RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Prawo właściwe dla zobowiązań umownych – rozporządzenie Rzym I

Niniejsze rozporządzenie zastępuje postanowienia konwencji rzymskiej, która ustanowiła jednolite zasady dotyczące ustalania prawa właściwego dla zobowiązań umownych w Unii Europejskiej (UE).

AKT

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I).

STRESZCZENIE

Niniejsze rozporządzenie dotyczy zobowiązań umownych w sprawach cywilnych i handlowych powiązanych z prawem różnych państw. Nie stosuje się do spraw skarbowych, celnych i administracyjnych, bądź dowodów i postępowania.

Rozporządzenie nie dotyczy także zobowiązań wynikających z:

  • statusu lub zdolności prawnej osób fizycznych,
  • relacji rodzinnych,
  • małżeńskich ustrojów majątkowych,
  • zbywalnych papierów wartościowych, takich jak weksle, czeki i weksle własne,
  • arbitrażu i wyboru właściwości sądu,
  • prawa spółek oraz innych podmiotów posiadających osobowość prawną lub jej nieposiadających,
  • zobowiązania przedstawiciela lub spółki wobec osób trzecich,
  • trustów,
  • kontaktów handlowych mających miejsce przed zawarciem umowy,
  • umów ubezpieczenia, z wyjątkiem umów zdefiniowanych w art. 2 dyrektywy 2002/83/WE dotyczącej ubezpieczeń na życie.

Prawo wskazane przez niniejsze rozporządzenie stosuje się bez względu na to, czy jest ono prawem państwa członkowskiego.

Swoboda wyboru prawa

Umowa podlega prawu wybranemu przez strony. Strony mogą dokonać wyboru prawa właściwego dla całej umowy lub tylko dla jej części. Prawo właściwe może zostać zmienione w dowolnym momencie, o ile wszystkie strony wyrażą zgodę. Jeżeli wybrane prawo jest prawem innego państwa niż państwo najściślej związane z umową, należy przestrzegać przepisów tego ostatniego prawa. Jeżeli umowa dotyczy jednego lub wielu państw członkowskich, wybrane prawo właściwe, inne niż prawo państwa członkowskiego, nie może być sprzeczne z przepisami prawa wspólnotowego.

Prawo właściwe w przypadku braku wyboru prawa

Jeżeli strony nie wybrały prawa właściwego dla umów dotyczących sprzedaży towarów, świadczenia usług, umów franczyzowych lub dystrybucyjnych, zostanie ono ustalone na podstawie kraju zamieszkania głównego uczestnika zawierającego umowę. W odniesieniu do umów dotyczących nieruchomości stosuje się prawo państwa, na terenie którego znajduje się nieruchomość, z wyjątkiem przypadków korzystania czasowego i korzystania na użytek własny (maksymalnie przez sześć kolejnych miesięcy). W takich przypadkach prawem właściwym jest prawo kraju zamieszkania osoby oddającej nieruchomość do korzystania. W przypadku sprzedaży towarów na zasadzie licytacji stosuje się prawo państwa, w którym prowadzona jest licytacja. W odniesieniu do określonych instrumentów finansowych podlegających przepisom jednego prawa, prawo to jest prawem właściwym.

Jeżeli do umowy nie stosuje się żadnej z powyższych zasad lub stosuje się więcej niż jedną z powyższych zasad, prawo właściwe zostanie ustalone na podstawie kraju zamieszkania głównego uczestnika zawierającego umowę. Jeżeli jednak umowa jest powiązana ściślej z innym państwem, niż stanowią niniejsze zasady, stosuje się prawo tego państwa. To samo dotyczy sytuacji, w której nie można ustalić właściwego prawa.

Zasady właściwe dla określonych umów

W odniesieniu do następujących rodzajów umów rozporządzenie określa opcje wyboru prawa właściwego i wyznacza prawo stosowane w sytuacji, gdy nie dokonano wyboru:

  • umowa przewozu towarów – jeżeli nie dokonano wyboru, prawem właściwym jest prawo państwa, w którym znajduje się miejsce zamieszkania przewoźnika, pod warunkiem że w tym samym państwie znajduje się również miejsce przyjęcia towaru do przewozu lub miejsce dostawy, lub miejsce zamieszkania nadawcy. W pozostałych sytuacjach stosuje się prawo państwa, do którego realizowana jest dostawa,
  • umowa przewozu pasażerów – można wybrać prawo właściwe według państwa zamieszkania pasażera lub przewoźnika, państwa, w którym znajduje się siedziba głównego organu zarządzającego przewoźnika, lub państwa rozpoczęcia podróży, bądź państwa docelowego. Jeżeli nie dokonano wyboru, stosuje się prawo państwa zamieszkania pasażera, pod warunkiem że jest to również państwo rozpoczęcia podróży lub państwo docelowe. Jeżeli jednak umowa jest powiązana ściślej z innym państwem, wówczas stosuje się prawo tego państwa,
  • umowy konsumenckie między konsumentami a przedsiębiorcami – prawem właściwym jest prawo państwa zamieszkania konsumenta, pod warunkiem że jest to również państwo, w którym przedsiębiorca prowadzi swoją działalność lub do którego jego działalność jest skierowana. Strony mogą również, na zasadzie swobody wyboru prawa, uzgodnić zastosowanie innego prawa, dopóki zapewnia ono taki sam poziom ochrony konsumenta, jak prawo obowiązujące w państwie jego zamieszkania,
  • umowy ubezpieczenia – jeżeli nie dokonano wyboru, prawem właściwym jest prawo państwa zamieszkania ubezpieczyciela. Jeżeli jednak umowa jest powiązana ściślej z innym państwem, wówczas stosuje się prawo tego państwa,
  • indywidualne umowy o pracę – prawo właściwe można ustalić na zasadzie swobody wyboru prawa, pod warunkiem że poziom ochrony zapewnionej pracownikowi pozostanie taki sam, jak w przypadku prawa właściwego w sytuacji, w której nie dokonano wyboru. W tym ostatnim przypadku prawem właściwym dla danej umowy będzie prawo państwa, w którym lub z którego pracownik wykonuje swoje zadania. Jeżeli nie ma możliwości jego ustalenia, prawem właściwym jest prawo państwa, w którym znajduje się miejsce prowadzenia działalności. Jeżeli jednak umowa jest powiązana ściślej z innym państwem, wówczas stosuje się prawo tego państwa.

Zakres prawa właściwego

Prawo ustalone na podstawie niniejszego rozporządzenia jako właściwe dla danej umowy reguluje kwestie interpretacji, realizacji, kar z tytułu naruszenia zobowiązań, oceny szkód, wypowiedzenia zobowiązań, wytycznych dotyczących działań oraz kar z tytułu nieważności umów. Prawo wspólnotowe, ustanawiające normy kolizyjne dla zobowiązań umownych w odniesieniu do kwestii szczególnych, ma nadrzędne znaczenie w stosunku do niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem umów ubezpieczenia.

Do 17 czerwca 2013 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozporządzenia.

Rozporządzenie stosuje się do umów zawartych od dnia 17 grudnia 2009 r.

Kontekst

Wiedeński plan działań (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV) z 1998 r. uznał znaczenie zharmonizowanych norm kolizyjnych we wdrażaniu zasady wzajemnego uznawania w odniesieniu do decyzji podejmowanych w sprawach cywilnych i handlowych. Wspólny program Komisji i Rady z 2000 r. określa środki dotyczące tej harmonizacji. Program haski z 2004 r. potwierdził znaczenie wykonywania prac nad normami kolizyjnymi dla zobowiązań umownych, a jego plan działań uwzględnił przyjęcie propozycji Rzym I. Niniejsze następujące rozporządzenie zastępuje konwencję rzymską z 1980 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych, przekształcając ją w instrument wspólnotowy i modernizując jej warunki.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 593/2008

24.7.2008-Dz.U. L 177 z 4.7.2008

Niniejsze streszczenie jest rozpowszechniane wyłącznie w celach informacyjnych i nie służy interpretacji ani nie zastępuje dokumentu odniesienia, który pozostaje jedyną wiążącą podstawą prawną.

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2008

Zobacz także

  • Dodatkowe informacje znajdują się na stronie internetowej poświęconej „prawu właściwemu” (EN) Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Sprawiedliwości.
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony