RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Dokument pobytowy dla ofiar handlu ludźmi

Dyrektywa ta wprowadza zagadnienie dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej byli przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację. Celem dokumentu pobytowego jest zachęcenie tych osób do współpracy z właściwymi organami i zapewnienie ofiarom odpowiedniej ochrony.

AKT

Dyrektywa Rady 2004/81/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej byli przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi organami.

STRESZCZENIE

Dyrektywa ta stanowi uzupełnienie szeregu środków na szczeblu europejskim poświęconych zwalczaniu handlu ludźmi, w tym decyzji ramowej Rady 2002/629/WSiSW w sprawie zwalczania handlu ludźmi oraz dyrektywy Rady 2002/90/WE definiującej ułatwianie nielegalnego wjazdu, tranzytu i pobytu.

Dyrektywa ta określa warunki przyznawania dokumentów pobytowych na czas określony obywatelom państw trzecich, którzy padli ofiarą handlu ludźmi lub (ewentualnie) są przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację i którzy współpracują w zwalczaniu tych przestępstw. Dokument pobytowy może zostać wydany obywatelom państw trzecich, nawet jeśli wjechali oni nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego. Czas pobytu związany jest z czasem trwania odpowiednich postępowań krajowych.

Dyrektywa ma zastosowanie do zainteresowanych obywateli państw trzecich, którzy zgodnie z prawem danego państwa członkowskiego są pełnoletni. W drodze odstępstwa państwa członkowskie mogą zdecydować o zastosowaniu dyrektywy do nieletnich, na warunkach określonych przez ich prawo krajowe. W przypadku małoletnich bez opieki podejmowane są określone kroki, mające zapewnić dostęp do systemu oświaty czy przedstawicielstwo prawne.

Zainteresowane osoby powinny zostać poinformowane przez właściwe organy państwa członkowskiego o możliwościach, jakie oferuje dyrektywa. Aby obywatele państw trzecich mogli podjąć świadomą decyzję co do podjęcia współpracy z właściwymi organami, państwa członkowskie zapewnią przyznanie okresu na zastanowienie się, umożliwiającego im odzyskanie sił i uniknięcie wpływu ze strony sprawców przestępstw. W okresie przeznaczonym na zastanowienie się zainteresowani obywatele państw trzecich:

  • nie podlegają nakazowi wydalenia,
  • mają prawo dostępu do zakwaterowania, opieki medycznej, a w razie potrzeb - pomocy psychologicznej,
  • w razie potrzeb mogą liczyć na pomoc w zakresie tłumaczeń pisemnych i ustnych,
  • mają dostęp do bezpłatnej pomocy prawnej na warunkach określonych przez prawo krajowe.

Właściwe organy odpowiadają za ocenę, czy:

  • obecność ofiary może przyczynić się do zwiększenia efektywności dochodzenia,
  • ofiara wyraziła wyraźny zamiar współpracy,
  • ofiara zerwała wszystkie kontakty z osobami podejrzewanymi o czyny, które mogą być zaliczone do przestępstw.

Jeśli powyższe trzy warunki zostaną spełnione, i bez uszczerbku dla przyczyn związanych z porządkiem publicznym i ochroną bezpieczeństwa narodowego, może zostać wydany dokument pobytowy na czas określony.

Dokument pobytowy jest ważny przynajmniej przez sześć miesięcy i może zostać przedłużony, jeżeli nadal spełnione są odpowiednie warunki. Posiadacze dokumentów pobytowych mają prawo dostępu do rynku pracy, kształcenia zawodowego i edukacji, na zasadach określonych przez państwa członkowskie. Zainteresowani obywatele państw trzecich mają również prawo dostępu do programów integracyjnych stworzonych z myślą, by pomóc im włączyć się do społeczeństwa kraju przyjmującego lub przygotować do powrotu do państwa pochodzenia. Państwa członkowskie mogą uzależnić wydanie dokumentu pobytowego od udziału w tych programach.

Państwa członkowskie muszą poświęcić należytą uwagę warunkom, przed jakimi stoją osoby o szczególnych potrzebach, takie jak kobiety w ciąży, niepełnosprawni albo ofiary gwałtu, czy też innych form przemocy.

Ważność dokumentu pobytowego nie jest przedłużana, jeżeli warunki dyrektywy przestały być spełniane lub jeżeli postępowanie zostało zakończone. W przypadku wygaśnięcia dokumentu pobytowego stosuje się ogólne przepisy dotyczące cudzoziemców.

Dokument pobytowy może być w każdej chwili cofnięty z powodów związanych z porządkiem publicznym i ochroną bezpieczeństwa narodowego, nadużyć i oszustwa. Dokument może być także cofnięty, jeżeli posiadacz ponownie nawiązał kontakt z osobami podejrzanymi o popełnienie przestępstw lub gdy zaprzestał współpracy, a także gdy dojdzie do zakończenia postępowania.

Kontekst

Na specjalnym posiedzeniu w Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r. Rada Europejska wyraziła zdecydowany zamiar zwalczania nielegalnej imigracji u źródeł, na przykład poprzez dotarcie do osób zajmujących się handlem ludźmi i gospodarczym wyzyskiem migrantów.

ODNIESIENIA

Akt Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Dyrektywa 2004/81/WE

6.8.2004

5.8.2006

Dz.U. L 261 z 6.8.2004

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 października 2010 r. z wykonania dyrektywy 2004/81/WE w sprawie dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej byli przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi organami [COM(2010) 493 wersja ostateczna – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Sprawozdanie to przedstawia ogólny zarys wykonania dyrektywy 2004/81/WE przez te państwa członkowskie, które są zobowiązane do jej stosowania. Wszystkie te państwa przekazały informacje o podjętych przez nie środkach transpozycji, jednakże stwierdzono pewne braki w prawidłowym zastosowaniu dyrektywy.
Ze statystki wynika, że liczba ofiar handlu ludźmi jest znacznie wyższa niż liczba tymczasowych dokumentów pobytowych wydawanych rocznie na podstawie dyrektywy. Z tego wynika, że działanie dyrektywy w zakresie ochrony ofiar i rozbijania sieci handlarzy ludźmi nie jest wystarczające.
Państwa członkowskie powinny zapewnić ofiarom lepszy dostęp do informacji dotyczących możliwości oferowanych przez dyrektywę. Co więcej, powinny także w pełni stosować się do przepisów dotyczących traktowania ofiar w okresie przeznaczonym na zastanowienie się. Powinno to pomóc przezwyciężyć problem ofiar niechętnie korzystających z możliwości oferowanych przez przepisy.
Komisja rozważy wprowadzenie poprawek do dyrektywy, aby zwiększyć efektywność ochrony ofiar i poziom zwalczania handlu ludźmi. Na szczególną uwagę zasługują następujące zagadnienia:

  • wydawanie tymczasowych dokumentów pobytowych na podstawie statusu ofiary znajdującej się w szczególnie trudnej sytuacji, a nie koniecznie w zamian za współpracę z właściwymi organami,
  • ustalenie określonej długości okresu przeznaczonego ofiarom na zastanowienie się,
  • poprawa warunków ramowych traktowania ofiar, w szczególności małoletnich,
  • wzmocnienie obowiązku informowania ofiar o ich prawach.
Ostatnia aktualizacja: 18.01.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony