RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 23 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Prawo dostępu do adwokata (wniosek)

Proponowana dyrektywa ma na celu zapewnienie w całej Unii Europejskiej (UE) osobom podejrzanym i oskarżonym w postępowaniu karnym prawa korzystania z usług adwokata oraz informowania o aresztowaniu ich rodziny (i władz konsularnych w przypadku pobytu za granicą).

WNIOSEK

Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council on the right of access to a lawyer in criminal proceedings and on the right to communicate upon arrest [COM(2011) 326 final – Not published in the Official Journal] (Wniosek: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady dotycząca prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym oraz prawa do powiadomienia osoby trzeciej o zatrzymaniu [COM(2011) 326 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]).

STRESZCZENIE

Prawa do obrony oraz prawo do sprawiedliwego procesu, obejmujące prawo dostępu do adwokata, są zapisane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (UE) i w Europejskiej konwencji praw człowieka (EN) (FR).

Aby zapewnić to prawo wszystkim osobom podejrzanym lub oskarżonym w postępowaniu karnym prowadzonym na terytorium UE, Komisja przedstawiła wniosek przewidujący minimalne normy wspólne dla wszystkich państw członkowskich.

Zasada

W kontekście postępowania karnego prawo dostępu do adwokata powinno być zapewnione następującym osobom:

Jeżeli osoby te zostały zatrzymane w trakcie postępowania, powinny również mieć prawo do powiadomienia o zatrzymaniu co najmniej jednej wyznaczonej przez siebie osoby, np. członka rodziny lub pracodawcy. Cudzoziemcy powinni mieć możliwość kontaktu z ambasadą lub konsulatem.

Prawa te przysługują od chwili, gdy osoba została poinformowana, że jest podejrzana lub oskarżona o popełnienie przestępstwa do czasu zakończenia procedury. Osoby objętym europejskim nakazem aresztowania powinny mieć możliwość skorzystania z tego prawa natychmiast po aresztowaniu.

Egzekwowanie

Każdy podejrzany lub oskarżony w postępowaniu karnym musi mieć dostęp do adwokata jak najszybciej i zawsze w następujących sytuacjach:

  • przy przesłuchaniu,
  • przy podejmowaniu czynności procesowych lub dowodowych, w których osoba podejrzana lub oskarżona musi uczestniczyć,
  • przy aresztowaniu.

Osoba objęta europejskim nakazem aresztowania musi mieć prawo korzystania z usług adwokata w państwie członkowskim, w którym została zatrzymana, oraz w państwie członkowskim, które wydało nakaz. Adwokat w kraju, który wydał nakaz, nie będzie zajmować się kwestiami merytorycznymi danej sprawy, lecz będzie współpracować z adwokatem w drugim kraju w celu umożliwienia osobie poszukiwanej dochodzenia swoich praw.

Osoba podejrzana lub oskarżona ma prawo do spotkań z adwokatem. Czas trwania i częstotliwość spotkań osoby podejrzanej lub oskarżonej z adwokatem powinny być wystarczające, aby umożliwić skuteczne korzystanie z prawa do obrony.

Adwokat musi być dopuszczony do udziału we wszystkich przesłuchaniach i rozprawach oraz ma prawo do obecności przy wszelkich innych czynnościach dochodzeniowych lub dowodowych, w których, zgodnie z prawem krajowym, osoba podejrzana lub oskarżona musi lub ma prawo uczestniczyć. Adwokat ma również prawo kontrolować warunki zatrzymania osoby podejrzanej lub oskarżonej i w związku z tym ma dostęp do miejsca, w którym taka osoba jest zatrzymana.

Wszelkie kontakty między adwokatem a klientem, niezależnie od ich formy, są poufne.

W przypadku naruszenia prawa dostępu do adwokata podejrzany lub oskarżony musi mieć prawo do odwołania. Taki środek ochrony prawnej umożliwia osobie podejrzanej lub oskarżonej znalezienie się w sytuacji, w jakiej byłaby, gdyby nie doszło do naruszenia. Zeznania złożone ani dowody uzyskane z naruszeniem prawa dostępu do adwokata nie mogą być wykorzystane jako dowody przeciwko takiej osobie.

Wyjątki

W wyjątkowych okolicznościach, za zezwoleniem organu sądowego prawo dostępu do adwokata, kontaktu z osobą trzecią albo z ambasadą lub konsulatem może zostać zawieszone. Odstąpienie musi być uzasadnione koniecznością zapobieżenia poważnemu zagrożeniu życia lub zdrowia innej osoby. W każdym razie odstąpienie to nie może opierać się wyłącznie na wadze popełnionego przestępstwa zarzucanego danej osobie. Odstąpienie musi być proporcjonalne do sytuacji, być jak najkrótsze i nie może naruszać rzetelności postępowania.

Osoba podejrzana lub oskarżona może także zrezygnować z pomocy adwokata. Zrzeczenie to musi być dokonane dobrowolnie i jednoznacznie. Osoba podejrzana lub oskarżona musi zostać poinformowana o konsekwencjach tej decyzji i być w stanie je zrozumieć.

Kontekst

Wzmocnienie praw procesowych osób podejrzanych lub osób oskarżonych w postępowaniu karnym jest jednym z celów programu sztokholmskiego. Niniejszy wniosek jest częścią środków obejmujących dyrektywę w sprawie prawa do tłumaczenia ustnego i tłumaczenia pisemnego oraz konsultowany wniosek dyrektywy w sprawie prawa do informacji.

Wniosek wejdzie w życie po rozpatrzeniu i przyjęciu przez Parlament Europejski i Radę. Ostateczny tekst dyrektywy może w związku z tym różnić się od propozycji Komisji.

ODNIESIENIA

WniosekDziennik UrzędowyProcedura

COM(2011) 326

2011/154/COD

AKTY POWIĄZANE

Rezolucja Rady z dnia 30 listopada 2009 r. dotycząca harmonogramu działań mających na celu umocnienie praw procesowych osób podejrzanych lub oskarżonych w postępowaniu karnym [Dz.U. C 295 z 4.12.2009].

Ostatnia aktualizacja: 13.10.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony