RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Καθεστώς επί μακρόν διαμενόντων για υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) παρέχει ευρωπαϊκό καθεστώς στους υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ που νομίμως και αδιαλείπτως διαμένουν επί πενταετία στο έδαφος των χωρών της ΕΕ. Η οδηγία αποβλέπει επίσης στην προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών και πρακτικών σχετικά με τη χορήγηση αυτού του καθεστώτος και καθορίζει συνθήκες διαμονής σε χώρα της ΕΕ άλλη από αυτή που τους χορήγησε το καθεστώς διαμένοντος.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 2003 σχετικά με το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες.

ΣΥΝΟΨΗ

Με τη σύσταση ενιαίου καθεστώτος για τους υπηκόους χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) *, οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες, η παρούσα οδηγία επιτυγχάνει την προσέγγιση των νομοθεσιών των χωρών της ΕΕ και εξασφαλίζει δίκαιη μεταχείριση σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια, ανεξάρτητα από τη χώρα διαμονής της ΕΕ.

Η οδηγία εφαρμόζεται σε κάθε υπήκοο χώρας εκτός ΕΕ που διαμένει νόμιμα στην επικράτεια μίας χώρας της ΕΕ. Ορισμένες κατηγορίες ατόμων εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής λόγω της αβεβαιότητας της κατάστασής τους ή της σύντομης διαμονής τους (πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο εν αναμονή έκδοσης απόφασης, εποχιακοί εργαζόμενοι ή αποσπασμένοι προκειμένου να παράσχουν διασυνοριακές υπηρεσίες, άτομα που έχουν δικαίωμα σε προσωρινή προστασία ή σε κάποια μορφή επικουρικής προστασίας και υπήκοοι που βρίσκονται στο τέλος σπουδών ή επαγγελματικής κατάρτισης).

Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να εφαρμόσουν την οδηγία τηρώντας την αρχή της καταπολέμησης των διακρίσεων σύμφωνα με το άρθρο 10 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και το άρθρο 21 του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος

Οι χώρες της ΕΕ πρέπει να αναγνωρίζουν το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος μετά από πέντε έτη νόμιμης και αδιάλειπτης διαμονής. Οι απουσίες από το έδαφος της χώρας της ΕΕ για χρονικά διαστήματα μικρότερα των έξι διαδοχικών μηνών (μη υπερβαίνοντα συνολική διάρκεια μεγαλύτερη των πέντε ετών) ή για συγκεκριμένους λόγους που προβλέπονται από τη νομοθεσία κάθε κράτους μέλους (π.χ. στρατιωτικές υποχρεώσεις, απόσπαση για λόγους εργασίας, βαριά ασθένεια, μητρότητα, διεξαγωγή έρευνας και σπουδών) δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της διάρκειας διαμονής.

Για να αποκτήσει το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος, ο υπήκοος χώρας εκτός της ΕΕ πρέπει να παράσχει αποδεικτικό στοιχείο ότι διαθέτει για αυτόν και την οικογένειά του (εφόσον αυτή εξαρτάται από τον επί μακρόν διαμένοντα):

  • σταθερούς πόρους, επαρκείς για τη συντήρησή του, χωρίς να απαιτείται προσφυγή στο σύστημα κοινωνικής αρωγής της οικείας χώρας της ΕΕ·
  • ασφάλιση ασθενείας.

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να απαιτήσουν από τους υπηκόους χωρών εκτός της ΕΕ να συμμορφωθούν με συμπληρωματικούς όρους ενσωμάτωσης (όπως η επαρκής γνώση μιας εθνικής γλώσσας της οικείας χώρας της ΕΕ).

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να αρνούνται τη χορήγηση του καθεστώτος για λόγους δημόσιας τάξης ή ασφάλειας.

Η αρμόδια αρχή πρέπει να αποφασίζει για την αίτηση χορήγησης του καθεστώτος του επί μακρόν διαμένοντος εντός προθεσμίας έξι μηνών από την ημερομηνία της κατάθεσης της αίτησης. Κάθε απόφαση απόρριψης της αίτησης πρέπει να είναι αιτιολογημένη, να κοινοποιείται γραπτά στον ενδιαφερόμενο σύμφωνα με τις διαδικασίες κοινοποίησης που προβλέπει η σχετική εθνική νομοθεσία και να αναφέρει τους τρόπους προσφυγής καθώς και την προθεσμία κατά την οποία θα μπορεί να αντιδράσει ο ενδιαφερόμενος. Ο επί μακρόν διαμένων λαμβάνει άδεια παραμονής, μόνιμη και διάρκειας, τυποποιημένη για όλες τις χώρες της ΕΕ, η οποία ισχύει για τουλάχιστον πέντε έτη και είναι αυτόματα ανανεώσιμη.

Οι λόγοι που δικαιολογούν την αφαίρεση του καθεστώτος είναι περιορισμένοι και καθορίζονται ακριβώς στην παρούσα οδηγία (απουσία μεγαλύτερη των 12 διαδοχικών μηνών από το έδαφος της ΕΕ, δόλια απόκτηση του καθεστώτος παράνομη απόκτηση του καθεστώτος ή θέσπιση μέτρου απέλασης).

Ο ενδιαφερόμενος, αφού αποκτήσει το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος, έχει δικαίωμα σε ίση μεταχείριση με τους υπηκόους της χώρας της ΕΕ όσον αφορά:

  • τις συνθήκες πρόσβασης σε μισθωτή εργασία και μη μισθωτή δραστηριότητα καθώς και τις συνθήκες απασχόλησης και εργασίας (εβδομαδιαία αργία, κανόνες υγιεινής, ετήσιες άδειες, μισθός, συνθήκες απόλυσης)·
  • την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, αναγνώριση διπλωμάτων, και υποτροφίες σπουδών·
  • την κοινωνική προστασία (οικογενειακά επιδόματα, συντάξεις κλπ.) και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη·
  • την κοινωνική αρωγή (ελάχιστο εισόδημα, ελάχιστες συντάξεις, δωρεάν ιατρική βοήθεια κλπ)·
  • κοινωνικά και φορολογικά πλεονεκτήματα και πρόσβαση στα αγαθά και στις υπηρεσίες·
  • ελευθερία του συνδικαλίζεσθαι και συνεταιρίζεσθαι και ελευθερία εκπροσώπησης οργάνωσης εργαζομένων ή εργοδοτών·
  • ελεύθερη πρόσβαση στο σύνολο της επικράτειας της οικείας χώρας της ΕΕ.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η οικεία χώρα της ΕΕ μπορεί να περιορίζει την ίση μεταχείριση στην πρόσβαση σε εργασία και εκπαίδευση (για παράδειγμα, να απαιτούν απόδειξη της κατάλληλης γλωσσικής επάρκειας). Ως προς την κοινωνική αρωγή και την προστασία, οι χώρες της ΕΕ μπορούν να περιορίζουν την ίση μεταχείριση στα βασικά πλεονεκτήματα. Οι χώρες της ΕΕ πάντως είναι ελεύθερες να διευρύνουν τον κατάλογο των παροχών για στις οποίες επιφυλάσσουν ίση μεταχείριση με αυτήν των υπηκόων τους, καθώς και να προβλέψουν ίση μεταχείριση σε επιπρόσθετους τομείς.

Το άτομο που διαθέτει καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος προστατεύεται ιδιαίτερα από κάθε απόφαση απομάκρυνσής του. Η συμπεριφορά που δικαιολογεί απόφαση απομάκρυνσης πρέπει να αποτελεί πολύ σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια. Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν μια τέτοια απόφαση οικονομικοί λόγοι. Οι χώρες της ΕΕ δεσμεύονται να λάβουν υπόψη τους τα συγκεκριμένα στοιχεία πριν λάβουν απόφαση απομάκρυνσης ενός κατοίκου μακράς διαρκείας (ηλικία του ατόμου, διάρκεια της διαμονής κλπ.).

Οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας εφαρμόζονται υπό την επιφύλαξη της δυνατότητας να χορηγεί μία χώρα της ΕΕ τίτλο μόνιμης διαμονής, με ευνοϊκότερες συνθήκες από αυτές που προβλέπονται από την οδηγία. Ωστόσο, αυτοί οι τίτλοι διαμονής δεν δίνουν δικαίωμα διαμονής στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ.

Δικαιώματα διαμονής στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ

Ο επί μακρόν διαμένων μπορεί να ασκεί δικαίωμα διαμονής σε άλλη χώρα της ΕΕ από αυτή που του χορήγησε το καθεστώς διαμονής, για χρονικό διάστημα ανώτερο των τριών μηνών, εάν πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων:

  • εάν ασκεί οικονομική δραστηριότητα ως μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας·
  • εάν παρακολουθεί σπουδές ή επαγγελματική κατάρτιση·
  • άλλοι σκοποί.

Εντούτοις, μία χώρα της ΕΕ, στην περίπτωση που το ισχύον δίκαιο κατά την έκδοση της παρούσας απόφασης προβλέπει περιορισμούς για την εισδοχή υπηκόων χωρών εκτός ΕΕ, μπορούν να περιορίζουν τον αριθμό των αδειών διαμονής. Επίσης, όσον αφορά την πολιτική της αγοράς απασχόλησης, οι χώρες της ΕΕ έχουν το δικαίωμα να δίνουν προτίμηση στους πολίτες της Ένωσης.

Οι προαναφερθείσες προϋποθέσεις δεν αφορούν τους αποσπασμένους εργαζομένους στο πλαίσιο διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών, ούτε τους παρέχοντες διασυνοριακές υπηρεσίες.

Κατά την κατάθεση της αίτησης του τίτλου διαμονής, οι αρμόδιες αρχές της δεύτερης χώρας της ΕΕ * μπορούν να ζητήσουν την υποβολή ορισμένων εγγράφων (ιδίως άδεια διαμονής επί μακρόν διαμένοντος, ταυτότητα, σύμβαση εργασίας, τεκμηρίωση σχετικά με προσήκον κατάλυμα, κλπ.) και να παράσχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι διαθέτουν τους κατάλληλους σταθερούς και τακτικούς πόρους και ασφάλιση ασθενείας.

Τα μέλη της οικογενείας * του επί μακρόν διαμένοντος μπορούν να τον συναντήσουν ή να τον συνοδεύσουν στη δεύτερη χώρα της ΕΕ υπό την προϋπόθεση ότι η οικογένεια είχε ήδη συσταθεί στην πρώτη χώρα της ΕΕ. Σε αντίθετη περίπτωση εφαρμόζεται η οδηγία 2003/86/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα επανένωσης της οικογένειας.

Η δεύτερη χώρα της ΕΕ μπορεί να αρνηθεί τη διαμονή, μόνον εάν υπάρχει απειλή για τη δημόσια τάξη, την ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, η οδηγία προβλέπει τη δυνατότητα για τη χώρα της ΕΕ να απαιτήσει ιατρική εξέταση προκειμένου να πιστοποιηθεί ότι οι ενδιαφερόμενοι δεν πάσχουν από ασθένειες που αποτελούν, στη χώρα υποδοχής, αντικείμενο προστατευτικών διατάξεων. Η οδηγία προβλέπει επίσης σειρά εγγυήσεων σχετικά με διαδικασίες όπως: η προθεσμία για την εξέταση της αίτησης του τίτλου διαμονής, οι τρόποι της κοινοποίησης, οι τρόποι προσφυγής, οι προϋποθέσεις για την απομάκρυνση.

Ο επί μακρόν διαμένων, από τη στιγμή που θα γίνει δεκτός στη δεύτερη χώρα της ΕΕ, έχει δικαίωμα σε όλες τις παροχές στις οποίες είχε δικαίωμα στην πρώτη χώρα της ΕΕ, υπό τις ίδιες συνθήκες με τους υπηκόους της χώρας της ΕΕ.

Ο επί μακρόν διαμένων στη δεύτερη χώρα της ΕΕ, διατηρεί το καθεστώς ως προς την πρώτη χώρα της ΕΕ, μέχρις ότου αποκτήσει το ίδιο καθεστώς στη δεύτερη χώρα της ΕΕ. Μπορεί, εάν το επιθυμεί, να υποβάλει αίτηση για να θεωρηθεί επί μακρόν διαμένων στη δεύτερη χώρα της ΕΕ αφού έχει διαμείνει νόμιμα εκεί επί πενταετία.

Κατά κανόνα, η πρώτη χώρα της ΕΕ υποχρεούται να δεχθεί πίσω τον επί μακρόν διαμένοντα από τον οποίο η δεύτερη χώρα της ΕΕ αφαίρεσε τον τίτλο διαμονής, καθώς και τα μέλη της οικογενείας του.

Πλαίσιο

Επ΄ ευκαιρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Tampere στις 15-16 Οκτωβρίου 1999, οι χώρες της ΕΕ υπογραμμίζουν την ανάγκη να εξασφαλιστεί ίση μεταχείριση για τους υπηκόους των χωρών εκτός ΕΕ που διαμένουν νόμιμα στην ΕΕ. Ιδίως θα πρέπει να αναγνωριστεί σε κάθε υπήκοο χώρας εκτός ΕΕ, που διαμένει επί μακρό χρονικό διάστημα σε χώρα της ΕΕ, σύνολο ενιαίων δικαιωμάτων κατά το δυνατόν παραπλήσιων προς εκείνα που αναγνωρίζονται στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σημείο 21 των συμπερασμάτων του Tampere). Επίσης, η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στην εξασφάλιση της εφαρμογής του άρθρου 79 ΣΛΕΕ που καθορίζει τα δικαιώματα των υπηκόων χωρών εκτός ΕΕ που διαμένουν νομίμως σε χώρα της ΕΕ να διαμένουν σε άλλες χώρες της ΕΕ.

Λέξεις-κλειδιά της πράξης
  • Υπήκοος χώρας εκτός ΕΕ: κάθε πρόσωπο που δεν είναι υπήκοος της ΕΕ.
  • Επί μακρόν διαμένων: υπήκοος χώρας εκτός ΕΕ που διαθέτει το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος που προβλέπει η οδηγία.
  • Πρώτη χώρα της ΕΕ: η χώρα της ΕΕ που χορήγησε για πρώτη φορά το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος.
  • Δεύτερη χώρα της ΕΕ: κάθε άλλη χώρα της ΕΕ εκτός από αυτή που χορήγησε το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, και στην οποία ο επί μακρόν διαμένων ασκεί το δικαίωμα διαμονής.
  • Μέλη της οικογενείας: τα άτομα που ορίζονται ως μέλη της οικογενείας από την οδηγία 2003/86/ΕΚ σχετικά με την οικογενειακή επανένωση.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΘέση σε ισχύΜεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη εφημερίδα

Οδηγία 2003/109/ΕΚ

23.1.2004

23.1.2006

EE L 16, 23.1.2004

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 05.05.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας