RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Στρατηγική για το θαλάσσιο περιβάλλον

Η παρούσα οδηγία θεσπίζει πλαίσιο και κοινούς στόχους για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, από τώρα έως το 2020. Για την επίτευξη των κοινών αυτών στόχων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβούν σε αξιολόγηση των αναγκών στις θαλάσσιες ζώνες που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους. Στη συνέχεια θα πρέπει να εκπονήσουν και να θέσουν σε εφαρμογή διαχειριστικά σχέδια για κάθε περιοχή και να μεριμνήσουν κατόπιν για τη συνέχεια που θα δοθεί.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 2008 για τον καθορισμό κοινοτικού πλαισίου δράσης στον τομέα της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον (οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική).

ΣΥΝΟΨΗ

Η υπόψη οδηγία προσδιορίζει κοινούς στόχους επί τη βάσει των οποίων τα κράτη μέλη οφείλουν να χαράξουν τις δικές τους στρατηγικές σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και με τρίτες χώρες ώστε να επιτευχθεί μια ικανοποιητική οικολογική κατάσταση στα θαλάσσια ύδατα της δικαιοδοσίας τους.

Οι στρατηγικές αυτές αποσκοπούν στη διασφάλιση της προστασίας και αποκατάστασης των ευρωπαϊκών θαλάσσιων οικοσυστημάτων και στη διασφάλιση της οικολογικής βιωσιμότητας των οικονομικών δραστηριοτήτων που συνδέονται με το θαλάσσιο περιβάλλον.

Τα ευρωπαϊκά θαλάσσια ύδατα υποδιαιρούνται σε τέσσερις περιοχές (με ενδεχόμενες επιμέρους περιοχές): Βαλτική θάλασσα, Βορειοανατολικός ατλαντικός, Μεσόγειος θάλασσα και Μαύρη Θάλασσα. Σε καθεμιά απ’ αυτές, και ενδεχομένως στις επιμέρους περιοχές, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη οφείλουν να συντονίζουν τη δράση τους αφενός μεταξύ τους και αφετέρου με τρίτες ενδιαφερόμενες χώρες. Προς τούτο, μπορούν να αξιοποιούν την πείρα και την αποτελεσματικότητα περιφερειακών οργανισμών που ήδη υπάρχουν.

Οι στρατηγικές για το θαλάσσιο περιβάλλον σε περιφερειακό επίπεδο

Τα κράτη μέλη οφείλουν κατά πρώτον να αξιολογούν την οικολογική κατάσταση των υδάτων τους και τον αντίκτυπο των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει:

  • ανάλυση των θεμελιωδών χαρακτηριστικών των υδάτων (φυσικά και χημικά χαρακτηριστικά, τύποι ενδιαιτημάτων, ζωικοί και φυτικοί πληθυσμοί, κλπ.)·
  • ανάλυση των επιπτώσεων και των κύριων πιέσεων που δέχονται τα ύδατα, εξαιτίας κυρίως ανθρωπογενών δραστηριοτήτων που επηρεάζουν τα χαρακτηριστικά των υδάτων (μόλυνση από τοξικά προϊόντα, ευτροφισμός *, ασφυξία ή έμφραξη των ενδιαιτημάτων εξαιτίας κατασκευών, εισαγωγή μη ενδημικών ειδών, ζημιές που προκαλούνται από τις άγκυρες των πλοίων, κλπ·
  • οικονομική και κοινωνική ανάλυση της χρησιμοποίησης των υδάτων, καθώς και ανάλυση του κόστους της υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η πρώτη αυτή αξιολόγηση δίνει τη δυνατότητα να διευρυνθούν οι γνώσεις που διαθέτουμε για τα ευρωπαϊκά ύδατα, με τη βοήθεια εργαλείων που χρησιμοποιούνται ήδη στο πλαίσιο άλλων πολιτικών, όπως GMES (Global monitoring for environment and security) και INSPIRE (INfrastructure for SPecial InfoRmation in Europe) (EN).

Τα κράτη οφείλουν εν συνεχεία να προσδιορίσουν την «ικανοποιητική οικολογική κατάσταση» των υδάτων, λαμβάνοντας για παράδειγμα υπόψη την βιολογική ποικιλομορφία, την παρουσία μη αυτοχθόνων ειδών, την κατάσταση της υγείας των αποθεμάτων, το τροφικό δίκτυο, τον ευτροφισμό, τις αλλαγές στις υδρογραφικές συνθήκες και τις συγκεντρώσεις μολυσματικών προσμείξεων, την ποιότητα των αποβλήτων ή την ηχορύπανση.

Με βάση την αξιολόγηση των υδάτων, τα κράτη θέτουν στόχους και δείκτες με στόχο την επίτευξη της ικανοποιητικής οικολογικής κατάστασης. Οι στόχοι αυτοί πρέπει κυρίως να είναι μετρήσιμοι, συνεκτικοί στο πλαίσιο μιας και της αυτής θαλάσσιας περιοχής και να συνδυάζονται με μια προθεσμία υλοποίησης.

Τα κράτη εκπονούν ένα πρόγραμμα συγκεκριμένων μέτρων για την υλοποίηση των στόχων. Κατά την εκπόνηση των μέτρων πρέπει να συνεκτιμώνται οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις αυτών. Τα κράτη οφείλουν να προσδιορίζουν με ακρίβεια τους λόγους οι οποίοι παρεμποδίζουν την υλοποίηση κάποιων από τα μέτρα (δράση ή αδράνεια άλλου κράτους, ανωτέρα βία, κλπ.). Της εφαρμογής των μέτρων προηγούνται μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και αναλύσεις κόστους/οφέλους.

Τα κράτη οφείλουν επίσης να εκπονούν συντονισμένα προγράμματα παρακολούθησης, για την τακτική αξιολόγηση της κατάστασης των υδάτων που βρίσκονται στη δικαιοδοσία τους και της υλοποίησης των στόχων που τα ίδια έχουν θέσει.

Τα στοιχεία των στρατηγικών επανεξετάζονται κάθε έξι χρόνια, ενώ συντάσσονται ενδιάμεσες εκθέσεις ανά τριετία.

Ένα κοινό πλαίσιο συνεργασίας

Η Επιτροπή εγγυάται τη συνεκτικότητα των δράσεων των κρατών μελών, τα οποία οφείλουν να της υποβάλλουν τα δεδομένα τα σχετικά με τις στρατηγικές τους σε κάθε στάδιο της χάραξης των τελευταίων. Τα δεδομένα αυτά ελέγχονται από την Επιτροπή, η οποία μπορεί να δώσει κατευθύνσεις στα κράτη για να εξασφαλίσει έτσι την τήρηση της στρατηγικής και τη συνάφεια των προβλεπόμενων μέτρων.

Κράτη που μοιράζονται μια θαλάσσια περιοχή είναι υποχρεωμένα να συντονίζουν τη δράση τους. Προς τούτο, η στρατηγική συνιστά να χρησιμοποιούνται οι μηχανισμοί συνεργασίας που έχουν συγκροτηθεί από τις ισχύουσες διεθνείς συμβάσεις. Οι διεθνείς οργανισμοί που έχουν προκύψει από τις συμβάσεις αυτές παρέχουν τις επιστημονικές και τεχνικές τους γνώσεις και επιτρέπουν επέκταση της συνεργασίας σε τρίτες χώρες οι οποίες συμμετέχουν σ’ αυτούς.

Η κοινοτική προσέγγιση εγγυάται επίσης τη συνάφεια μεταξύ τομέων και με τις άλλες ευρωπαϊκές πολιτικές, όπως είναι η κοινή αλιευτική πολιτική ή η ευρωπαϊκή ναυτιλιακή πολιτική.

Πλαίσιο

Το θαλάσσιο περιβάλλον αποτελεί ένα πολύτιμο κεφάλαιο. Οι θάλασσες και οι ωκεανοί αντιπροσωπεύουν το 99 % του διαθέσιμου ζωτικού χώρου στον πλανήτη μας, καλύπτουν το 71 % της επιφάνειας της γης και περιέχουν το 90 % της βιόσφαιρας· περικλείουν συνεπώς μεγαλύτερη βιοποικιλότητα συγκριτικά με τα χερσαία οικοσυστήματα και τα γλυκά νερά. Το θαλάσσιο περιβάλλον είναι ένα στοιχείο απαραίτητο για τη ζωή στη γη (και μάλιστα ως κύρια πηγή του οξυγόνου) και ο ρόλος του στη διαμόρφωση του κλίματος είναι καθοριστικός. Είναι επίσης σημαντικός παράγοντας οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας και ποιότητας ζωής.

Λέξεις- κλειδιά της πράξης
  • Οικολογική κατάσταση: γενική κατάσταση του περιβάλλοντος των θαλάσσιων υδάτων, δεδομένης της δομής, της λειτουργίας και των διαδικασιών των οικοσυστημάτων που συνθέτουν το υδάτινο περιβάλλον, φυσιογραφικών, γεωγραφικών, βιολογικών, γεωλογικών και φυσικών κλιματικών παραγόντων, καθώς και φυσικών, ακουστικών και χημικών συνθηκών που προκύπτουν κυρίως από εσωτερική ή εξωτερική ανθρώπινη δραστηριότητα στην εν λόγω ζώνη.
  • Ικανοποιητική οικολογική κατάσταση: οικολογική κατάσταση των θαλάσσιων υδάτων κατά την οποία διατηρούν την οικολογική ποικιλομορφία και την κατάλληλη δυναμική των ωκεανών και των θαλασσών, σε καλή υγειονομική κατάσταση και είναι παραγωγικά στο πλαίσιο των εγγενών συνθηκών και με βιώσιμη χρήση του υδάτινου περιβάλλοντος, διαφυλάσσοντας με τον τρόπο αυτό το δυναμικό τους για τους σκοπούς των χρήσεων και των δραστηριοτήτων των σύγχρονων και των μελλοντικών γενιών, δηλαδή:
    α) τη δομή, τις λειτουργίες και τις διαδικασίες των οικοσυστημάτων που συνθέτουν το υδάτινο περιβάλλον, σε συνδυασμό με φυσιογραφικούς, γεωγραφικούς, γεωλογικούς και κλιματικούς παράγοντες που συνδέονται με αυτά, επιτρέποντας στα εν λόγω οικοσυστήματα να λειτουργήσουν πλήρως και να διατηρήσουν την ικανότητα προσαρμογής στις περιβαλλοντικές αλλαγές που προκαλούνται από τον άνθρωπο. Τα είδη και τα θαλάσσια ενδιαιτήματα προστατεύονται, η απώλεια της βιοποικιλότητας λόγω της ανθρώπινης παρέμβασης εξαλείφεται και η λειτουργία των διαφόρων συστατικών στοιχείων τους εξισορροπείται˙
    β) οι υδρομορφολογικές, φυσικές και χημικές ιδιότητες των οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων και των ιδιοτήτων που προκύπτουν από ανθρώπινη δραστηριότητα στη ζώνη, διαφυλάσσουν τα οικοσυστήματα με το τρόπο που περιγράφηκε παραπάνω. Οι ανθρωπογενείς εισροές ουσιών και ενέργειας, περιλαμβανομένων και των ηχητικών πηγών, στο υδάτινο περιβάλλον δεν προκαλούν φαινόμενα που προέρχονται από ρύπανση.
    Η ικανοποιητική οικολογική κατάσταση ορίζεται σύμφωνα με την κλίμακα της θαλάσσιας περιοχής ή της υποπεριοχής, όπως προβλέπονται από το άρθρο 4, βάσει των περιγραφικών δεικτών που προβλέπονται στο Παράρτημα I. Μία προσαρμοστική διαχείριση η οποία υιοθετεί εγχείρημα βασισμένο στην έννοια του οικοσυστήματος έχει τεθεί σε εφαρμογή με στόχο μία ικανοποιητική οικολογική κατάσταση˙

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΘέση σε ισχύΠροθεσμία μεταφοράς των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα
Οδηγία 2008/56/ΕΚ

15.7.2008

15.7.2010

ΕΕ L 164 της 25.6.2008

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 24ης Οκτωβρίου 2005 «Θεματική στρατηγική για την προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος» [COM (2005) 504 – δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 2ας Οκτωβρίου 2002 « Προς μια στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος» [COM(2002) 539 τελικό – δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Απόφαση 98/249/ΕΚ του Συμβουλίου της 7ης Οκτωβρίου 1997 σχετικά με τη σύναψη εξ ονόματος της Κοινότητας της σύμβασης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Βορειανατολικού ατλαντικού (σύμβαση του Παρισιού) [Επίσημη εφημερίδα L 104 της 3.4.1998].

Απόφαση 94/157/ΕΚ του Συμβουλίου της 21ης Φεβρουαρίου 1994 σχετικά με τη σύναψη εξ ονόματος της Κοινότητας της σύμβασης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος της περιοχής της Βαλτικής θάλασσας (αναθεωρημένη σύμβαση του Ελσίνκι, 1992) [Επίσημη εφημερίδα L 73 της 16.3.1994].

Απόφαση 77/585/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25ης Ιουλίου 1977 περί συνάψεως συμβάσεως για την προστασία της Μεσογείου θαλάσσης από τη ρύπανση, καθώς και του πρωτοκόλλου σχετικά με την πρόληψη της ρυπάνσεως της Μεσογείου θαλάσσης από τις βυθίσεις αποβλήτων που πραγματοποιούν τα πλοία και τα αεροσκάφη [Επίσημη εφημερίδα L 240 της 19.9.1977].

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 31.07.2008
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας