RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 23 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων

Η νέα αυτή οδηγία θεσπίζει ελάχιστους κανόνες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) σχετικά με τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων στον τομέα της εμπορίας ανθρώπων. Προβλέπει επίσης μέτρα που σκοπό έχουν την καλύτερη πρόληψη του συγκεκριμένου φαινομένου καθώς και να ενισχύσουν την προστασία των θυμάτων.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2011/36/EE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Απριλίου 2011 για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και για την προστασία των θυμάτων της, καθώς και για την αντικατάσταση της απόφασης-πλαίσιο 2002/629/ΔΕΥ του Συμβουλίου [Επίσημη Εφημερίδα L 101 της 15.4.2011].

ΣΥΝΟΨΗ

Η εμπορία ανθρώπων θεωρείται ως ένα από τα σοβαρότερα ποινικά αδικήματα παγκοσμίως. Συνιστά παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και είναι μια σύγχρονη μορφή δουλείας. Η νέα οδηγία που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) θεσπίζει ελάχιστους κοινούς κανόνες για τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων και των κυρώσεων στον τομέα της εμπορίας ανθρώπων.

Ορισμοί

Τιμωρούνται η πρόσληψη, μεταφορά, διακίνηση, στέγαση ή υποδοχή προσώπων, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής ή της μεταβίβασης εξουσίας επί των προσώπων αυτών, με σκοπό εκμετάλλευσης.

Η εκμετάλλευση περιλαμβάνει, τουλάχιστον:

  • την εκμετάλλευση της εκπόρνευσης άλλων ή άλλες μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης·
  • την καταναγκαστική παροχή εργασίας ή υπηρεσιών (συμπεριλαμβανομένης της επαιτείας, της δουλείας ή άλλων πρακτικών παρεμφερών προς τη δουλεία, της οικιακής δουλείας, της εκμετάλλευσης εγκληματικών δραστηριοτήτων ή της αφαίρεσης οργάνων).

Υφίσταται εκμετάλλευση από τη στιγμή που έχει ασκηθεί εξαναγκασμός σε πρόσωπο (απειλή χρήσης ή χρήση βίας, απαγωγή, απάτη, παραπλάνηση κ.λπ.), ασχέτως εάν το θύμα έχει συναινέσει.

Όταν το θύμα είναι παιδί (πρόσωπο κάτω των 18 ετών), οι εν λόγω πράξεις εκμετάλλευσηςσυνιστούν αυτομάτως πράξεις εμπορίας ανθρώπων, ακόμη και εάν δεν έχει χρησιμοποιηθεί κανένα μέσο εξαναγκασμού που προσδιορίζεται παραπάνω.

Κυρώσεις

Η υποκίνηση στην εμπορία ανθρώπων καθώς και η υποβοήθηση, η συνεργία ή η απόπειρα τιμωρούνται.

Η οδηγία ορίζει το ανώτατο όριο της ποινής για τα εν λόγω αδικήματα σε τουλάχιστον πέντε έτη στέρηση της ελευθερίας και σε τουλάχιστον δέκα έτη όταν μπορούν να διαπιστωθούν οι ακόλουθες επιβαρυντικές περιστάσεις:

  • το αδίκημα διεπράχθη εις βάρος ιδιαίτερα ευάλωτου θύματος (τα παιδιά περιλαμβάνονται πάντα σε αυτήν την κατηγορία)·
  • το αδίκημα διεπράχθη στο πλαίσιο εγκληματικής οργάνωσης·
  • το αδίκημα, εκ προθέσεως ή λόγω σοβαρής αμέλειας, έθεσε σε κίνδυνο τη ζωή του θύματος·
  • το αδίκημα διεπράχθη με τη χρήση σοβαρής βίας ή προκάλεσε ιδιαίτερα σοβαρή βλάβη στο θύμα.

Τα νομικά πρόσωπα μπορούν επίσης να υπέχουν ευθύνη, εάν τα αδικήματα διαπράττονται προς όφελός τους από οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο κατέχει ιθύνουσα θέση. Το ίδιο ισχύει στις περιπτώσεις όπου η απουσία εποπτείας ή ελέγχου από το εν λόγω πρόσωπο κατέστησε δυνατή τη διάπραξη αδικημάτων από πρόσωπο που ενεργεί υπό τη δικαιοδοσία του.

Οι κυρώσεις κατά των νομικών προσώπων περιλαμβάνουν χρηματικές ποινές ή πρόστιμα, καθώς και άλλες κυρώσεις, όπως θέση υπό δικαστική εποπτεία ή εκκαθάριση.

Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μην ασκήσουν δίωξη ούτε να επιβάλουν κυρώσεις σε θύματα εμπορίας ανθρώπων λόγω της συμμετοχής τους σε εγκληματικές δραστηριότητες, εφόσον η συμμετοχή αυτή ήταν αποτέλεσμα εξαναγκασμού.

Όσον αφορά τη δίωξη των δραστών, η οδηγία προβλέπει, συγκεκριμένα, τη δυνατότητα για τα κράτη μέλη να ασκούν δίωξη στους υπηκόους τους για αδικήματα που διαπράχτηκαν σε άλλη χώρα της ΕΕ, και να προσφεύγουν σε μέσα έρευνας που είναι χαρακτηριστικά της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, όπως η τηλεφωνική παρακολούθηση.

Παροχή συνδρομής, στήριξης και προστασίας στα θύματα

Τα κράτη μέλη οφείλουν να μεριμνούν ώστε να παρέχεται συνδρομή και στήριξη στα θύματα, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την ποινική διαδικασία, προκειμένου αυτά να μπορέσουν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους βάσει του καθεστώτος των θυμάτων σε ποινικές διαδικασίες. Η εν λόγω στήριξη συνίσταται κυρίως στην παροχή στέγης, ιατρικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης και της ψυχολογικής βοήθειας, αλλά και στην παροχή ενημέρωσης και υπηρεσιών διερμηνείας και μετάφρασης, εφόσον χρειάζεται. Για τα παιδιά, επειδή είναι ιδιαίτερα ευάλωτα θύματα, πρέπει να ισχύουν συμπληρωματικά μέτρα, όπως φυσική και ψυχοκοινωνική στήριξη, πρόσβαση στην εκπαίδευση και, ενδεχομένως, η δυνατότητα διορισμού κηδεμόνα ή εκπροσώπου.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας και της ποινικής διαδικασίας, τα θύματα πρέπει να τυγχάνουν τηςδέουσας προστασίας, η οποία περιλαμβάνει την πρόσβαση σε νομική συνδρομή και εκπροσώπηση, δωρεάν εφόσον χρειάζεται, και, ενδεχομένως, σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων. Πρέπει να αποφεύγεται η πρόκληση περαιτέρω τραυμάτων στα θύματα, διά της απαλλαγής τους, για παράδειγμα, από κάθε επαφή με τον κατηγορούμενο. Για τα παιδιά πρέπει να ισχύουν ειδικά μέτρα, ιδίως όσον αφορά τις συνθήκες των συνεντεύξεών τους. Συγκεκριμένα, οι συνεντεύξεις πραγματοποιούνται χωρίς καθυστέρηση, σε προσαρμοσμένους χώρους και από επαγγελματίες εκπαιδευμένους προς τον σκοπό αυτό.

Τα θύματα εμπορίας ανθρώπων πρέπει να έχουν πρόσβαση στα προγράμματα αποζημίωσηςθυμάτων εγκλημάτων βίας εκ προθέσεως.

Πρόληψη

Όσον αφορά την πρόληψη της εμπορίας ανθρώπων, η οδηγία ζητά από τα κράτη μέλη:

  • την αποθάρρυνση της ζήτησης μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης·
  • τη διεξαγωγή ενημερωτικών εκστρατειών και εκστρατειών ευαισθητοποίησης·
  • την επιμόρφωση των λειτουργών που ενδέχεται να έλθουν σε επαφή με θύματα της εμπορίας·
  • τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για την ποινικοποίηση της χρήσης υπηρεσιών, σεξουαλικών ή άλλων, που παρέχει θύμα της εμπορίας ανθρώπων.

Θεσπίστηκε Ευρωπαίος Συντονιστής Δράσης κατά της Εμπορίας, με στόχο να διασφαλίζει συνεκτική προσέγγιση σε θέματα καταπολέμησης του εν λόγω φαινομένου στην ΕΕ.

Η Δανία δεν συμμετέχει στην οδηγία.

Πλαίσιο

Η εμπορία ανθρώπων απαγορεύεται ρητά από τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και η ΕΕ έχει θέσει ως μια από τις προτεραιότητές της την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου στο πλαίσιο του προγράμματος της Στοκχόλμης.

Αυτή η νέα οδηγία αντικαθιστά την οδηγία-πλαίσιο 2002/629/ΔΕΥ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Θεσπίζει ευρύτερο ορισμό αυτού του φαινομένου, συμπεριλαμβάνοντας και άλλες μορφές εκμετάλλευσης.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 2011/36/EE

15.4.2011

6.4.2013

ΕΕ L 101 της 15.4.2011

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Η στρατηγική της ΕΕ για την εξάλειψη της εμπορίας ανθρώπων 2012–2016 [COM(2012) 286 τελικό – Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Η ανακοίνωση παρουσιάζει στρατηγική που εστιάζει σε συγκεκριμένα μέτρα που θα στηρίξουν τη μεταφορά και την εφαρμογή της οδηγίας 2011/36/ΕΕ, θα αποφέρουν προστιθέμενη αξία και θα συμπληρώσουν το έργο που επιτελείται από κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και την κοινωνία των πολιτών στην ΕΕ και σε τρίτες χώρες. Η στρατηγική προβλέπει τις ακόλουθες πέντε προτεραιότητες επάνω στις οποίες πρέπει να εστιάσει η ΕΕ:

  • εντοπισμός, προστασία και συνδρομή των θυμάτων εμπορίας·
  • ενίσχυση της πρόληψης της εμπορίας ανθρώπων·
  • κλιμάκωση της δίωξης των ασκούντων εμπορία ανθρώπων·
  • ενίσχυση του συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ βασικών παραγόντων και συνοχή των πολιτικών·
  • αύξηση των γνώσεων σχετικά με όλες τις μορφές εμπορίας ανθρώπων και αποτελεσματική απάντηση στις διαφαινόμενες ανησυχίες.

Εντός των παραπάνω προτεραιοτήτων, η ανακοίνωση παρουσιάζει μια σειρά από δράσεις τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να εφαρμοστούν κατά τα προσεχή πέντε έτη σε συνεργασία με άλλους παράγοντες, στους οποίους περιλαμβάνονται τα κράτη μέλη, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, οργανισμοί της ΕΕ, διεθνείς οργανισμοί, τρίτες χώρες, η κοινωνία των πολιτών και ο ιδιωτικός τομέας.

Απόφαση 2007/675/ΕΚ της Επιτροπής της 17ης Οκτωβρίου 2007 για τη σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων σχετικά με την εμπορία ανθρώπων [Επίσημη Εφημερίδα L 277 της 20.10.2007].

Πρόγραμμα της ΕΕ σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές, πρότυπα και διαδικασίες για την πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων [Επίσημη Εφημερίδα C 311 της 9.12.2005].

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 05.03.2013
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας