RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Υποχρεώσεις διατροφής

Ο κανονισμός καλύπτει τις αιτήσεις όσον αφορά τις διασυνοριακές υποχρεώσεις διατροφής που απορρέουν από οικογενειακές σχέσεις. Θεσπίζει κοινούς κανόνες για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) με σκοπό τη διασφάλιση της είσπραξης αξιώσεων διατροφής, ακόμη και όταν ο υπόχρεος ή ο δικαιούχος βρίσκεται στο εξωτερικό.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 4/2009 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2008, για τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και τη συνεργασία σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής.

ΣΥΝΟΨΗ

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει μια σειρά μέτρων για τη διευκόλυνση της πληρωμής των αξιώσεων διατροφής σε διασυνοριακές υποθέσεις. Οι εν λόγω αξιώσεις απορρέουν από την υποχρέωση βοήθειας των μελών της οικείας οικογένειας που βρίσκεται σε ανάγκη. Για παράδειγμα, οι αξιώσεις μπορούν να έχουν τη μορφή διατροφής που καταβάλλεται σε παιδί ή σε πρώην σύζυγο, μετά από διαζύγιο.

Ο κανονισμός εφαρμόζεται στις υποχρεώσεις διατροφής που απορρέουν από σχέσεις:

  • οικογενειακές·
  • συγγένειας·
  • από γάμο ή αγχιστεία.

Διεθνής δικαιοδοσία

Το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να αποφανθεί για θέματα υποχρεώσεων διατροφής είναι:

  • το δικαστήριο του τόπου της συνήθους διαμονής του εναγομένου ή του δικαιούχου διατροφής· ή
  • το δικαστήριο που έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει αγωγή σε σχέση με την προσωπική κατάσταση των προσώπων (για παράδειγμα, ένα διαζύγιο) ή τη γονική μέριμνα, εφόσον η αίτηση διατροφής είναι παρεπόμενη της αγωγής αυτής (με την προϋπόθεση ότι η εν λόγω δικαιοδοσία δεν θεμελιώνεται μόνο στην εθνικότητα ενός από τους διαδίκους).

Εκτός εάν η διαφορά αφορά υποχρέωση διατροφής έναντι παιδιού κάτω των δεκαοχτώ ετών, οι διάδικοι δύνανται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να συμφωνήσουν ότι το δικαστήριο ή τα δικαστήρια ενός κράτους μέλους είναι αρμόδιο/α να την εκδικάσουν.

Σε περίπτωση παράστασης του εναγομένου ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους, το δικαστήριο αυτό αποκτά διεθνή δικαιοδοσία, εκτός εάν ο εναγόμενος θέσει υπό αμφισβήτηση τη διεθνή δικαιοδοσία.

Εάν δεν πληρείται καμία από τις παραπάνω προϋποθέσεις, η διαφορά μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να παραπεμφθεί ενώπιον των δικαστηρίων ενός κράτους μέλους, του οποίου οι δύο διάδικοι είναι υπήκοοι.

Άλλως, εάν η διαδικασία δεν μπορεί να διεξαχθεί σε χώρα εκτός της ΕΕ με την οποία η διαφορά παρουσιάζει στενή σχέση, η αίτηση μπορεί να παραπεμφθεί ενώπιον δικαστηρίου ενός κράτους μέλους με το οποίο η υπόθεση παρουσιάζει επαρκή σχέση.

Όσο ο δικαιούχους εξακολουθεί να διαμένει στο κράτος μέλος όπου έχει ληφθεί η απόφαση για τις υποχρεώσεις διατροφής, ο υπόχρεος δεν μπορεί, εκτός εξαιρέσεων, να κινήσει διαδικασία με στόχο την τροποποίησή της σε άλλο κράτος μέλος. Ο δικαιούχος διατροφής μπορεί, ωστόσο, να δεχτεί να εκδικασθεί η διαφορά από άλλο δικαστήριο.

Εάν έχουν ασκηθεί αγωγές μεταξύ των ίδιων διαδίκων, οι οποίες έχουν το ίδιο αντικείμενο και την ίδια αιτία, ενώπιον δικαστηρίων διάφορων κρατών μελών, διεθνή δικαιοδοσία έχει το δικαστήριο που επελήφθη πρώτο.

Ανεξαρτήτως του δικαστηρίου που έχει τη διεθνή δικαιοδοσία επί της ουσίας, αιτήσεις για προσωρινά και προστατευτικά μέτρα δύνανται να υποβληθούν προς κάθε δικαστήριο οποιουδήποτε κράτους μέλους, εφόσον προβλέπονται από τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους.

Αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων

Μια απόφαση υποχρεώσεων διατροφής ενός κράτους μέλους αναγνωρίζεται σε ένα άλλο κράτος μέλος χωρίς ειδική διαδικασία.

Η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών μελών δεσμεύεται από το Πρωτόκολλο της Χάγης της 23ης Νοεμβρίου 2007 σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στις υποχρεώσεις διατροφής.

Όταν η απόφαση έχει ληφθεί από κράτος μέλος το οποίο δεσμεύεται από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007, δεν είναι δυνατόν να προσβληθεί η αναγνώρισή της. Εάν είναι εκτελεστή στο κράτος όπου έχει ληφθεί, είναι εκτελεστή σε άλλο κράτος μέλος χωρίς να απαιτείται να κηρυχθεί η εκτελεστότητά της. Σε ορισμένες περιπτώσεις, εξακολουθεί, ωστόσο, να είναι δυνατός ο έλεγχος της απόφασης καθώς επίσης η άρνηση ή η αναστολή της εκτέλεσης της.

Όταν η απόφαση ελήφθη από κράτος μέλος το οποίο δεν δεσμεύεται από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να υπάρξει άρνηση της αναγνώρισής της. Μπορεί να είναι εκτελεστή σε άλλο κράτος μέλος –εφόσον είναι εκτελεστή στο κράτος μέλος όπου έχει ληφθεί– εφόσον έχει κηρυχτεί εκτελεστή από το κράτος μέλος εκτέλεσης.

Σε όλες τις περιπτώσεις, το δικαστήριο προέλευσης δύναται να κηρύξει μια απόφαση προσωρινά εκτελεστή. Όταν η απόφαση πρόκειται να εκτελεστεί σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο στο οποίο ελήφθη, το εφαρμοστέο δίκαιο όσον αφορά τη διαδικασία είναι το δίκαιο του κράτους μέλους εκτέλεσης.

Απόφαση εκδοθείσα σε κράτος μέλος δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο επανεξέτασης επί της ουσίας στο κράτος μέλος στο οποίο ζητείται η αναγνώριση, η κήρυξη της εκτελεστότητας ή η εκτέλεση.

Οι διάδικοι που εμπίπτουν στον κανονισμό επωφελούνται αποτελεσματικής πρόσβασης στη δικαιοσύνη σε άλλο κράτος μέλος, και μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των διαδικασιών εκτέλεσης και άσκησης προσφυγών. Συγκεκριμένα, τα κράτη μέλη, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, παρέχουν νομική αρωγή. Χορηγείται δωρεάν νομική αρωγή για όλες τις αιτήσεις διατροφής δικαιούχων οι οποίες αφορούν άτομο ηλικίας κάτω του εικοστού πρώτου έτους, και οι οποίες απορρέουν από σχέση γονέα-τέκνου.

Κεντρικές αρχές

Κάθε κράτος μέλος πρέπει να ορίσει μια κεντρική αρχή αρμόδια για την παροχή συνδρομής στους διαδίκους για τη λήψη και την είσπραξη της διατροφής. Συγκεκριμένα, η εν λόγω αρχή μεταβιβάζει και λαμβάνει τις αιτήσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό και λαμβάνει όλα τα κατάλληλα μέτρα για την κίνηση ή τη διευκόλυνση της κίνησης των αναγκαίων διαδικασιών.

Οι κεντρικές αρχές συνεργάζονται μεταξύ τους, προωθούν τη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών του κράτος μέλους τους και αναζητούν λύσεις στις δυσκολίες που ενδέχεται να προκύψουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Εξάλλου, για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του κανονισμού και την ενίσχυση της συνεργασίας των κεντρικών αρχών, χρησιμοποιείται το ευρωπαϊκό δικαστικό δίκτυο για αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

Τελικές διατάξεις

Ο κανονισμός αυτός αντικαθιστά τις διατάξεις σχετικά με τις υποχρεώσεις συντήρησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Αντικαθιστά επίσης τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 805/2004 για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις, εκτός από τους ευρωπαϊκούς εκτελεστούς τίτλους που αφορούν υποχρεώσεις διατροφής που εκδίδονται από κράτη μέλη, τα οποία δεν δεσμεύονται από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007.

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται από τις 18 Ιουνίου 2011.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΘέση σε ισχύΠροθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 4/2009

30.1.2009

ΕΕ L 7 της 10.1.2009

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Απόφαση 2011/220/ΕΕ του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 2011 σχετικά με την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σύμβασης της Χάγης, της 23ης Νοεμβρίου 2007, για την είσπραξη, σε διεθνές επίπεδο, απαιτήσεων διατροφής παιδιών και άλλων μορφών οικογενειακής διατροφής [Επίσημη Εφημερίδα L 93 της 7.4.2011].
Η σύμβαση της Χάγης της 23ης Νοεμβρίου 2007 θεσπίζει, μεταξύ των συμβαλλομένων μερών στην εν λόγω σύμβαση, ένα παγκόσμιο σύστημα είσπραξης αξιώσεων διατροφής.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 27.07.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας