Polityka audiowizualna i media

Telewizja i usługi na żądanie

UE od 1989 roku z pozytywnym skutkiem reguluje transgraniczną działalność transmisji programów telewizyjnych. W międzyczasie niezbędna była aktualizacja przepisów z uwagi na ciągle poszerzającą się ofertę usług telewizyjnych – w tym telewizji na żądanie – oraz coraz większą różnorodność odbiorników, takich jak telefony komórkowe czy tablety (zob. dyrektywa w sprawie medialnych usług audiowizualnych).

Zgodnie z tą dyrektywą państwa członkowskie harmonizują swoje przepisy prawne w tej dziedzinie, aby:

• nie było żadnych przeszkód dla swobodnego handlu programami i usługami na żądanie w ramach unijnego rynku
• stacje telewizyjne, gdy jest to możliwe, rezerwowały przynajmniej połowę swojego czasu nadawania dla filmów i programów wyprodukowanych w Europie, również usługi na żądanie powinny promować produkcje europejskie
• chroniona była różnorodność kulturowa oraz inne ustalone cele ważne ze względu na interes społeczny
• duże wydarzenia – jak igrzyska olimpijskie lub rozgrywki pucharu świata w piłce nożnej – były dostępne dla szerokiej publiczności i nie były transmitowane wyłącznie przez płatne kanały telewizyjne
• dzieci i młodzież były chronione przed programami zawierającymi treści pornograficzne lub sceny przemocy dzięki nadawaniu tych programów w późnych godzinach wieczornych lub ograniczeniu dostępu do nich przy pomocy urządzeń wbudowanych do pilotów telewizyjnych
• strony poddane w telewizji niesłusznej krytyce miały prawo do odpowiedzi na tę krytykę
• wszystkie medialne usługi audiowizualne były świadczone z poszanowaniem pewnych podstawowych wymogów w zakresie reklamy (poszanowanie godności ludzkiej, ograniczenia dotyczące alkoholu, wyrobów tytoniowych, leków itp.)
• przestrzegano maksymalnego czasu przeznaczonego na reklamę (12 minut na godzinę).

Nadawcy publiczni

Państwa członkowskie UE przywiązują szczególną wagę do publicznych usług nadawczych – w traktacie amsterdamskim z 1999 roku potwierdzono pierwszorzędną rolę nadawania publicznego we wspieraniu demokratycznych, społecznych i kulturowych potrzeb społeczeństwa oraz w zapewnieniu pluralizmu mediów i zapobieżeniu dominacji jednego lub kilku dużych podmiotów.

Rządy krajowe mogą wspierać finansowo usługi nadawania publicznego, pod warunkiem że tego rodzaju finanse są przeznaczane na realizację celów nadawania publicznego i nie utrudniają normalnych działań komercyjnych ani nie powodują zakłócenia konkurencji między nadawcami.

Produkcja europejska (wyjątek kulturalny)

Zawarty w dyrektywie w sprawie medialnych usług audiowizualnych wymóg dotyczący minimalnej liczby programów europejskich odzwierciedla obawy przed przejęciem przez produkcję amerykańską lwiej części rynku europejskiego. Warto na przykład odnotować, że mimo iż państwa UE produkują więcej filmów niż USA, 75 proc. przychodu kin europejskich przynoszą filmy amerykańskie.

UE jest stroną Konwencji UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form ekspresji kulturalnej. W celu ochrony własnej różnorodności kulturowej oraz promowania produkcji lokalnej, na forum Światowej Organizacji Handlu zabezpieczyła sobie zwolnienie ze stosowania przepisów o wolnym handlu w tej dziedzinie. Ten tak zwany „wyjątek kulturalny” pozwala państwom członkowskim wprowadzać ograniczenia importu produktów przemysłu kulturalnego, czyli na przykład filmów.

MEDIA 2007–2013

Program „Media” udziela wsparcia finansowego europejskim filmom i programom telewizyjnym spełniającym kryteria wysokiej jakości. Chodzi o to, by wspierać produkcję i dystrybucję w Europie oraz promować europejskie filmy, inne utwory audiowizualne i nowe technologie.

Nowy program „MEDIA Mundus” (2011–2013) , którego budżet wynosi 15 mln euro, wykorzystuje rosnące zainteresowanie sektora audiowizualnego współpracą w skali światowej i oferowanymi przez nią możliwościami. Dzięki niej konsumenci mają większy wybór, bowiem na rynkach europejskich i światowych dostępne są bardziej różnorodne kulturowo produkty. Stwarza też nowe możliwości zawodowe dla pracowników sektora audiowizualnego w Europie i na świecie.

Początek strony

Instytucje i organy UE

• Komisja Europejska
  • Polityka audiowizualna i medialna
  • Programy MEDIA
• Parlament Europejski
  • Komisja Kultury i Edukacji
• Rada Unii Europejskiej
  • Edukacja, młodzież, kultura i sport
• Komitet Regionów
  • Komisja Edukacji, Młodzieży, Kultury i Badań Naukowych (EDUC)
• Agencje UE
  • Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA)
  • Europejskie Obserwatorium Audiowizualne

Wsparcie finansowe

• Dotacje
• Zaproszenia do składania ofert (zamówienia publiczne)

Publikacje, biuletyny informacyjne i statystyki

• Publikacje
• Biuletyny informacyjne
• Statystyki

Prawodawstwo

• Prawodawstwo UE w skrócie – sektor audiowizualny i media
• Akty prawne dotyczące nauki, informacji, edukacji i kultury
• Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej − art. 167