RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Besluit tot oprichting van Eurojust

De Europese Unie (EU) wil intensiever samenwerken in de strijd tegen criminaliteit. De Raad heeft daartoe Eurojust opgericht, een orgaan van de Unie dat bevoegd is voor onderzoek en vervolging van zware criminaliteit waarmee minstens twee lidstaten geconfronteerd worden. De rol van Eurojust bestaat erin de coördinatie van de bevoegde autoriteiten in de lidstaten te bevorderen en te zorgen voor een vlottere justitiële samenwerking tussen die autoriteiten. Eurojust moet ook een cruciale rol spelen in de strijd tegen het terrorisme.

BESLUIT

Besluit 2002/187/JBZ van de Raad van 28 februari 2002 betreffende de oprichting van Eurojust teneinde de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit te versterken [Zie wijzigingsbesluiten].

SAMENVATTING

Om de samenwerking in de misdaadbestrijding te intensifiëren heeft de Europese Raad van Tampere (zie punt 46 van de conclusies) besloten een eenheid op te richten, Eurojust genaamd, die tot doel heeft de activiteit van de nationale met vervolging belaste instanties te coördineren. In dat verband zijn in de loop van 2000 verscheidene documenten gepubliceerd, meer bepaald:

  • een initiatief van de Bondsrepubliek Duitsland;
  • een initiatief van de Portugese Republiek, de Franse Republiek, het Koninkrijk Zweden en het Koninkrijk België;
  • een mededeling van de Commissie ter verduidelijking van het standpunt van de Commissie met betrekking tot de oprichting van Eurojust.

Op de intergouvernementele conferentie in december 2000 te Nice beslisten de staatshoofden en regeringsleiders bovendien artikel 31 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (EU) te wijzigen door de opname van een vermelding en taakomschrijving van Eurojust. Op de Europese top van Laken in december 2001 besloten de lidstaten (zie punt 57 van de conclusies van de Raad) dat het hoofdkantoor van Eurojust voorlopig in Den Haag zou worden gevestigd in afwachting van een globaal akkoord over de zetel van bepaalde agentschappen. Op de Europese Raad van december 2003 hebben de lidstaten beslist dat Den Haag de definitieve zetel van Eurojust zou worden.

Samenstelling, bevoegdheden en taken van Eurojust

Dit besluit strekt tot de oprichting van "Eurojust" als een orgaan van de Unie met rechtspersoonlijkheid. Elke lidstaat detacheert een nationaal lid naar het hoofdkantoor van Eurojust, dat de hoedanigheid heeft van officier van justitie, rechter of politiefunctionaris (deze laatste moet over gelijkwaardige bevoegdheden beschikken als een officier van justitie of rechter). De voornoemde nationale leden worden bijgestaan door adjuncten en medewerkers. Zij zijn allen onderworpen aan het nationaal recht van de lidstaat die hen heeft aangesteld. De nationale leden krijgen een mandaat van minstens vier jaar, dat door de detacherende lidstaat kan worden hernieuwd. Bovendien stelt de betrokken lidstaat de aard vast van de justitiële bevoegdheden die aan zijn nationale vertegenwoordiger worden toevertrouwd. De nationale leden moeten ten minste bepaalde gewone bevoegdheden krijgen alsmede andere bevoegdheden die moeten worden uitgeoefend in overleg met de bevoegde nationale instantie of, in dringende gevallen, overeenkomstig de bepalingen van het besluit.

Eurojust is bevoegd inzake onderzoek en vervolging (in gevallen waarbij ten minste twee lidstaten betrokken zijn) met betrekking tot ernstige vormen van criminaliteit, met als doel:

  • de bevordering van de coördinatie tussen de bevoegde autoriteiten van de verschillende lidstaten;
  • de vereenvoudiging van de tenuitvoerlegging van verzoeken en beslissingen inzake justitiële samenwerking.

Eurojust is onder meer bevoegd voor de types criminaliteit en delicten waarvoor Europol permanent bevoegd is.

Er dient een coördinatie met oproepdienst (OCC) te worden opgezet, met één vertegenwoordiger van elke lidstaat en een contactpunt bij Eurojust. De OCC moet 24 uur per dag en 7 dagen per week inzetbaar zijn zodat Eurojust te allen tijde zijn taken kan uitvoeren.

Eurojust kan die taken vervullen via het optreden van één of meer nationale leden of handelend als college. Eurojust kan de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten onder meer verzoeken om:

De nationale autoriteiten dienen deze verzoeken zonder nodeloze vertraging te behandelen.

Het college brengt niet-bindende adviezen uit in gevallen waarin twee of meer nationale leden jurisdictiegeschillen niet kunnen oplossen of waarin de bevoegde autoriteiten melding maken van herhaalde weigeringen van of andere problemen op het gebied van justitiële samenwerking.

De Commissie wordt volledig betrokken bij de werkzaamheden van Eurojust en bepaalt in overleg met Eurojust de concrete samenwerkingsregelingen.

Iedere lidstaat dient voor Eurojust een of meer nationale correspondenten aan te wijzen. Bovendien moet elke lidstaat een nationaal coördinatiesysteem opzetten met het oog op het coördineren van de werkzaamheden van de nationale correspondenten voor Eurojust, de nationale correspondent voor Eurojust voor terrorismebestrijding, de nationale correspondent voor en de aanspreekpunten van het Europees justitieel netwerk alsook de nationale vertegenwoordigers en aanspreekpunten van het netwerk inzake gemeenschappelijke onderzoeksteams en de vertegenwoordigers van de netwerken inzake oorlogsmisdrijven, ontneming van vermogensbestanddelen en corruptie.

Verwerking van persoonsgegevens

Voor de verwezenlijking van bovenstaande doelstellingen moet Eurojust alle relevante informatie kunnen uitwisselen met de bevoegde instanties. Met het oog hierop moet de toepassing worden gewaarborgd van de beginselen van het Verdrag van de Raad van Europa van 1981 tot bescherming van personen ter zake van de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens.

Eurojust mag alleen gegevens verwerken van personen die verdacht worden van of veroordeeld zijn voor een delict dat binnen de bevoegdheden van Eurojust valt alsook van slachtoffers en getuigen. De gegevens die gebruikt kunnen worden, hebben onder meer betrekking op de identiteit van de persoon (volledige naam, geboortedatum en -plaats, nationaliteit, contactgegevens, beroep, socialezekerheidsnummers, identificatiedocumenten, DNA-profielen, foto’s, vingerafdrukken, enz.) en de aard van de feiten (strafrechtelijke kwalificatie, datum en plaats van de feiten, type onderzoek, enz.). Eurojust dient een casemanagementsysteem op te zetten met tijdelijke werkbestanden en een register met persoonsgegevens en andere gegevens. De persoonsgegevens zijn slechts toegankelijk voor de nationale leden, hun adjuncten en hun medewerkers, voor de personen die werken in het kader van de nationale coördinatiesystemen voor Eurojust die zijn aangesloten op het casemanagementsysteem alsook voor het gemachtigd personeel van Eurojust. In dit verband dient opgemerkt dat de vertrouwelijkheidsplicht van deze personen blijft lopen na de beëindiging van hun functie.

Binnen Eurojust wordt een speciale functionaris voor de gegevensbescherming aangewezen. Hij/zij ziet er onder meer op toe dat gegevens volgens de wettelijke voorschriften worden verwerkt en dat de overdracht en ontvangst van gegevens schriftelijk worden vastgelegd.

In het algemeen kan iedere persoon de gegevens die op hem/haar betrekking hebben raadplegen en kan hij/zij rechtzetting of wissing van de gegevens vragen waaneer deze onjuist of onvolledig zijn. Personen die van mening zijn dat zij door een onjuiste gegevensverwerking schade hebben geleden, hebben het recht een klacht in te dienen. Eurojust is aansprakelijk overeenkomstig het nationaal recht van de lidstaat waar zijn zetel gevestigd is, terwijl de lidstaten aansprakelijk zijn overeenkomstig hun nationaal recht. Naar gelang van de activiteiten van Eurojust kan de toegang tot bepaalde gegevens overeenkomstig dit besluit worden beperkt (bijvoorbeeld om te voorkomen dat een onderzoek in gevaar wordt gebracht).

De gegevens worden slechts bewaard voor de periode die Eurojust nodig heeft om zijn relevante activiteit af te ronden. In ieder geval wordt om de drie jaar een verificatie uitgevoerd.

Eurojust en de lidstaten dragen zorg voor de bescherming van de gegevens met name tegen vernietiging, verlies en ongeoorloofde verspreiding, wijziging of toegang.

Een onafhankelijk gemeenschappelijk controleorgaan ziet toe op alle activiteiten van Eurojust teneinde erover te waken dat de persoonsgegevens worden verwerkt met inachtneming van de bepalingen van dit besluit. Het gemeenschappelijk controleorgaan vergadert op gezette tijden en op speciaal verzoek van de voorzitter. Het voorzitterschap wordt gegeven aan een van de permanente leden die in het derde jaar van hun mandaat zitten.

Betrekkingen met andere instanties

Om zijn taken uit te voeren, onderhoudt Eurojust bij voorrang betrekkingen met het Europees justitieel netwerk, de Europese politiedienst (Europol), het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), het Europees Agentschap voor de buitengrenzen (Frontex) en het gemeenschappelijke situatiecentrum van de Raad. Met de goedkeuring van de Raad kan Eurojust met derde landen en bepaalde internationale organisaties of instanties alsmede met de Internationale Politieorganisatie (Interpol) ook samenwerkings­overeenkomsten sluiten voor de uitwisseling van informatie. Bovendien kan Eurojust de justitiële samenwerking met derde staten coördineren en verbindingsmagistraten naar die staten detacheren om de samenwerking te vergemakkelijken.

Slotbepalingen

Het besluit bevat bepalingen betreffende de organisatie en werking van Eurojust (organisatie van het secretariaat, aanwijzing van de administratief directeur en duur van zijn mandaat, personeelsstatuut, taalgebruik, enz.).

De Raad en het Europees Parlement worden op gezette tijden geïnformeerd over de door Eurojust uitgevoerde activiteiten en de stand van de criminaliteit in de Unie. In het jaarverslag dat de Raad wordt toegezonden, kan Eurojust voorstellen indienen ter verbetering van de justitiële samenwerking in strafzaken.

REFERENTIES

Besluit Datum van inwerkingtreding Uiterste datum voor omzetting in nationaal recht Publicatieblad
Besluit 2002/187/JBZ

6.3.2002

6.9.2003

L 63 van 6.3.2002

Wijzigingsbesluit(en) Datum van inwerkingtreding Uiterste datum voor omzetting in nationaal recht Publicatieblad
Besluit 2003/659/JBZ

1.10.2003

-

L 245 van 29.9.2003

Besluit 2009/426/JBZ

4.6.2009

4.6.2011

L 138 van 4.6.2009

GERELATEERDE BESLUITEN

Verslag van de Commissie van 6 juli 2004 over de juridische omzetting van het Besluit van de Raad van 28 februari 2002 betreffende de oprichting van Eurojust teneinde de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit te versterken [COM(2004) 457 def. – Niet in het Publicatieblad verschenen].
In dit verslag analyseert de Commissie de uitvoering van het besluit over Eurojust. De conclusie is ontgoochelend: na het verstrijken van de omzettingstermijn (september 2003) had slechts één lidstaat (Portugal) de nodige wetgeving ter uitvoering van het besluit goedgekeurd. Ondanks dat nog drie andere lidstaten (Duitsland, Frankrijk en Oostenrijk) in april 2004 alle nodige wetgeving hadden aangenomen, hebben zes landen (België, Finland, Griekenland, Italië, Luxemburg en Spanje) hun nationale wetgeving nog niet aan het besluit aangepast. De overige lidstaten waren van oordeel dat ze hun nationale wetgeving niet hoefden te wijzigen. De Commissie vraagt zich dan ook af of de geldende voorschriften in de lidstaten volstaan om volledig gevolg te geven aan het besluit over Eurojust en van Eurojust een doeltreffend en efficiënt instrument te maken. De Commissie verzoekt daarom alle lidstaten om het besluit over Eurojust snel en volledig om te zetten. Zij beveelt de lidstaten in dit verband aan om richtsnoeren of rondzendbrieven uit te vaardigen waarin essentiële kwesties worden toegelicht (zelfs wanneer wetgevingsmaatregelen niet noodzakelijk zijn), het vrije en snelle verkeer van gegevens te bevorderen en de nodige juridische en/of onderzoeksvolmachten te verlenen aan hun nationale leden van Eurojust.

Laatste wijziging: 26.08.2009

Zie ook

  • De website van Eurojust (EN)
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven