RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Prawa ofiar przestępstw (wniosek)

Komisja wnosi o ustanowienie minimalnych norm mających zastosowanie do ofiar przestępstw. Celem wniosku jest zapewnienie uwzględniania w Unii Europejskiej (UE) szczególnych potrzeb ofiar w trakcie postępowania karnego, niezależnie od rodzaju przestępstwa czy okoliczności jego popełnienia.

WNIOSEK

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw [KOM(2011) 275 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

STRESZCZENIE

Komisja przedstawia wniosek dyrektywy mającej na celu zapewnienie ofiarom * przestępstw równego poziomu ochrony, wsparcia i dostępu do wymiaru sprawiedliwości we wszystkich państwach Unii Europejskiej (UE). Zastąpi ona decyzję ramową 2001/220/WSiSW w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym i stanowi część ogółu środków mających na celu wzmocnienie praw ofiar.

Na mocy dyrektywy status ofiary przyznany będzie nie tylko osobom, które doznały krzywdy w wyniku przestępstwa, ale również niektórym członkom ich rodzin *, jeżeli na skutek przestępstwa osoba taka zmarła.

Informowanie i wspieranie ofiar

Aby ofiary mogły w pełni korzystać z przysługujących im praw, muszą otrzymywać dostateczne informacje w zrozumiałej formie i mieć dostęp do usług polegających na dostarczaniu wsparcia psychologicznego oraz praktycznej pomocy. Celem wniosku jest zagwarantowanie ofiarom:

  • prawa do otrzymywania informacji od momentu pierwszego kontaktu z właściwym organem, zwłaszcza informacji dotyczących składania zawiadomienia o przestępstwie, szczegółów dotyczących procedury oraz, jeżeli jest to konieczne, otrzymania ochrony,
  • prawa do otrzymania informacji o sprawie, zwłaszcza o zakończeniu dochodzenia lub jego kontynuacji, dacie i miejscu rozprawy i, z zachowaniem szczególnych warunków, zwolnieniu osoby ściganej,
  • prawa do rozumienia i bycia zrozumianym,
  • prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego: jeżeli ofiara nie włada językiem danego postępowania karnego, musi mieć możliwość skorzystania z bezpłatnego tłumaczenia ustnego i otrzymania tłumaczenia pisemnego złożonego zawiadomienia o przestępstwie, wszelkiej decyzji o zakończeniu postępowania karnego oraz informacji o przysługujących jej prawach,
  • prawa do korzystania z usług polegających na wspieraniu ofiar: usługi te muszą być bezpłatne i dostępne dla członków rodzin ofiary oraz zapewniać wsparcie emocjonalne i psychologiczne, jak również pomoc praktyczną w zakresie m.in. kwestii finansowych i roli ofiary w postępowaniu.

Udział ofiar w postępowaniu karnym

Ponieważ ofiary mają słuszny interes, w tym aby sprawiedliwości stało się zadość, należy im zapewnić możliwość uczestniczenia w postępowaniu karnym, które ich dotyczy. W tym celu we wniosku Komisji ustanowiono pewną liczbę praw, które muszą być zagwarantowane:

  • prawo do otrzymania potwierdzenia złożenia zawiadomienia,
  • prawo do bycia wysłuchanym w trakcie postępowania,
  • prawo do wystąpienia o kontrolę decyzji o odmowie ścigania,
  • prawo do gwarancji w kontekście mediacji oraz innych usług sprawiedliwości naprawczej; celem jest ochrona ofiar przed zastraszaniem lub dalszą wiktymizacją w trakcie postępowania. Usługi te są stosowane wyłącznie za dobrowolną zgodą ofiary i po dostarczeniu jej odpowiednich informacji. Zgodę można w każdej chwili wycofać,
  • prawo do pomocy prawnej i zwrotu wydatków ofiarom uczestniczącym w postępowaniu karnym,
  • prawo do zwrotu własności zajętej w trakcie postępowania karnego,
  • prawo do decyzji w sprawie odszkodowania od sprawcy w toku postępowania karnego,
  • prawo ofiar mających miejsce zamieszkania w innym państwie UE: trudności z tego wynikające muszą zostać zminimalizowane, w szczególności poprzez odebranie oświadczenia od ofiary bezpośrednio po złożeniu zawiadomienia o przestępstwie i, dla potrzeb wysłuchania ofiar, korzystanie w możliwie największym stopniu z wideokonferencji oraz konferencji telefonicznych. Ofiara musi mieć możliwość złożenia zawiadomienia o przestępstwie w jej kraju zamieszkania, jeżeli nie może tego uczynić w państwie członkowskim, w którym przestępstwo zostało popełnione. Takie zawiadomienie zostaje przekazane właściwemu państwu.

Ochrona ofiar i uznanie szczególnego narażenia

Komisja wnioskuje o zapewnienie dostępności środków służących ochronie bezpieczeństwa ofiar oraz członków ich rodzin przed odwetem lub zastraszeniem ze strony sprawcy. Obowiązkiem organów jest zagwarantowanie unikania kontaktów ze sprawcą, szczególnie w budynkach, w których prowadzone jest postępowanie.

W trakcie dochodzenia ofiary przesłuchiwane będą szybko, a liczba niepotrzebnych kontaktów z organami prowadzącymi dochodzenie będzie ograniczona. Ofiarom mogą towarzyszyć ich przedstawiciele prawni lub wybrana osoba. Prywatność ofiar i ich rodzin musi zostać objęta ochroną.

We wniosku uznano, że niektóre osoby są szczególnie narażone na dalszą wiktymizację w trakcie postępowania. Po dokonaniu oceny indywidualnych potrzeb szczególnie narażonym ofiarom zapewnione są dodatkowe prawa i usługi. Zgodnie z wnioskiem za szczególnie narażone ofiary uznaje się dzieci, osoby niepełnosprawne, ofiary przemocy seksualnej czy handlu ludźmi.

W celu lepszego zaspokajania potrzeb ofiar konieczne jest, aby specjaliści w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości, funkcjonariusze policji i osoby udzielające wsparcia ofiarom zostali odpowiednio przeszkoleni.

Pojęcia kluczowe stosowane w akcie
  • Ofiara oznacza osobę fizyczną, która doznała krzywdy, w tym urazu fizycznego lub psychicznego, cierpień emocjonalnych lub szkód majątkowych spowodowanych bezpośrednio przestępstwem oraz członków rodzin osoby, której śmierć była wynikiem przestępstwa.
  • Członek rodziny oznacza małżonka, konkubenta, zarejestrowanego partnera, krewnych w linii prostej, braci i siostry oraz osoby będące na utrzymaniu ofiary.

ODNIESIENIA

WniosekDziennik UrzędowyProcedura

COM(2011) 275

-

2011/129/COD

AKTY POWIĄZANE

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych [COM(2011) 276 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Proponowane rozporządzenie ma na celu ułatwienie uznawania w państwach UE środków ochrony wydanych w jednym z państw członkowskich, za pomocą ustandaryzowanego, wielojęzycznego zaświadczenia i bez dodatkowych formalności.
Procedura współdecyzji (2011/0130/COD)

Komunikat Komisji z dnia 18 maja 2010 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowany „Wzmacnianie praw ofiar w UE” [COM(2011) 274 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

Ostatnia aktualizacja: 11.07.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony