RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 23 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Zapobieganie handlowi ludźmi i zwalczanie tego procederu

Niniejsza nowa dyrektywa ustanawia na poziomie całej Unii Europejskiej (UE) minimalne reguły dotyczące określania przestępstw i kar dotyczących handlu ludźmi. Dyrektywa przewiduje również podjęcie środków mających na celu skuteczniejsze zapobieganie temu zjawisku oraz wzmacniania ochrony ofiar.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępująca decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW [Dz.U. L 101 z 15.4.2011].

STRESZCZENIE

Handel ludźmi jest uważany za jedno z najpoważniejszych przestępstw na świecie. Stanowi on pogwałcenie praw człowieka i jest współczesną formą niewolnictwa. Nowa dyrektywa przyjęta przez Unię Europejską (UE) określa wspólne minimalne reguły dotyczące określania przestępstw związanych z handlem ludźmi i ich karania.

Definicja

Są uznawane za karalne: werbowanie, transport, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osób, włącznie z wymianą lub przeniesieniem kontroli nad tymi ludźmi w celu wyzysku.

Wyzysk obejmuje w szczególności:

  • wyzyskanie innych osób do prostytucji lub innych form wykorzystywania seksualnego,
  • przymusową pracę lub służbę, w tym żebractwo, niewolnictwo lub praktyki podobne do niewolnictwa, zniewolenie, wyzyskiwanie do działalności przestępczej lub usunięcie organów.

Wyzysk ma miejsce, gdy na osobę została wywarta presja (groźba lub przemoc, uprowadzenie, oszustwo, podstęp itp.), przy czym nie ma znaczenia zgoda ofiary.

Jeżeli ofiarą wyzysku jest dziecko (osoba poniżej 18 lat), stanowi on automatycznie przestępstwo handlu ludźmi, nawet jeśli nie posłużono się żadnym z wyżej wymienionych środków presji.

Sankcje

Podlegają karze podżeganie do handlu ludźmi, udział i współudział w handlu ludźmi oraz usiłowanie handlu ludźmi.

Dyrektywa ustanawia maksymalny wymiar kary za te przestępstwa na co najmniej pięć lat pozbawienia wolności i przynajmniej dziesięć lat w przypadku stwierdzenia następujących okoliczności obciążających:

  • jeżeli przestępstwo zostało popełnione przeciwko ofierze, która była szczególnie bezbronna (obejmuje to w szczególności ofiary będące dziećmi),
  • jeżeli przestępstwo zostało popełnione w ramach organizacji przestępczej,
  • jeżeli przestępstwo poprzez działanie umyślne lub rażące niedbalstwo naraziło życie pokrzywdzonego,
  • jeżeli przestępstwo zostało popełnione z użyciem poważnej przemocy lub wyrządziło pokrzywdzonemu szczególnie dotkliwą szkodę.

Odpowiedzialność mogą również ponosić osoby prawne, jeśli przestępstwo zostało popełnione w ich imieniu przez osobę sprawującą wiodące stanowisko. Dotyczy to również braku nadzoru lub kontroli ze strony tej osoby, jeśli umożliwiło to popełnienie takich czynów innej osobie znajdującej się pod jej zwierzchnictwem.

Sankcje wobec osób prawnych obejmują grzywny karne lub inne kary pieniężne niemające charakteru karnego oraz inne kary, takie jak umieszczenie pod nadzorem sądowym lub likwidacja sądowa.

Państwa członkowskie mogą zdecydować o odstąpieniu od ścigania lub niestosowaniu sankcji wobec ofiar handlu ludźmi za ich udział w działalności przestępczej, do której zostały zmuszone.

Jeśli chodzi o ściganie sprawców przestępstw, dyrektywa przewiduje w szczególności możliwość ścigania przez państwa członkowskie swoich obywateli za przestępstwa popełnione w innych krajach UE i uciekania się do środków dochodzeniowych charakterystycznych dla zwalczania przestępczości zorganizowanej, takich jak podsłuch.

Wsparcie, pomoc i ochrona ofiar

Państwa członkowskie muszą zapewnić ofiarom wsparcie i pomoc przed rozpoczęciem postępowania karnego, w jego trakcie i przez odpowiedni czas po jego zakończeniu, aby umożliwić im skorzystanie z praw wynikających ze statusu ofiary w ramach postępowania karnego. Pomoc ta może polegać na zapewnieniu mieszkania, opieki medycznej, w tym poradnictwa psychologicznego, a także informacji i, w razie potrzeby, usług tłumaczenia ustnego i pisemnego. Dzieci, jako ofiary szczególnie bezbronne, powinny korzystać ze środków dodatkowych, takich jak wsparcie fizyczne i psychospołeczne, dostęp do edukacji oraz, w stosownych przypadkach, możliwość ustanowienia kuratora lub przedstawiciela.

W trakcie dochodzenia i postępowania karnego ofiary powinny otrzymać odpowiednią ochronę, w tym dostęp do pomocy i zastępstwa prawnego, w razie potrzeby bezpłatnie, a także, w stosownych przypadkach, do programu ochrony świadków. Należy chronić ofiarę przed wszelkimi dalszymi traumatycznymi przeżyciami, na przykład unikając jakiegokolwiek kontaktu z oskarżonym. Dzieciom powinny przysługiwać dodatkowe środki, w szczególności w odniesieniu do warunków przesłuchań. Powinny one być przesłuchiwane bezzwłocznie w przystosowanych do tego celu pomieszczeniach przez przeszkolonych specjalistów.

Ofiary handlu ludźmi powinny mieć dostęp do kompensat dla ofiar umyślnych przestępstw z użyciem przemocy.

Zapobieganie

W celu zapobiegania handlowi ludźmi dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do:

  • osłabiania popytu poprzez edukację i szkolenia,
  • prowadzenia kampanii informacyjnych i zwiększania świadomości społeczeństwa,
  • szkolenia urzędników, którzy mogą mieć kontakt z ofiarami handlu ludźmi,
  • podejmowania środków mających na celu uznawanie za przestępstwo korzystanie z usług (seksualnych lub innego typu) świadczonych przez ofiary handlu ludźmi.

Zostaje ustanowiony europejski koordynator ds. zwalczania handlu ludźmi w celu zapewnienia spójnego podejścia do zwalczania tego zjawiska w UE.

Dyrektywa nie dotyczy Danii.

Kontekst

Handel ludźmi jest wyraźnie zabroniony przez Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, a UE uczyniła walkę z tym zjawiskiem jednym z priorytetów programu sztokholmskiego.

Nowa dyrektywa zastępuje decyzję ramową 2002/629/WSiSW w sprawie zwalczania handlu ludźmi. Dyrektywa przyjmuje szerszą definicję tego zjawiska poprzez uwzględnienie innych form wyzysku.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy

Dyrektywa 2011/36/UE

15.4.2011

6.4.2013

Dz.U. L 101 z 15.4.2011

AKTY POWIĄZANE

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi na lata 2012-2016 [COM(2012) 286 wersja ostateczna nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Komisja przedstawia strategię skupiającą się na konkretnych środkach, dzięki którym można wspierać transpozycję i wdrożenie dyrektywy 2011/36/UE, uzyskać wartość dodaną oraz uzupełnić działania podejmowane przez rządy, organizacje międzynarodowe oraz społeczeństwo obywatelskie w UE i państwach trzecich. W strategii określono pięć następujących priorytetów, na których powinna się skupić Unia Europejska:

  • rozpoznawanie ofiar handlu ludźmi, chronienie ich i udzielanie im pomocy,
  • lepsza prewencja w zakresie handlu ludźmi,
  • intensywniejsze ściganie handlarzy,
  • ściślejsza koordynacja i współpraca z najważniejszymi podmiotami oraz spójność strategii,
  • większa wiedza o pojawiających się nowych problemach związanych ze wszystkimi formami handlu ludźmi oraz skuteczniejsza reakcja na te problemy.

W ramach powyższych priorytetów w komunikacie wskazano szereg działań, które Komisja Europejska proponuje wdrożyć w ciągu najbliższych pięciu lat we współpracy z państwami członkowskimi, Europejska Służbą Działań Zewnętrznych, instytucjami UE, agencjami UE, organizacjami międzynarodowymi, państwami trzecimi, społeczeństwem obywatelskim i sektorem prywatnym.

Decyzja Komisji 2007/675/WE z dnia 17 października 2007 r. ustanawiająca Grupę Ekspertów ds. Handlu Ludźmi [Dz.U. L 277 z 20.10.2007].

Plan UE dotyczący najlepszych praktyk, standardów i procedur zwalczania handlu ludźmi i zapobiegania mu [Dz.U. C 311 z 9.12.2005].

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2013
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony