RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η παρούσα οδηγία καθορίζει τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) που κατοικούν σε μία χώρα της ΕΕ της οποίας δεν έχουν την εθνικότητα.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου της 6ης Δεκεμβρίου 1993 για τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι.

ΣΥΝΟΨΗ

Η παρούσα οδηγία καθορίζει τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε χώρα της ΕΕ στην οποία κατοικούν και της οποίας δεν είναι υπήκοοι.

Δεν θίγει τις διατάξεις των χωρών της ΕΕ σχετικά με τις προϋποθέσεις άσκησης σε αυτές από τους ημεδαπούς του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές των αντιπροσώπων τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ακόμη και αν τα πρόσωπα αυτά κατοικούν εκτός των χωρών αυτών.

Η οδηγία καθορίζει τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να έχει ένας υπήκοος άλλης χώρας της ΕΕ το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στη χώρα κατοικίας του. Συγκεκριμένα, απαιτείται:

  • να είναι πολίτης της Ένωσης,
  • να κατοικεί στη χώρα της ΕΕ όπου επιθυμεί να ψηφίσει ή να θέσει υποψηφιότητα,
  • να συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις της χώρας της ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι που ισχύουν για τους ημεδαπούς (αρχή της ισότητας μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών εκλογέων).

Εναπόκειται σε κάθε χώρα της ΕΕ να καθορίσει ποια πρόσωπα θεωρεί υπηκόους της.

Ο πολίτης της ΕΕ ασκεί το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι είτε στη χώρα κατοικίας είτε στη χώρα καταγωγής. Ουδείς δύναται να ψηφίσει περισσότερο από μία φορά ούτε και να είναι υποψήφιος σε περισσότερες από μία χώρες της ΕΕ. Για την αποτροπή της διπλής ψηφοφορίας και της διπλής υποβολής υποψηφιότητας, τα κράτη μέλη πρέπει να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους πολίτες που έχουν εγγραφεί για να ψηφίσουν ή για να θέσουν υποψηφιότητα.

Ένας εκλογέας δεν μπορεί να εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους της χώρας κατοικίας του αν, προηγουμένως, δεν έχει εκδηλώσει σχετική βούληση. Ο εκλογέας που επιλέγει να ασκήσει το δικαίωμα του εκλέγειν στη χώρα κατοικίας παραιτείται από την άσκησή του στη χώρα καταγωγής. Στις χώρες της ΕΕ όπου η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική, οι αλλοδαποί εκλογείς που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους μέλους κατοικίας υπόκεινται σε αυτή την υποχρέωση.

Για την εγγραφή του στους εκλογικούς καταλόγους, ο αλλοδαπός εκλογέας πρέπει να προσκομίσει τα ίδια δικαιολογητικά με τους ημεδαπούς εκλογείς. Επιπλέον, υποχρεούται να υποβάλει πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία υπό μορφή υπεύθυνης δήλωσης.

Για να είναι εκλόγιμος, ο υποψήφιος δεν πρέπει να έχει κηρυχθεί έκπτωτος του δικαιώματος του εκλέγεσθαι δυνάμει της νομοθεσίας της χώρας κατοικίας ή καταγωγής. Η απόδειξη ότι ένας πολίτης της ΕΕ πληροί τις προϋποθέσεις για εκλογιμότητα στη χώρα καταγωγής πρέπει να παρέχεται κατά την υποβολή της υποψηφιότητας.

Η χώρα κατοικίας είναι ελεύθερη, εφόσον το επιθυμεί, να λάβει ή να μη λάβει υπόψη την έκπτωση από το δικαίωμα του εκλέγειν στη χώρα καταγωγής.

Σε περίπτωση άρνησης εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους ή απόρριψης της υποψηφιότητάς του, ο αλλοδαπός εκλογέας δύναται να ασκήσει τα ένδικα μέσα που επιφυλάσσει, σε αντίστοιχες περιπτώσεις, η νομοθεσία της χώρας κατοικίας για τους ημεδαπούς της.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 93/109/ΕΚ

30.12.1993

01.02.1994

ΕΕ L 329, 30.12.1993

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Έκθεση της Επιτροπής της 27ης Οκτωβρίου για την εκλογή των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (πράξη του 1976, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2002/772/EΚ, Ευρατόμ) και για τη συμμετοχή των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο κράτος μέλος κατοικίας (οδηγία 93/109/EΚ) [COM(2010) 605 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Στον απόηχο των εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 2009, η παρούσα έκθεση αξιολογεί την άσκηση των εκλογικών δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ, εξετάζοντας:

  • το επίπεδο ενημέρωσής τους σχετικά με τις εκλογές και τα συναφή δικαιώματα, καθώς και το βαθμό συμμετοχής,
  • το επίπεδο ενημέρωσης και τη συμμετοχή των αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ στις χώρες κατοικίας τους και τα μέτρα των χωρών της ΕΕ για την ενθάρρυνση αυτής της συμμετοχής,
  • τη μεταφορά και την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ από τις χώρες της ΕΕ στον τομέα αυτό.

Σε γενικές γραμμές, οι χώρες της ΕΕ μετέφεραν και εφήρμοσαν σωστά την οδηγία 93/109/ΕΚ. Ωστόσο, ορισμένες χώρες επέβαλαν όρους σε αλλοδαπούς πολίτες της ΕΕ, δημιουργώντας εμπόδια στην άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις χώρες κατοικίας, κάτι αντίθετο προς την οδηγία, σε ορισμένες περιπτώσεις. Κάποιες χώρες της ΕΕ πρέπει επίσης να λάβουν περαιτέρω μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση προς την υποχρέωση παροχής επαρκών πληροφοριών στους πολίτες για την άσκηση των δικαιωμάτων τους.
Ο μηχανισμός που θεσπίστηκε με την οδηγία για την αποφυγή της διπλής ψήφου και της διπλής υποψηφιότητας παραμένει ανεπαρκής. Η Επιτροπή εξετάζει την αντικατάσταση της εκκρεμούς πρότασής της, προκειμένου να τροποποιήσει την οδηγία για την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού.

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της 20ής Δεκεμβρίου 2007 σχετικά με τη χορήγηση παρέκκλισης σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η οποία υποβάλλεται σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 14 παράγραφος 3 της οδηγίας 93/109/EΚ σχετικά με την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους πολίτες της Ένωσης [COM(2007) 846 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Σύμφωνα με το άρθρο 14 της οδηγίας, η Επιτροπή υποβάλλει την παρούσα έκθεση ενόψει της προοπτικής των εκλογών του Ιουνίου 2009, με την οποία εξακριβώνεται εάν ισχύουν οι παρεκκλίσεις που έχουν χορηγηθεί στις χώρες της ΕΕ. Μόνο το Λουξεμβούργο τυγχάνει τέτοιας παρέκκλισης, η οποία χορηγήθηκε από την Επιτροπή (βλέπε παρακάτω), και η οποία του παρέχει τη δυνατότητα να επιφυλάσσει το δικαίωμα ψήφου μόνο στους εκλογείς που δικαιολογούν ελάχιστη διάρκεια διαμονής στο συγκεκριμένο κράτος μέλος. Η Επιτροπή, ύστερα από εξέταση του ζητήματος, θεωρεί ότι οι λόγοι που δικαιολογούν τη χορήγηση της παρέκκλισης συνεχίζουν να ισχύουν και ότι δεν υπάρχει ως εκ τούτου λόγος να προτείνει προσαρμογές.

Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της 27ης Ιανουαρίου 2003 όσον αφορά τη χορήγηση παρέκκλισης σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η οποία υποβάλλεται σύμφωνα με τους όρους του άρθρου 14 παράγραφος 3 της οδηγίας 93/109/EΚ σχετικά με την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου [COM(2003) 31 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Το άρθρο 14 της οδηγίας 93/109/ΕΚ επιτρέπει σε μία χώρα της ΕΕ να ζητήσει παρέκκλιση από την αρχή αυτή, αν το ποσοστό των αλλοδαπών πολιτών της ΕΕ που κατοικούν στη χώρα αυτή και έχουν την ηλικία ψήφου υπερβαίνει το 20 % του συνόλου των πολιτών της ΕΕ που έχουν την ηλικία ψήφου και κατοικούν σε αυτή. Η παρέκκλιση αυτή χορηγήθηκε στο Λουξεμβούργο. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι λόγοι στους οποίους θεμελιώθηκε η διατήρηση της παρέκκλισης υπέρ της συγκεκριμένης χώρας εξακολουθούν να ισχύουν. Επομένως, δεν είναι απαραίτητο να προταθούν προσαρμογές.

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Δεκεμβρίου 2000 για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουνίου 1999 - Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ένωσης που διαμένουν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι [COM(2000) 843 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Η Επιτροπή εκτιμά ότι μέχρι σήμερα η εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ δεν υπήρξε επαρκώς ικανοποιητική. Η ανακοίνωση διαπιστώνει ότι το ποσοστό συμμετοχής στις ευρωπαϊκές εκλογές των πολιτών της ΕΕ που δεν διαμένουν στις χώρες καταγωγής τους δεν αυξήθηκε πολύ το 1999. Όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, αυτό ασκήθηκε ακόμη λιγότερο.
Όσον αφορά τη λειτουργία του συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών, αποδείχτηκε για μία ακόμη φορά ανεπαρκές. Η Επιτροπή ζητά λοιπόν τη βελτίωση στην πράξη της ανταλλαγής πληροφοριών βάσει του παρόντος νομοθετικού πλαισίου, εφόσον κατά τη γνώμη της δεν απαιτείται η τροποποίηση της οδηγίας, παρόλο που η ανταλλαγή αυτή δυσχεραίνεται λόγω της μη εναρμόνισης των προθεσμιών εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους.

Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της 7ης Ιανουαρίου 1998 όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ - Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τους πολίτες της Ένωσης που διαμένουν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι [COM(97) 731 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Από την έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ, προκύπτει ότι η οδηγία εφαρμόστηκε από όλες τις χώρες της ΕΕ κατά τις ευρωπαϊκές εκλογές του 1994: η Σουηδία, η Αυστρία και η Φινλανδία την εφάρμοσαν κατά τις εκλογές που διοργανώθηκαν το 1995 και το 1996 μετά την προσχώρησή τους στην Ένωση.
Η έκθεση προβαίνει στις ακόλουθες δύο διαπιστώσεις:

  • η πληροφόρηση για τα νέα δικαιώματα που παρέχονται στους Ευρωπαίους πολίτες είναι ανεπαρκής·
  • εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό επιτυχίας των μη ημεδαπών υποψηφίων (ένας μόνο μη ημεδαπός υποψήφιος εξελέγη στη χώρα κατοικίας του), το δε μέσο ποσοστό συμμετοχής των μη ημεδαπών εκλογέων ανήλθε στο 5,87 %.

Στην παρούσα φάση, η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν απαιτείται τροποποίηση της οδηγίας, δεδομένου ότι έχει μεταφερθεί ικανοποιητικά στο εθνικό δίκαιο των χωρών της ΕΕ.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 27.01.2011

βλέπε και

  • Ευρωπαϊκή Επιτροπή - Δικτυακός τόπος της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνη για τα εκλογικά δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ που ζουν σε άλλο κράτος μέλος (DE) (EN) (FR)
  • Δικτυακός τόπος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας