RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) εκδίδει απόφαση-πλαίσιο για το ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών. Η απόφαση αυτή καθιστά τη διαδικασία ταχύτερη και απλούστερη, καταργείται κάθε πολιτική και διοικητική διαδικασία υπέρ της δικαστικής διαδικασίας.

ΠΡΑΞΗ

Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ κρατών μελών [Βλέπε πράξη (εις) τροποποίησης].

ΣΥΝΟΨΗ

Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που εγκρίθηκε το 2002 αντικαθιστά το σύστημα έκδοσης, επιβάλλοντας σε κάθε εθνική δικαστική αρχή (δικαστική αρχή εκτέλεσης) να αναγνωρίσει, εξ αυτού τούτου του γεγονότος, και μέσω ελάχιστων ελέγχων, την αίτηση παράδοσης προσώπου την οποία υποβάλλει η δικαστική αρχή άλλου κράτους μέλους (δικαστική αρχή έκδοσης). Η απόφαση-πλαίσιο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2004 και αντικατέστησε τα ισχύοντα σχετικά έγγραφα.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη παραμένουν ελεύθερα να συνάπτουν και να εφαρμόζουν διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες στο μέτρο που οι συμφωνίες αυτές διευκολύνουν ή απλουστεύουν ακόμα περισσότερο τις διαδικασίες παράδοσης. Η εφαρμογή των προαναφερθεισών συμφωνιών δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να θίγει τις σχέσεις μεταξύ των άλλων κρατών μελών που δεν συμμετέχουν στη συμφωνία.

Γενικές αρχές

Η απόφαση-πλαίσιο καθορίζει το «ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης», καθώς και κάθε δικαστική απόφαση που εκδίδει κράτος μέλος για τη σύλληψη ή την παράδοση από άλλο κράτος μέλος προσώπου με σκοπό:

  • την άσκηση ποινικής δίωξης·
  • την εκτέλεση ποινής·
  • την εκτέλεση μέτρου ασφαλείας στερητικού της ελευθερίας.

Το ένταλμα εφαρμόζεται όταν υπάρχει:

  • οριστική καταδίκη με φυλάκιση ή με μέτρο ασφαλείας διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων μηνών·
  • αξιόποινη πράξη για την οποία προβλέπεται ποινή φυλάκισης ή μέτρο ασφαλείας διάρκειας ανώτερης του ενός έτους.

Τα αδικήματα, υπό τον όρο ότι τιμωρούνται στο κράτος μέλος έκδοσης με μέγιστη ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριετή, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε παράδοση χωρίς έλεγχο του διττού αξιόποινου της πράξης είναι μεταξύ άλλων: η τρομοκρατία, η εμπορία ανθρώπων, η διαφθορά, η συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, η παραχάραξη, η ανθρωποκτονία, ο ρατσισμός και η ξενοφοβία, ο βιασμός, η εμπορία κλεμμένων οχημάτων, η καταδολίευση συμπεριλαμβανομένης και της απάτης κατά των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

Για τις εγκληματικές πράξεις πλην των προαναφερθεισών, η έκδοση μπορεί να υποβληθεί στον όρο ότι η πράξη για την οποία ζητείται παράδοση αποτελεί αξιόποινη πράξη κατ’ εφαρμογή του δικαίου του κράτους μέλους εκτέλεσης (κανόνας του διττού αξιόποινου της πράξης).

Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης πρέπει να περιέχει ολόκληρη σειρά πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα του προσώπου, την δικαστική αρχή έκδοσης, την οριστική απόφαση, τη φύση της αξιόποινης πράξης, την ποινή. (δείγμα του εντύπου βρίσκεται σε παράρτημα της απόφασης-πλαισίου).

Διαδικασίες

Κατά γενικό κανόνα, η εκδούσα αρχή κοινοποιεί το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης απευθείας στην δικαστική αρχή εκτέλεσης. Προβλέπεται η συνεργασία με το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (ΣΠΣ) καθώς και με τις υπηρεσίες της Ιντερπόλ. Εάν η αρχή του κράτους μέλους εκτέλεσης δεν είναι γνωστή, το ευρωπαϊκό δικαστικό δίκτυο παρέχει τη συνδρομή του στο κράτος μέλος εκτέλεσης.

Κάθε κράτος μέλος μπορεί να λάβει τα αναγκαία περιοριστικά μέτρα, ανάλογα με το καταζητούμενο πρόσωπο. Το καταζητούμενο πρόσωπο που συλλαμβάνεται, έχει το δικαίωμα να ενημερωθεί σχετικά με το περιεχόμενο του εντάλματος και να χρησιμοποιήσει υπηρεσίες δικηγόρου και διερμηνέα.

Εν πάση περιπτώσει, η αρχή εκτέλεσης έχει το δικαίωμα να αποφασίσει για την παράταση της κράτησης ή για την απελευθέρωσή του υπό ορισμένους όρους.

Εν αναμονή της απόφασης, η αρχή εκτέλεσης (σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις) προβαίνει σε ακρόαση του κατηγορουμένου. Το αργότερο εντός εξήντα ημερών μετά τη σύλληψη, η δικαστική αρχή εκτέλεσης πρέπει να λάβει οριστική απόφαση σχετικά με την εκτέλεση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Κατόπιν, ανακοινώνει αμέσως τη ληφθείσα απόφαση στην αρχή έκδοσης.

Κάθε περίοδος κράτησης σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης πρέπει να αφαιρείται από τη συνολική διάρκεια στέρησης της ελευθερίας που έχει ενδεχομένως επιβληθεί.

Το συγκεκριμένο πρόσωπο οφείλει να εκφράσει τη συγκατάθεσή του για την παράδοση αμετάκλητα και έχοντας λάβει όλες τις δυνατές πληροφορίες. Στην ειδική αυτή περίπτωση, η δικαστική αρχή εκτέλεσης πρέπει να λάβει οριστική απόφαση σχετικά με την εκτέλεση του εντάλματος εντός των δέκα ημερών που ακολουθούν τη συγκατάθεση.

Λόγοι άρνησης της εκτέλεσης και της παράδοσης

Ένα κράτος μέλος μπορεί να μην εκτελέσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εάν:

  • έχει εκδοθεί οριστική απόφαση από κράτος μέλος για την ίδια αξιόποινη πράξη κατά του ιδίου προσώπου (αρχή του δεδικασμένου)·
  • η αξιόποινη πράξη καλύπτεται από αμνηστία στο κράτος μέλος εκτέλεσης·
  • το συγκεκριμένο πρόσωπο δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνο από το κράτος μέλος εκτέλεσης λόγω της ηλικίας του/της.

Εάν ισχύουν άλλοι όροι (πχ. σε περίπτωση παραγραφής του ποινικού αδικήματος ή της επιβληθείσας ποινής από τις διατάξεις του κράτους μέλους εκτέλεσης, ή σε περίπτωση οριστικής απόφασης για την ίδια αξιόποινη πράξη που έχει εκδοθεί από τρίτο κράτος κ.λπ), το κράτος μέλος εκτέλεσης μπορεί να αρνηθεί να εκτελέσει το ένταλμα. Επίσης, μπορεί να αρνηθεί την εκτέλεση του εντάλματος σε περίπτωση που το ενδιαφερόμενο πρόσωπο δεν εμφανίστηκε αυτοπροσώπως στη δίκη που οδήγησε στην έκδοση της απόφασης, εκτός εάν εφαρμόστηκαν τα απαραίτητα μέτρα ελέγχου. Εν πάση περιπτώσει, η άρνηση πρέπει να αιτιολογηθεί.

Με την υποβολή ορισμένων πληροφοριών (σχετικά με το ένταλμα σύλληψης, τη φύση της αξιόποινης πράξης, την ταυτότητα του προσώπου κ.λπ.) κάθε κράτος μέλος επιτρέπει τη διέλευση από την επικράτεια του παραδιδόμενου προσώπου.

Το ένταλμα μεταφράζεται στην επίσημη γλώσσα του κράτους μέλους εκτέλεσης. Επιπλέον, αποστέλλεται με κάθε μέσο που επιτρέπει την ύπαρξη γραπτής απόδειξης και τη δυνατότητα εξακρίβωσης της αυθεντικότητάς της από μέρους του κράτους μέλους εκτέλεσης.

Γενικές και τελικές πρακτικές διατάξεις

Από 1ης Ιανουαρίου 2004, οι αιτήσεις έκδοσης που λαμβάνουν τα κράτη μέλη, εξετάστηκαν σύμφωνα με τα εθνικά μέτρα που έχουν εκδώσει κατ’ εκτέλεση της απόφασης-πλαισίου.

Η απόφαση-πλαίσιο εφαρμόζεται στο Γιβραλτάρ.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη Έναρξη ισχύος Προθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών Επίσημη Εφημερίδα

Απόφαση-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ

7.8.2002

31.12.2003

ΕΕ L 190, 18.7.2002

Πράξη (εις) τροποποίησης Έναρξη ισχύος Προθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών Επίσημη Εφημερίδα

Απόφαση-πλαίσιο 2009/299/ΔΕΥ

28.3.2009

28.3.2011

ΕΕ L 81, 27.3.2009

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της 11ης Απριλίου 2011 για την εφαρμογή, από το 2007, της απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ των κρατών μελών [COM(2011) 175 τελικό – Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Αυτή η έκθεση κάνει έναν απολογισμό των επτά χρόνων εφαρμογής του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης. Η πρωτοβουλία αποτελεί λειτουργική επιτυχία: εκδόθηκαν 54 689 εντάλματα και εκτελέστηκαν 11 630. Για την έκδοση μεταξύ χωρών της ΕΕ χρειάζονται σήμερα δεκατέσσερις με δεκαεπτά ημέρες, εφόσον το άτομο συναινεί στη διαμεταγωγή του, και σαράντα οκτώ ημέρες εάν δε συναινεί, τη στιγμή που αυτό το χρονικό διάστημα στο παρελθόν ανέρχονταν σε πάνω από ένα έτος. Χάρη σε αυτό το μηχανισμό, ο οποίος εξασφαλίζει ότι το άνοιγμα των συνόρων δεν αποβαίνει εις όφελος εκείνων που επιδιώκουν να ξεφύγουν από τη δικαιοσύνη, ενισχύθηκε η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων εντός της ΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ανεπάρκειες, ιδίως σε θέματα σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ζητάει από τα κράτη μέλη να καταστήσουν τη νομοθεσία τους σύμφωνη με την οδηγία-πλαίσιο 2002/584/ΔΕΥ, εφόσον αυτό δεν ισχύει ήδη, καθώς και να εφαρμόσουν τις ήδη εγκριθείσες πράξεις προκειμένου να βελτιώσουν τη λειτουργία του εντάλματος. Επίσης, η έκθεση επισημαίνει ότι εκδόθηκαν πολλά εντάλματα για αδικήματα ήσσονος σημασίας, και προτρέπει τα αιτούντα κράτη μέλη να εφαρμόζουν την αρχή της αναλογικότητας.

Έκθεση της Επιτροπής της 24ης Ιανουαρίου 2006 που στηρίζεται στο άρθρο 34 της απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ κρατών μελών (Αναθεωρημένη έκδοση) [COM(2006) 8 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Η έκθεση στην αναθεωρημένη της μορφή επικεντρώνεται κυρίως της ιταλική νομοθεσία που έχει εκδοθεί μετά την αρχική έκθεση, Η Επιτροπή κρίνει ότι το ένταλμα σύλληψης λειτουργεί στις περισσότερες περιπτώσεις που προβλέπονται στα κράτη μέλη, παρά την αρχική καθυστέρηση.

Έκθεση της Επιτροπής της 23ης Φεβρουαρίου 2005 που στηρίζεται στο άρθρο 34 της απόφασης-πλαισίου του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ κρατών μελών [COM(2005) 63 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Σύμφωνα με την αξιολόγηση που πραγματοποίησε η Επιτροπή στην έκθεσή της, ο αντίκτυπος του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης από την έναρξη εφαρμογής του, την 1η Ιανουαρίου 2004, κρίνεται θετικός, τόσο όσον αφορά την αποπολιτικοποίηση και την αποτελεσματικότητα όσο και την ταχύτητα της διαδικασίας παράδοσης, τηρουμένων των θεμελιωδών δικαιωμάτων των ενεχομένων ατόμων.

Δηλώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 31 παράγραφος 2 της απόφασης-πλαισίου 2002/584/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2002, σχετικά με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και τις διαδικασίες παράδοσης μεταξύ κρατών μελών [Επίσημη Εφημερίδα L 246, 29.9.2003].
Η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία δηλώνουν ότι η ενιαία ισχύουσα νομοθεσία παρέχει τη δυνατότητα εμβάθυνσης και διεύρυνσης των διατάξεων της παρούσας απόφασης-πλαισίου. Τα κράτη αυτά θα διατηρήσουν την ενιαία διαδικασία που ισχύει μεταξύ τους, ήτοι:

  • η Δανία: νόμος των βορείων κρατών για την έκδοση (νόμος αριθ. 27 της 3ης Φεβρουαρίου 1960, υπό την τροποποιηθείσα του έκδοση)·
  • η Φινλαδνία: νόμος των βορείων κρατών για την έκδοση (270/1960)·
  • η Σουηδία: νόμος (1959 :254) για την έκδοση προς τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ισλανδία και τη Νορβηγία για ποινικά αδικήματα.
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 10.07.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας