chríochnaigh le sos cogaidh a shocraigh an AE agus le himscaradh mhisean faireacháin AE sa tSeoirsia, tá imní ann faoi chobhsaíocht an réigiúin. Cuireann an AE maoiniú nach beag ar fáil do na tíortha sin, chomh maith le deis ar chomhaontuithe saorthrádála má tá siad i mbun athchóirithe polaitiúla agus eacnamaíocha leis an daonlathas a neartú.

Naisc níos dlúithe: an Mheánmhuir agus an Méanoirthear

Tar éis an Earraigh Arabaigh in 2011, d'athsheol an AE beartas comharsanachta na hEorpa Deutsch (de) English (en) español (es) français (fr) hrvatski (hr) chun a dhlúthpháirtíocht leo siúd a bhí ag iarraidh daonlathais a chur in iúl. Ceapadh an beartas sin chun caidreamh an AE lena chomharsana ar an taobh thoir agus theas a neartú, agus tairgeann an beartas comhlachas polaitiúil, comhtháthú eacnamaíoch agus breis soghluaisteachta. Leis an athsheoladh sin, gealladh níos mó tacaíochta ón AE do na comharsana sin a bhí tiomanta don athchóiriú polaitiúil agus eacnamaíoch, agus idirghníomhú níos mó leis na daoine atá ina gcónaí sna tíortha comharsanacha sin.

Tá Tascfhórsa AE-na Túinéise ann chun tacaíocht Eorpach agus idirnáisiúnta a chomhordú le cuidiú leis an Túinéis agus í ag aistriú chuig an daonlathas agus a geilleagar á atosú aici. Seoladh Tascfhórsa den chineál céanna idir an AE-an Éigipt i Samhain 2012.

Tá an AE ag cur tacaíochta de chineál eile ar fáil do na hiarrachtaí idirnáisiúnta le síocháin a thabhairt chuig an Meánoirthear. Comhshocrú dhá stát ina mbeidh an stát Palaistíneach taobh le taobh le hIosrael atá mar chuspóir ag an AE, agus tá sé ag obair leis na Náisiúin Aontaithe, na Stáit Aontaithe agus an Rúis (ar a dtugtar 'An Ceathairéad') chun an dá thaobh a spreagadh le teacht ar chomhaontú.

Tá ról chomh gníomhach céanna ag an AE san Iaráin, áit a bhfuil sé i gceannas ar idirbheartaíocht atá dírithe ar an tír a spreagadh le gearradh siar ar a clár núicléach.

An Áise agus Meiriceá Laidineach

Tá an AE ag treisiú an chaidrimh le grúpaí réigiúnacha, go háirithe san Áise agus i Meiriceá Laidineach. Chruthaigh an AE ‘comhpháirtíochtaí feabhsaithe’ lena chomhpháirtithe san Áise a bhfuil forbairt thapa ag tarlú iontu – sin comhaontuithe a chothromaíonn gnéithe eacnamaíocha, polaitiúla, sóisialta agus cultúrtha an chaidrimh.

Baill atá ag feitheamh le bheith san AE: na Balcáin

Ó mhí Iúil 2013, tá an Chróit ar an 28ú Ballstát san AE, agus glacadh le Poblacht Iar-Iúgslavach na Macadóine (FYROM), le Montainéagró agus leis an tSeirbia go hoifigiúil mar iarrthóirí ar bhallraíocht san AE. Tá iarratas curtha isteach ag an Albáin agus ag an mBoisnia agus an Heirseagaivéin.

Dhearbhaigh an Chosaiv a neamhspleáchas féin ón tSeirbia in 2008, ach níl aon chomhaontú idirnáisiúnta ann fós faoina stádas. Tá an AE ag díriú go gníomhach ar réiteach taidhleoireachta agus é i gceannas ar chomhphlé Pristina-Béalgrád, agus tugann sé cúnamh praiticiúil chuige sin.

An chinnteoireacht i mbeartas eachtrach an AE

An comhlacht cinnteoireachta is airde san Aontas Eorpach, sin an Chomhairle Eorpach, a thugann le chéile na Ceannairí Stáit agus Rialtais ó na 28 Ballstát. Tagann an Chomhairle le chéile ceithre huaire sa bhliain le prionsabail agus treoirlínte ginearálta beartais a shainiú.

Ardionadaí an AE Catherine Ashton agus lámh á croitheadh ​​aici le hArd-Rúnaí na Náisiún Aontaithe Ban Ki-Moon © AE

Buaileann Ardionadaí an AE Catherine Ashton le hArd-Rúnaí na Náisiún Aontaithe Ban Ki-Moon - tacaíocht don tsíocháin trí chomhar iltaobhach

Tá de chúram ar an Ardionadaí Catherine Ashton níos mó comhleanúnachais a chur i mbeartais eachtracha an AE. Dá réir sin, bíonn sí ina cathaoirleach ar chruinniú míosúil na Comhairle Gnóthaí Eachtracha, áit a dtagann na 28 Aire Gnóthaí Eachtracha san AE le chéile. Freastalaíonn an tArdionadaí ar an gComhairle Eorpach agus tuairiscíonn sí ar shaincheisteanna gnóthaí eachtracha.

Is trí aontoilíocht a ghlactar formhór na gcinntí faoin mbeartas eachtrach agus slándála – bíonn ar gach tír san AE teacht ar chomhaontú le chéile faoin gcinneadh.

Tá de chúram ar an tSeirbhís Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) tacú le ról an Ardionadaí. Feidhmíonn sí mar sheirbhís taidhleoireachta don AE, agus tá líonra aici de bhreis agus 140 Toscaireacht agus Oifig ar fud an domhain atá freagrach as leasanna na hEorpa a chur chun cinn agus a chosaint.

Barr

Barr



Fan ceangailte

Facebook

  • Lárionad Eolais ENPIEnglish (en)

Twitter

  • Lárionad Eolais ENPIEnglish (en)

Barr

TEAGMHÁIL

Eolas ginearálta – fiosruithe

Glaoigh ar
00 800 6 7 8 9 10 11 Féach mionsonraí na seirbhíse

Cuir do cheisteanna chugainn ar r-phost

Sonraí teagmhála agus cuairte d'institiúidí, teagmhálacha preasa

Réimsí beartais gaolmhara

Cabhraigh linn feabhsú

An bhfuair tú an t-eolas a bhí uait?

FuairNí bhfuair

Cad a bhí uait?

An bhfuil aon mholtaí agat?