RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 9 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Konwencja w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej i ochrony dzieci

Aby wzmocnić ochronę dzieci w sytuacjach o charakterze międzynarodowym oraz uniknąć kolizji pomiędzy różnymi krajowymi systemami prawnymi, konwencja ta określa wspólne zasady dla państw sygnatariuszy dotyczące jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania, wykonywania i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej i środków ochrony dzieci.

AKT

Council Decision 2003/93/EC of 19 December 2002 authorising the Member States, in the interest of the Community, to sign the 1996 Hague Convention on jurisdiction, applicable law, recognition, enforcement and cooperation in respect of parental responsibility and measures for the protection of children (Decyzja Rady nr 2003/93/WE z dnia 19 grudnia 2002 r. upoważniająca państwa członkowskie do podpisania w interesie Wspólnoty konwencji haskiej z 1996 r. o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej i środków ochrony dzieci).

STRESZCZENIE

Konwencja o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej i środków ochrony dzieci została zawarta w ramach Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego 19 października 1996 r. Stronami konwencji mogą być jednak wyłącznie suwerenne państwa. W drodze wyjątku Rada upoważniła zatem państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) do podpisania konwencji.

Niemniej jednak UE zachowuje swoje wyłączne kompetencje w odniesieniu do postanowień konwencji, które wchodzą w zakres rozporządzenia dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej (rozporządzenie „Bruksela II”). W związku z tym na państwa członkowskie nałożono wymóg złożenia podczas podpisywania konwencji deklaracji, na mocy której orzeczenia wydane przez sąd państwa członkowskiego Unii Europejskiej w zakresie spraw odnoszących się do konwencjisą uznawane i wykonywane na drodze stosowania odpowiednich wewnętrznychprzepisów prawa UE.

Zakres

Konwencja stanowi wkład w ochronę dzieci na szczeblu międzynarodowym. Niniejszą konwencję stosuje się do dzieci w wieku do 18 lat i ma ona na celu:

  • określenie państwa, którego organy są właściwe do podejmowania środków zmierzających do ochrony osoby lub majątku dziecka,
  • określenie prawa właściwego, stosowanego przez te organy w wykonywaniu ich jurysdykcji,
  • określenie prawa właściwego dla odpowiedzialności rodzicielskiej,
  • zapewnienie uznania i wykonania środków ochrony we wszystkich państwach sygnatariuszach,
  • nawiązanie współpracy pomiędzy organami państw sygnatariuszy.

Środki zmierzające do ochrony dzieci odnoszą się do:

  • odpowiedzialności rodzicielskiej,
  • pieczy,
  • opieki,
  • reprezentowania dziecka,
  • umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub w placówce opiekuńczej,
  • nadzoru nad opieką nad dzieckiem,
  • zarządzania majątkiem dziecka.

Jurysdykcja

Według ogólnej zasady organy państwa, w którym dziecko ma zwykły pobyt, są właściwe do podejmowania środków zmierzających do ochrony jego osoby lub majątku. Wobec dzieci uchodźców oraz dzieci, które zostały przemieszczone za granicę lub dzieci, których zwykły pobyt nie może zostać ustalony, jurysdykcję posiadają organy tego państwa, w którym dzieci przebywają.

W konkretnym przypadku, jeśli uznane zostanie, że organ innego państwa będzie w stanie lepiej ocenić dobro dziecka, państwo to może uzyskać zgodę na przejęcie jurysdykcji. We wszystkich wypadkach niecierpiących zwłoki organy państwa, na którego terytorium znajduje się dziecko lub majątek do niego należący, są właściwe do podjęcia koniecznych środków ochrony.

Prawo właściwe

Organy państwa wykonującego jurysdykcję stosują przepisy własnego prawa. Jednak w wyjątkowych okolicznościach mogą one zastosować lub wziąć pod rozwagę prawo innego państwa, z którym dana sytuacja ma ścisły związek, pod warunkiem że będzie to w najlepszym interesie dziecka. Od stosowania prawa wskazanego w postanowieniach konwencji nie można odstąpić, chyba że jego stosowanie jest wyraźnie sprzeczne z porządkiem publicznym, przy uwzględnieniu dobra dziecka.

Uznawanie i wykonywanie

Środki podjęte przez organy jednego państwa sygnatariusza na mocy niniejszej konwencji w celu ochrony dziecka lub jego majątku muszą być uznawane we wszystkich innych państwach sygnatariuszach. Odmowa uznania jest możliwa wyłącznie w ograniczonej liczbie przypadków określonych w konwencji. W przypadku stwierdzenia wykonalności środków ochrony w innym państwie państwo to zobowiązane jest do wykonania tych środków tak, jakby zostały podjęte przez to państwo oraz zgodnie z własnym prawem.

Współpraca

Każde państwo będące sygnatariuszem musi wyznaczyć jeden organ centralny lub kilka takich organów do wypełniania obowiązków nałożonych przez konwencję. Organy centralne powinny z sobą współpracować, wymieniać się informacjami oraz wspierać współpracę pomiędzy organami w ich państwach.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Decyzja 2003/93/WE

1.6.2003

Dz.U. L 48 z 21.2.2003

AKTY POWIĄZANE

Decyzja Rady 2008/431/WE z dnia 5 czerwca 2008 r. upoważniająca niektóre państwa członkowskie do ratyfikacji konwencji haskiej z 1996 roku o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej i środków ochrony dzieci lub do przystąpienia do tej konwencji w interesie Wspólnoty Europejskiej i upoważniająca niektóre państwa członkowskie do złożenia deklaracji w sprawie stosowania wewnętrznych zasad prawa wspólnotowego w tej dziedzinie [Dz.U. L 151 z 11.6.2008].
Decyzja upoważnia państwa członkowskie UE, które jeszcze nie ratyfikowały lub nie przystąpiły do konwencji do ratyfikowania jej lub przystąpienia do niej. Dotyczy to Austrii, Belgii, Cypru, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Luksemburga, Malty, Niderlandów, Niemiec, Polski, Portugalii, Rumunii, Szwecji, Włoch i Zjednoczonego Królestwa. Aby złożyć swoje dokumenty ratyfikacyjne lub dokumenty przystąpienia jednocześnie, państwa te zobowiązane są do wymiany informacji z Komisją i Radą dotyczących przebiegu stosownych procedur. Wymiana informacji powinna nastąpić przed 5 grudnia 2009 r., po czym ustalona zostanie data jednoczesnego złożenia dokumentów (najlepiej przed 5 czerwca 2010 r.).
Ponadto decyzja upoważnia Bułgarię, Cypr, Łotwę, Maltę, Niderlandy i Polskę do złożenia deklaracji mającej na celu zapewnienie dalszego stosowania w UE przepisów unijnych dotyczących uznawania i wykonywania orzeczeń.

Ostatnia aktualizacja: 08.12.2010

Zobacz także

  • Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Sprawiedliwości: Rozwód i odpowiedzialność rodzicielska (EN)
  • Europejska Sieć Sądownicza w sprawach cywilnych i handlowych: Władza rodzicielska
  • Haska Konferencja Prawa Prywatnego Międzynarodowego: Konwencja haska z 1996 r. – tekst (DE) (EN) (FR) i status ratyfikacji (DE) (EN) (FR) przez państwa sygnatariuszy
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony