RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Minimale veiligheid in de Europese tunnels

Sommige lang geleden in gebruik gestelde tunnels in Europa zijn ontworpen in een tijd waarin de technische mogelijkheden en de vervoersomstandigheden sterk verschilden van de huidige. Enkele recente ongevallen in tunnels hebben het belang aangetoond van geharmoniseerde veiligheidsmaatregelen.

BESLUIT

Richtlijn 2004/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake minimumveiligheidseisen voor tunnels in het trans-Europese wegennet [Zie wijzigingsbesluit(en)].

SAMENVATTING

Tunnels zijn belangrijke infrastructuuronderdelen die de communicatie tussen de grote regio's van de Europese Unie (EU) vergemakkelijken en dus essentieel zijn voor het vervoer over lange afstand en voor de ontwikkeling van de regionale economieën.

Ongevallen in tunnels, en heel in het bijzonder branden, kunnen echter dramatische gevolgen hebben en zijn soms extreem kostbaar in termen van mensenlevens, congestieproblemen, verontreiniging en herstelkosten.

De branden in de tunnels van de Mont-Blanc (Frankrijk/Italië) en de Tauern (Oostenrijk) in 1999 en in de Gothardtunnel (Zwitserland) in 2001 hebben een schril licht geworpen op de gevolgen van dergelijke ongevallen in tunnels in termen van mensenlevens en economische schade: tientallen doden en gewonden en grote Europese verkeersassen die gedurende maanden tot jaren waren geblokkeerd.

In reactie op de toename van de frequentie van dergelijke ongevallen heeft de Commissie daarom in haar witboek "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010 - tijd om te kiezen" minimale veiligheidseisen aangekondigd die zullen gelden voor de tunnels van het trans-Europese wegennet.

In deze richtlijn wordt een geheel van geharmoniseerde minimale veiligheidsnormen vastgelegd die betrekking hebben op de organisatorische, structurele, technische en operationele aspecten.

Deze richtlijn moet ervoor zorgen dat alle tunnels met een lengte van meer dan 500 m, in gebruik, in aanbouw of in de ontwerpfase, die deel uitmaken van het trans-Europese wegennet, te onderwerpen aan nieuwe geharmoniseerde veiligheidseisen. Tunnels die korter zijn dan 500 m hoeven over het algemeen niet te worden uitgerust met mechanische ventilatiesystemen omdat de hete rook van het vuur op natuurlijke wijze in lagen wordt verdeeld.

Het bestuursorgaan

Elk EU-land moet een of meer bestuursorganen aanwijzen die verantwoordelijk zijn voor alle veiligheidsaspecten en die de nodige maatregelen treffen om de naleving van de richtlijn te verzekeren.

De bestuursorganen kunnen op nationaal, regionaal of lokaal niveau worden opgericht. Voor tunnels die zich op het grondgebied van twee EU-landen bevinden, wijzen beide landen elk een bestuursorgaan aan of wijzen zij een gemeenschappelijk bestuursorgaan aan.

Voor de openstelling van een nieuwe tunnel of de herbouw van een tunnel is voorafgaande toestemming van het bestuursorgaan vereist. Het bestuursorgaan is bevoegd om het gebruik van een tunnel op te schorten of te beperken als niet voldaan wordt aan de veiligheidsnormen.

Het bestuursorgaan zorgt ervoor dat de volgende taken worden uitgevoerd:

  • op gezette tijden testen en inspecteren van tunnels en daarmee verband houdende veiligheidseisen;
  • opstellen van organisatorische plannen en uitvoeringsplannen (met inbegrip van calamiteitenplannen);
  • vaststellen van de procedure voor onmiddellijke sluiting van tunnels in noodgevallen;
  • uitvoeren van de noodzakelijke risicobeperkende maatregelen.

De tunnelbeheerder

Voor elke tunnel op het grondgebied van een EU-land wordt, ongeacht of deze in de ontwerp-, de bouw- of de operationele fase verkeert, door het bestuursorgaan als tunnelbeheerder het openbaar of particulier lichaam aangeduid dat verantwoordelijk is voor de exploitatie van de tunnel in de fase in kwestie. Voor elk significant incident of ongeluk in een tunnel stelt de tunnelbeheerder een toelichtend verslag op.

De veiligheidsambtenaar

Voor elke tunnel benoemt de tunnelbeheerder één veiligheidsambtenaar die eerst moet worden aanvaard door het bestuursorgaan en die alle preventieve en veiligheidsmaatregelen ter verzekering van de veiligheid van de tunnelgebruikers en het tunnelpersoneel coördineert. De veiligheidsambtenaar heeft de volgende taken:

  • zorgen voor coördinatie met hulpdiensten en meewerken aan de opstelling van de uitvoeringsplannen;
  • meewerken aan de planning, uitvoering en evaluatie van acties in noodsituaties;
  • meewerken aan het opstellen van veiligheidsplannen en het specificeren van de infrastructuur;
  • nagaan of het bedieningspersoneel en de hulpdiensten getraind zijn en meewerken aan de organisatie van oefeningen die met regelmatige tussenpozen worden gehouden;
  • advies verlenen over de ingebruikstelling van de constructie, de voorzieningen en de exploitatie van tunnels;
  • nagaan of tunnelconstructie en -voorzieningen worden onderhouden en gerepareerd;
  • meewerken aan de evaluatie van alle significante incidenten en ongelukken.

In het geval van tunnels waarvan het ontwerp is goedgekeurd maar die op 30 april 2005 nog niet voor het openbaar verkeer zijn opengesteld, beoordeelt het bestuursorgaan de naleving van de eisen van deze richtlijn.

In het geval van tunnels die op 30 april 2005 reeds zijn opengesteld voor het openbaar verkeer, beschikt het bestuursorgaan over een periode tot en met 30 oktober 2005 om te beoordelen of de tunnel beantwoordt aan de eisen van deze richtlijn.

De EU-landen moeten uiterlijk op 30 april 2006 een verslag indienen bij de Commissie, waarin zij aangeven hoe zij aan de eisen van deze richtlijnen denken te voldoen, welke maatregelen zij gepland hebben en, in voorkomend geval, wat de gevolgen zijn van de openstelling of afsluiting van de belangrijkste toeleidende wegen naar de tunnels.

Periodieke inspecties

De EU-landen zien erop toe dat de controles, evaluaties en tests worden uitgevoerd door de inspectie-instanties.

Het bestuursorgaan vergewist zich ervan dat de inspectie-instantie regelmatig inspecties uitvoert om ervoor te zorgen dat alle tunnels die onder deze richtlijn vallen aan de bepalingen daarvan voldoen. De termijn tussen twee achtereenvolgende inspecties van een tunnel bedraagt ten hoogste zes jaar.

Risicoanalyse

Risicoanalyses worden op verzoek van het bestuursorgaan door een onafhankelijk orgaan voor een bepaalde tunnel uitgevoerd op basis van een uniforme methodologie die op nationaal niveau wordt vastgelegd. Daarbij wordt rekening gehouden met alle ontwerpaspecten en verkeersomstandigheden die van invloed zijn op de veiligheid, met name verkeerskarakteristiek, type verkeer, tunnellengte, -geometrie, alsmede het voorspelde aantal vrachtwagens per dag.

Verslagen

Uiterlijk op 30 april 2009 moet de Commissie verslag uitbrengen over de in de EU-landen toegepaste praktijk.

Om de twee jaar stellen de EU-landen een verslag op over tunnelbranden en ongevallen die kennelijke gevolgen hebben voor de veiligheid van weggebruikers in tunnels. Zij melden hierin de frequenties en de oorzaken van dergelijke incidenten; zij evalueren deze en verschaffen informatie over de feitelijke rol en de doeltreffendheid van de veiligheidsvoorzieningen en -maatregelen.

De Commissie past de bijlagen bij deze richtlijn aan de technische vooruitgang aan.

REFERENTIES

BesluitDatum van inwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in de lidstatenPublicatieblad

Richtlijn 2004/54/EG

30.4.2004

30.4.2006

L 167, 30.4.2004

Wijzigingsbesluit(en)Datum van inwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in de lidstatenPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 596/2009

7.8.2009

-

L 188, 18.7.2009

De opeenvolgende wijzigingen en rectificaties van Richtlijn 2004/54/EG zijn in de basistekst opgenomen. Deze geconsolideerde versie heeft slechts informatieve waarde.

Laatste wijziging: 11.07.2011
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven