Οπτικοακουστικός τομέας και μέσα επικοινωνίας

Τηλεόραση και κατά παραγγελία υπηρεσίες

Η ΕΕ έχει ρυθμίσει με επιτυχία τις διασυνοριακές τηλεοπτικές μεταδόσεις από το 1989. Έκτοτε, χρειάστηκε να επικαιροποιήσει τους κανόνες, προκειμένου να λάβει υπόψη το ολοένα μεγαλύτερο φάσμα τηλεοπτικών υπηρεσιών -συμπεριλαμβανομένης της κατά παραγγελία τηλεόρασης- που προσφέρονται μέσω διαφόρων συσκευών, όπως κινητά τηλέφωνα και ταμπλέτες (βλ. οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων).

Βάσει της οδηγίας, οι χώρες της ΕΕ οφείλουν να συντονίζουν τις εθνικές τους νομοθεσίες, έτσι ώστε:

• τα τηλεοπτικά προγράμματα και οι υπηρεσίες βίντεο κατά παραγγελία να διακινούνται ελεύθερα στην αγορά της ΕΕ,
• οι τηλεοπτικοί σταθμοί, όπου αυτό είναι δυνατό, να αφιερώνουν τουλάχιστον τον μισό χρόνο εκπομπής τους σε ταινίες και προγράμματα ευρωπαϊκής παραγωγής και οι κατά παραγγελία υπηρεσίες να προωθούν ευρωπαϊκά έργα,
• να προστατεύεται η πολιτιστική πολυμορφία, καθώς και άλλοι σημαντικοί στόχοι δημοσίου συμφέροντος,
• σημαντικά γεγονότα, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες και το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου, να μην μεταδίδονται μόνον από συνδρομητικούς τηλεοπτικούς σταθμούς, ώστε να έχει πρόσβαση σε αυτά το ευρύ κοινό,
• τα παιδιά και οι νέοι να προστατεύονται από βίαια ή πορνογραφικά προγράμματα με επιβολή της μετάδοσής τους αργά τη νύχτα και/ή περιορισμό της πρόσβασης σε αυτά μέσω μηχανισμού που ενσωματώνεται στο τηλεχειριστήριο της τηλεοπτικής συσκευής,
• να παρέχεται το δικαίωμα απάντησης σε οποιονδήποτε υφίσταται αθέμιτη κριτική σε τηλεοπτική εκπομπή,
• για όλες τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων να τηρούνται ορισμένοι ελάχιστοι κανόνες όσον αφορά τις διαφημίσεις (σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, περιορισμοί στην προβολή αλκοόλ, τσιγάρων και φαρμάκων, κ.λπ.),
• οι σταθμοί να μην μπορούν να προβάλλουν πάνω από 12 λεπτά διαφημίσεις ανά ώρα (επιτρεπόμενο ανώτατο όριο).

Δημόσια ραδιοτηλεόραση

Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αναλάβει υποχρέωση για τη λειτουργία δημόσιας ραδιοτηλεόρασης: η συνθήκη του Άμστερνταμ (1999) αναγνωρίζει ότι οι ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις από δημόσιο φορέα καλύπτουν δημοκρατικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες, ενώ παράλληλα αποτρέπουν την απόλυτη κυριαρχία ενός ή λίγων ισχυρών παραγόντων στον κλάδο.

Κάθε κυβέρνηση μπορεί να στηρίζει οικονομικά τις δημόσιες ραδιοτηλεοπτικές υπηρεσίες, αρκεί η χρηματοδότηση να χρησιμοποιείται για την επίτευξη του στόχου του δημοσίου συμφέροντος και να μην παρεμποδίζει τις συνήθεις εμπορικές δραστηριότητες ούτε να στρεβλώνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των ραδιοτηλεοπτικών φορέων.

Ευρωπαϊκό περιεχόμενο (πολιτιστική εξαίρεση)

Η οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων απαιτεί από τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να τηρούν μια ελάχιστη ποσόστωση ευρωπαϊκών προγραμμάτων, καθώς υπάρχει ανησυχία ότι, αν δεν ληφθούν μέτρα, οι αμερικανικές παραγωγές θα παίρνουν τη μερίδα του λέοντος στην ευρωπαϊκή αγορά. Αν και η κινηματογραφική παραγωγή των χωρών της ΕΕ υπερτερεί σε σχέση με την αντίστοιχη των ΗΠΑ, το 75% των εσόδων των ευρωπαϊκών κινηματογράφων προέρχεται από αμερικανικές ταινίες.

Η ΕΕ έχει υπογράψει τη σύμβαση της UNESCO για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας της πολιτιστικής έκφρασης και, προκειμένου να προστατεύσει τη δική της πολιτιστική πολυμορφία και να προωθήσει τις τοπικές παραγωγές, εξασφάλισε, μεταξύ άλλων, απαλλαγή από τους κανόνες ελεύθερων συναλλαγών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Η απαλλαγή αυτή, γνωστή ως "πολιτιστική εξαίρεση", επιτρέπει στις χώρες μέλη του Οργανισμού να θέτουν περιορισμούς στις εισαγωγές πολιτιστικών προϊόντων, όπως οι κινηματογραφικές ταινίες.

MEDIA 2007-2013

Το πρόγραμμα MEDIA χρηματοδοτεί ευρωπαϊκές ταινίες και τηλεοπτικά προγράμματα ποιότητας. Στόχος είναι να ενισχυθεί η παραγωγή και η διανομή έργων στην Ευρώπη και να προωθηθούν οι ευρωπαϊκές ταινίες, άλλα οπτικοακουστικά έργα και οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες.

Το νέο πρόγραμμα MEDIA Mundus (2011-2013) , με προϋπολογισμό 15 εκατ. ευρώ, στηρίζει το ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον που υπάρχει στον οπτικοακουστικό κλάδο για συνεργασίες σε παγκόσμιο επίπεδο και τις δυνατότητες που προσφέρουν. Αυξάνει τις επιλογές που έχουν στη διάθεσή τους οι καταναλωτές, φέρνοντας στις ευρωπαϊκές και διεθνείς αγορές προϊόντα με μεγαλύτερη πολιτιστική πολυμορφία. Δημιουργεί επίσης νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες για τους επαγγελματίες του κλάδου στην Ευρώπη αλλά και στον κόσμο.

Αρχή σελίδας

Θεσμικά όργανα και οργανισμοί της ΕΕ

• Ευρωπαϊκή Επιτροπή
  • Πολιτική οπτικοακουστικού τομέα και μέσων επικοινωνίας
  • Προγράμματα MEDIA
• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
  • Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας
• Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  • Παιδεία, Νεολαία, Πολιτισμός και Αθλητισμός
• Επιτροπή των Περιφερειών
  • Επιτροπή "Εκπαίδευση, νεολαία, πολιτισμός και έρευνα" (EDUC)
• Οργανισμοί της ΕΕ
  • Εκτελεστικός Οργανισμός Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού (EACEA)
  • Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα

Δυνατότητες χρηματοδότησης

• Επιχορηγήσεις
• Προσκλήσεις υποβολής προσφορών (δημόσιες συμβάσεις)

Εκδόσεις, ενημερωτικά δελτία και στατιστικές

• Εκδόσεις
• Ενημερωτικά δελτία
• Στατιστικές

Νομοθεσία

• Συνοπτική παρουσίαση της νομοθεσίας της ΕΕ για τον οπτικοακουστικό τομέα και τα μέσα ενημέρωσης
• Νομοθεσία για τους τομείς της επιστήμης, της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης και του πολιτισμού
• Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης - άρθρο 167