Transgraniczna opieka zdrowotna: uprawnienia pacjentów
Swobodzie uzyskania opieki zdrowotnej na terenie całej Unii Europejskiej (UE) musi towarzyszyć gwarancja jakości i bezpieczeństwa. Aby dokonać świadomego wyboru, pacjenci muszą mieć dostęp do wszystkich potrzebnych im informacji na temat warunków świadczenia usług zdrowotnych w innych państwach członkowskich UE i zwrotu kosztów po powrocie do siebie.
AKT
Dyrektywa 2011/24/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2011 r. w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej.
STRESZCZENIE
Niniejsza dyrektywa przewiduje stworzenie ogólnych ram dla:
- objaśnienia praw pacjentów w zakresie ich dostępu do transgranicznej opieki zdrowotnej * i prawa do zwrotu kosztów,
- zagwarantowania jakości i bezpieczeństwa opieki, którą pacjenci otrzymają w innym państwie UE,
- promowania współpracy między państwami członkowskimi w zakresie opieki zdrowotnej.
Niniejsza dyrektywa nie obejmuje:
- długoterminowej opieki zdrowotnej,
- przeszczepów organów,
- programów powszechnych szczepień.
Odpowiedzialność państw członkowskich
Każde państwo członkowskie musi wskazać jeden lub kilka krajowych punktów kontaktowych, w których będzie świadczona transgraniczna opieka zdrowotna. Punkty kontaktowe konsultują się z organizacjami pacjentów, świadczeniodawcami oraz z podmiotami oferującymi ubezpieczenia zdrowotne. Ich obowiązkiem jest dostarczenie pacjentom informacji o ich prawach, jeśli postanowią oni skorzystać z transgranicznej opieki zdrowotnej, a także danych innych punktów kontaktowych w innych państwach członkowskich.
Państwo członkowskie leczenia * organizuje i świadczy opiekę zdrowotną. Czuwa nad przestrzeganiem norm jakości i bezpieczeństwa podczas świadczenia usług, m.in. poprzez wdrożenie mechanizmów kontrolnych. Zapewnia także poszanowanie ochrony danych osobowych oraz równość pacjentów nie pochodzących z jego terytorium. Krajowy punkt kontaktowy w państwie członkowskim leczenia dostarcza informacji niezbędnych pacjentom.
Po zakończeniu opieki państwo członkowskie ubezpieczenia * przejmuje obowiązek zwrócenia osobie ubezpieczonej poniesionych kosztów pod warunkiem, że otrzymana przez nią opieka jest na liście świadczeń refundowanych w jej kraju.
Tryb refundowania transgranicznej opieki zdrowotnej
Państwo członkowskie ubezpieczenia musi zapewnić, że koszty poniesione przez osobę ubezpieczoną, która otrzymuje transgraniczną opiekę zdrowotną, zostaną zwrócone, z zastrzeżeniem, że ma ona prawo do tego typu opieki. Wysokość refundacji jest równa kwocie, która zostałaby zwrócona przez system obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, gdyby opieka była świadczona na jego terenie. Kwota ta nie przekracza rzeczywistych kosztów otrzymanej opieki zdrowotnej.
Państwo członkowskie ubezpieczenia ma możliwość refundowania innych związanych kosztów, np. kosztów zakwaterowania czy podróży.
Osoba ubezpieczona może także skorzystać ze zwrotu w ramach świadczenia usług za pomocą telemedycyny.
Aby pokryto koszty za część opieki zdrowotnej * świadczonej w trybie transgranicznym, państwo ubezpieczenia może przewidzieć system uprzedniej zgody w celu ograniczenia ryzyka zdestabilizowania planowania i/lub finansowania swojego systemu opieki zdrowotnej. Ww. państwo musi regularnie udzielać takiej zgody, jeśli pacjentowi przysługuje prawo do takiej opieki zdrowotnej, a nie może otrzymać tej opieki na terenie kraju w terminie akceptowalnym z medycznego punktu widzenia. Natomiast może odmówić udzielenia pacjentowi takiej zgody w precyzyjnie opisanych przypadkach *.
Jeśli pacjent wystąpi z prośbą o uprzednią zgodę i spełnione zostały wszystkie warunki, to zgoda musi być udzielona z tytułu rozporządzenia o koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych, chyba że pacjent żąda, aby była rozpatrywana w ramach niniejszej dyrektywy.
Procedury administracyjne w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej są konieczne i proporcjonalne. Zostaną one wdrożone w sposób transparentny, w ustalonych terminach i w oparciu o obiektywne, niedyskryminujące kryteria. Kiedy wniosek o transgraniczną opiekę zdrowotną jest rozpatrywany przez administrację, państwa członkowskie muszą uwzględnić określony stan chorobowy pacjenta, a także pilność i szczególne okoliczności.
Współpraca w zakresie zdrowia
Państwa członkowskie współpracują ze sobą, aby ułatwić wdrożenie dyrektywy. Wspierają przede wszystkim stworzenie europejskich sieci referencyjnych skupiających świadczeniodawców opieki zdrowotnej, których celem jest promowanie mobilności ekspertyz w Europie, a nawet dostęp do wysoko specjalistycznej opieki zdrowotnej dzięki koncentracji dostępnych zasobów i ekspertyz.
Państwa członkowskie uznają ważność recept lekarskich sporządzonych w innym państwie członkowskim, jeśli dotyczą one leków dopuszczonych do obrotu na ich terytorium. Należy podjąć działania, które ułatwią wzajemne uznanie i sprawdzenie prawdziwości recept przez osoby pracujące w branży zdrowotnej.
Państwa członkowie są zachęcane do współpracy w zakresie leczenia chorób rzadkich, co jest możliwe dzięki rozwojowi narzędzi diagnostycznych i leczniczych. W tym celu mogą być używane baza Orphanet i sieci europejskie.
Systemy i usługi e-zdrowie pozwalają także na świadczenie transgranicznej opieki lekarskiej. Niniejsza dyrektywa przewiduje powołanie sieci władz krajowych odpowiedzialnych za „e-zdrowie”, której zadaniem będzie wzmocnienie ciągłości opieki i zapewnienie dostępu do bezpiecznej opieki zdrowotnej wysokiej jakości.
Wreszcie stworzenie sieci władz lub instytucji odpowiedzialnych za ocenę technologii medycznych ułatwi współpracę między odpowiednimi władzami krajowymi w tej dziedzinie.
Kontekst
Niniejsza dyrektywa wpisuje się w orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości od wyroku w sprawie Kohll i Decker wydanego 28 kwietnia 1998 r., który przyznał pacjentom prawo do otrzymania zwrotu poniesionych kosztów leczenia w innym państwie członkowskim niż ich własne. Nie kwestionuje ona głównych zasad rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, szczególnie zasady równości pacjentów-rezydentów lub nierezydentów danego państwa członkowskiego i europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego.
ODNIESIENIA
| Akt | Wejście w życie | Termin transpozycji przez państwa członkowskie | Dziennik Urzędowy |
|---|---|---|---|
|
Dyrektywa 2011/24/UE |
24.4.2011 |
25.10.2013 |
Dz.U. L 88, 4.4.2011 |
Zobacz także
- Generalna Dyrekcja ds. Zdrowia i Konsumentów, transgraniczna opieka zdrowotna



