RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Regulamin wewnętrzny Parlamentu Europejskiego

Parlament Europejski (PE) jest współustawodawcą Unii Europejskiej, wybranym w wyborach bezpośrednich. Parlament, wraz z Radą, posiada uprawnienia prawodawcze i budżetowe, a także sprawuje nadzór demokratyczny. Regulamin wewnętrzny zapewnia podstawę prac i organizację PE.

STRESZCZENIE

Regulamin wewnętrzny Parlamentu Europejskiego (PE) zapewnia wewnętrzną organizację i prace instytucji. Artykuł 232 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przyznaje PE uprawnienia do przyjęcia regulaminu wewnętrznego.

SKŁAD PE

Posłowie

Posłowie do PE muszą wykonywać swój mandat w sposób niezależny i uwzględniając niezgodności wymienione w akcie z 20 września 1976 r. (zmienionym decyzją 2002/772/WE). Przysługują im przywileje oraz immunitety przewidziane w Protokole (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej.

Przewodniczący, 14 wiceprzewodniczących i 5 kwestorów PE jest jednocześnie posłami wybranymi przez swoich kolegów w tajnym głosowaniu. Ich kandydatury muszą mieć poparcie frakcji politycznej lub co najmniej 40 posłów. Ich kadencja wynosi dwa i pół roku.

Przewodniczący PE:

  • kieruje całością prac i reprezentuje zgromadzenie europejskie,
  • otwiera, zawiesza i zamyka posiedzenia,
  • kieruje debatami parlamentarnymi,
  • rozstrzyga o dopuszczalności poprawek, o pytaniach kierowanych do Rady i Komisji oraz o zgodności sprawozdań PE z regulaminem wewnętrznym,
  • kieruje do komisji informacje dotyczące spraw leżących w ich gestii.

Wiceprzewodniczący mogą zastępować przewodniczącego w przypadkach przewidzianych przez regulamin, np. gdy chce on uczestniczyć w dyskusji. Kwestorzy są odpowiedzialni za sprawy administracyjne oraz finansowe.

Organy zarządzające

PE składa się z kilku organów zarządzających. Najważniejsze spośród nich to:

  • Prezydium: składa się z przewodniczącego, 14 wiceprzewodniczących i kwestorów (będących głosem doradczym) – ten organ podejmuje decyzje finansowe, organizacyjne i administracyjne dotyczące PE,
  • Konferencja przewodniczących: składa się z przewodniczącego, przewodniczących grup politycznych oraz jednego posła niezależnego, który uczestniczy w Konferencji bez prawa głosu. Konferencja podejmuje decyzje w zakresie organizacji pracy oraz programu prac ustawodawczych, przygotowuje porządek obrad, określa skład i kompetencje poszczególnych komisji oraz dopuszcza sprawozdania z własnej inicjatywy. Zapewnia także relacje z pozostałymi organami i instytucjami UE, a także niektórymi krajami trzecimi, instytucjami i organami pozawspólnotowymi.

Istnieją jeszcze dwie inne Konferencje. Na jednej spotykają się przewodniczący komisji, a na drugiej przewodniczący delegacji parlamentarnych, którzy mogą przekazywać rekomendacje Konferencji przewodniczących.

Grupy i partie polityczne

Grupy polityczne PE powstają na podstawie podobieństwa poglądów politycznych, składają się z co najmniej 25 posłów wybranych w co najmniej jednej czwartej państw członkowskich. Grupy polityczne oraz posłowie, którzy nie przystąpili do żadnej frakcji, posiadają do swojej dyspozycji sekretariat oraz dysponują ułatwieniami administracyjnymi i możliwością korzystania z kredytów przewidzianych w budżecie PE.

Jeśli chodzi o europejskie partie polityczne, ich statut został przyjęty w 2004 r. Regulamin wewnętrzny PE opisuje tylko kompetencje organów kierowniczych PE wobec partii politycznych na szczeblu europejskim. Przewodniczący PE reprezentuje zgromadzenie europejskie w kontaktach z tymi partiami, a Prezydium podejmuje decyzje w zakresie wniosków o finansowanie.

ORGANIZACJA PE

Komisje parlamentarne

Komisje parlamentarne zapewniają organizację i działanie PE. W PE istnieją trzy typy komisji:

  • komisje stałe. Komisje te znajdują się w centrum prac legislacyjnych Parlamentu (załącznik VII do regulaminu). Komisje stałe rozpatrują sprawy powierzone im ze względu na tematykę ich działalności. Jeśli jakaś sprawa dotyczy kilku różnych tematyk, to maksymalnie może ona zaangażować trzy komisje.
  • komisje specjalne. Ich zakres obowiązków, kompetencje i długość kadencji są ustalane w momencie ich powoływania, ich kadencja nie może przekroczyć dwunastu miesięcy.
  • komisje śledcze. Są to komisje ad hoc powoływane na wniosek jednej czwartej członków PE. Ich celem jest analiza wykroczeń wobec prawa europejskiego lub przypadki jego nieprawidłowego stosowania.

Komisje stałe i specjalne są powoływane do życia na wniosek Konferencji Przewodniczących. Ich członkowie, zarówno stali, jak i zastępczy, są wybierani po uprzednim wyznaczeniu członków przez partie polityczne oraz posłów niezrzeszonych. Ich skład powinien możliwie najlepiej odzwierciedlać skład PE.

Delegacje międzyparlamentarne

Istnieją także stałe delegacje międzyparlamentarne tworzone na wniosek Konferencji Przewodniczących, która także podejmuje decyzję o ich charakterze oraz liczbie członków. Parlament może powoływać wspólne komisje parlamentarne z parlamentami państw stowarzyszonych z Unią lub parlamentami państw, z którymi zostały rozpoczęte negocjacje akcesyjne.

Sesje parlamentarne

Każdy rok kadencji Parlamentu odpowiada jednej sesji podzielonej na 12 sesji miesięcznych, które pokrywają się z comiesięcznymi sesjami plenarnymi Parlamentu. Sesja miesięczna dzieli się na posiedzenia.

Siedziba PE znajduje się w Strasburgu, gdzie odbywa się 12 sesji miesięcznych. Dodatkowe sesje miesięczne, a także posiedzenia komisji parlamentarnych, odbywają się w Brukseli.

Posłowie mają prawo do wypowiadania się w wybranym języku urzędowym, a zabieranie głosu i czas wystąpień są starannie określone.

Konferencja Przewodniczących przygotowuje projekt porządku dziennego. Ostateczny porządek dzienny jest przyjmowany na początku posiedzenia. Punkty wpisane do porządku dziennego mogą być także przedmiotem obrad, poprawek lub głosowania.

LEGISLACJA, BUDŻET I INNE PROCEDURY

Parlament współdziała z Komisją i Radą w celu określenia programu działalności ustawodawczej Unii Europejskiej (zob. załącznik XIV). Kiedy Komisja przedstawi już wniosek, procedura ustawodawcza w PE rozpoczyna się szczegółową analizą dotyczącą przestrzegania podstawowych praw, zasad pomocniczości i proporcjonalności oraz przewidywanych wystarczających środków finansowych.

W przypadku sprawozdań ustawodawczych przewodniczący PE przesyła wnioski Komisji, wyniki konsultacji, wnioski o opinię oraz wspólne stanowiska Rady do komisji parlamentarnej odpowiedniej dla danej dziedziny, która w pierwszej kolejności sprawdza podstawę prawną. Następnie komisja wyznacza sprawozdawcę, który przygotowuje raport wraz z ewentualnymi projektami poprawek, projekt rezolucji ustawodawczej i, jeśli to możliwe, uzasadnienie. Przewodniczący komisji może także wyjść z propozycją przyjęcia wniosku bez poprawek już po pierwszej debacie, chyba że sprzeciwi się temu co najmniej 1/10 członków komisji.

Jeśli zaś chodzi o sprawozdania nieustawodawcze, takie jak sprawozdania z własnej inicjatywy czy opinie, to w takich przypadkach także wyznaczany jest sprawozdawca. Musi on przedstawić na sesji plenarnej sprawozdanie zawierające projekt rezolucji, uzasadnienie zawierające dokumentację finansową, a także tekst proponowanych rezolucji.

Sprawozdania z własnej inicjatywy, które zostaną przekazane Komisji po to, aby przedstawiła ona wniosek legislacyjny, muszą uprzednio zostać zaakceptowane przez Konferencję Przewodniczących. Komisja ma dwa miesiące na wydanie orzeczenia. Ewentualna odmowa musi zostać uzasadniona.

Procedury legislacyjne

Każdy wniosek legislacyjny złożony przez Komisję jest przekazywany do odpowiedniej komisji parlamentarnej, która przygotowuje sprawozdanie. Na podstawie takiego sprawozdania Parlament może przyjąć tekst, zaproponować poprawki lub w ogóle odrzucić wniosek.

Dla przypomnienia, w normalnej procedurze legislacyjnej Parlament jest współustawodawcą wraz z Radą UE. Obie instytucje przyjmują więc akty ustawodawcze bądź w pierwszym, bądź w drugim czytaniu. Jeśli po zakończeniu drugiego czytania obie instytucje nie osiągną w dalszym ciągu porozumienia, powoływany jest komitet pojednawczy.

Istnieją specjalne procedury legislacyjne, w których Rada UE jest jedynym ustawodawcą, a Parlament jest tylko dołączony do procedury. W takiej sytuacji rola Parlamentu ogranicza się do konsultacji lub przyjęcia wniosku legislacyjnego.

Kworum i głosowanie

Kworum niezbędne, aby przystąpić do głosowania, jest osiągnięte, jeśli na sali obrad znajduje się jedna trzecia członków. Głosowanie odbywa się normalnie przez podniesienie ręki, ale w szczególnych okolicznościach dopuszcza się także głosowanie imienne, elektroniczne czy tajne.

Pozostałe procedury

W przypadku dziedzin szczególnie trudnych, takich jak budżet i stosunki zewnętrzne, stosowana jest osobna procedura.

Jeśli chodzi o budżet, to Parlament odgrywa tu rolę pierwszoplanową: bierze udział w przyjęciu budżetu UE, kontroluje wykonanie budżetu i udziela Komisji absolutorium w zakresie jego wykonania.

PE odgrywa także ważną rolę przy zawieraniu umów międzynarodowych. Może on m.in. tworzyć zalecenia i musi wyrazić swoją opinię lub aprobatę na temat podpisania jakiejkolwiek umowy międzynarodowej.

KONTAKTY Z INNYMI INSTYTUCJAMI I Z OBYWATELAMI

Kontakty z innymi instytucjami i organami europejskimi

PE wybiera przewodniczącego Komisji oraz kolegium komisarzy. Ci ostatni, po wyborze, są proszeni o przedstawienie swoich poglądów politycznych przed zgromadzeniem plenarnym i właściwymi komisjami. PE może także przedstawić i poddać pod głosowanie wotum nieufności prowadzące do dymisji Komisji. Porozumienie ramowe dotyczące relacji z tą instytucją jest dostępne w załączniku XIII.

Parlament wydaje także opinię na temat nominacji członków Trybunału Obrachunkowego oraz zarządu Europejskiego Banku Centralnego (EBC).

PE może także konsultować się z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym (EKES) oraz z Komitetem Regionów zarówno w zakresie problemów natury ogólnej, jak i bardziej szczegółowych. Parlament ma prawo złożyć wniosek do europejskiej agencji czy skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W celu poprawienia i wyjaśnienia procedur PE może zawrzeć porozumienia międzyinstytucjonalne z innymi instytucjami. PE posiada inne sposoby wchodzenia w interakcje z instytucjami, może zadawać pytania Radzie bądź Komisji, które udzielą mu odpowiedzi ustnej – w czasie debaty – lub pisemnej, jeśli PE tego zażąda. PE może także zadać EBC pytania w formie pisemnej.

Stosunki z parlamentami narodowymi

PE regularnie informuje o swoich działaniach parlamenty narodowe. Delegacja PE spotyka się z delegacjami parlamentów narodowych w ramach Konferencji Komisji do Spraw Europejskich.

Kontakty z obywatelami

Każdy obywatel czy mieszkaniec UE ma, w określonych granicach, prawo dostępu do dokumentów Parlamentu. Przejrzystość i jawność prac PE są zagwarantowane przez publiczny charakter debat prowadzonych w komisjach oraz w czasie sesji plenarnej, a także poprzez publikację sprawozdań z ww. sesji w Dzienniku Urzędowym.

Każdy obywatel czy mieszkaniec Unii Europejskiej ma prawo złożenia petycji do PE w temacie mieszczącym się w aktywności UE i który dotyczy jej bezpośrednio. Petycje są badane przez właściwą komisję, która może podjąć decyzję o sporządzeniu sprawozdań lub wyrażeniu swojej opinii w jakikolwiek inny sposób.

Europejczycy mogą także złożyć skargę na działania instytucji i organów europejskich i przekazać ją Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich.

Niniejsze streszczenie jest rozpowszechniane wyłącznie w celach informacyjnych i nie służy interpretacji ani nie zastępuje dokumentu odniesienia, który pozostaje jedyną wiążącą podstawą prawną.

Ostatnia aktualizacja: 10.12.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony