RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Wprowadzanie w życie Karty praw podstawowych

Komunikat przedstawia strategię skutecznego wprowadzania w życie Karty praw podstawowych przez Unię Europejską (UE). Komunikat rozpatruje rolę praw podstawowych w procesie ustawodawczym, włączając metodologię Komisji mającą zastosowanie na etapie przygotowania tego procesu, a także we wprowadzaniu w życie prawa UE.

AKT

Komunikat Komisji z dnia 19.10.2010 – Strategia skutecznego wprowadzania w życie Karty praw podstawowych przez Unię Europejską [COM(2010) 573 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

STRESZCZENIE

Wraz z wejściem w życie traktatu lizbońskiego 1 grudnia 2009 r., Karta praw podstawowych Unii Europejskiej (UE) nabrała mocy wiążącej. Nowy status karty umacnia działania Unii w kwestii praw podstawowych. Ten komunikat zawiera strategię wprowadzenia karty w bieżącym kontekście prawnym.

Celem strategii Komisji jest zapewnienie skutecznego stosowania praw podstawowych przedstawionym w karcie. Pod tym względem Unia powinna stanowić przykład, aby:

  • umożliwić wszystkim osobom mieszkającym na terenie Unii korzystanie z zapisanych w karcie praw,
  • budować wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi,
  • budować zaufanie ogółu społeczeństwa w polityki Unii,
  • wzmacniać zaufanie w unijne działania zewnętrzne w zakresie promowania praw człowieka.

Promowanie kultury praw podstawowych przez Komisję

Komisja przeprowadza regularne kontrole, aby zapewnić, że jej wnioski legislacyjne i akty są zgodne z treścią karty. Jednakże kontrole te wymagają wzmocnienia w ramach służb Komisji odpowiedzialnych za opracowanie projektów aktów prawnych, promując „kulturę praw podstawowych” na wszystkich etapach procedury ustawodawczej. Jest to szczególnie istotne przy ocenie konieczności i proporcjonalności wniosków, zwłaszcza że niektóre prawa mają charakter bezwzględny (np. godność ludzka i zakaz tortur itp.), podczas gdy inne, w pewnych okolicznościach, podlegają określonym ograniczeniom.

Komisja stosuje metodologię w celu zapewnienia systematycznej i dokładnej kontroli poszanowania wszystkich praw podstawowych przy opracowywaniu wszystkich wniosków ustawodawczych w ramach:

  • konsultacji przygotowawczych,
  • oceny skutków,
  • opracowania projektów aktów prawnych.

Komisja przeprowadza także kontrole, aby zapewnić uwzględnienie karty w ocenie unijnych instrumentów przeprowadzanej ex post. Jednak należy podjąć dalsze wysiłki, by metodologia Komisji w większym stopniu była stosowana w praktyce. Komisja będzie przywiązywać wyjątkową wagę do wniosków i aktów, które budzą szczególne wątpliwości co do zgodności z kartą lub mają na celu promowanie jednego szczególnego prawa zapisanego w karcie.

Karta a proces ustawodawczy

W związku z tym, że metodologia ustanowiona przez Komisję ma zastosowanie jedynie na etapie przygotowania wniosków, Rada lub Parlament Europejski mogą nanosić w nich zmiany bez systematycznej oceny skutków i kontroli zgodności z prawami podstawowymi. W konsekwencji Komisja skłonna jest pomagać pozostałym instytucjom w analizowaniu naniesionych przez nie poprawek względem karty. W przypadkach gdy zmiany we wnioskach nie stanowią dostatecznej gwarancji poszanowania praw podstawowych, Komisja powiadamia o swoim sprzeciwie wobec obniżania standardów ochrony i podejmuje działania obejmujące, w stosownych przypadkach, wycofanie wniosku. Wszelkie propozycje poprawek, które mogą budzić wątpliwości co do zgodności z kartą, powinny być przedmiotem przejrzystego dialogu międzyinstytucjonalnego.

Karta a państwa członkowskie UE

Państwa członkowskie zobowiązane są do przestrzegania karty jedynie w procesie wdrażania przepisów UE. Komisja podejmie działania na rzecz zapewnienia przestrzegania praw podstawowych w państwach członkowskich poprzez:

  • przypominanie im o tym zobowiązaniu oraz zapewnienie wsparcia w prawidłowym wdrażaniu przepisów UE,
  • wszczęcie postępowania w przypadku naruszenia przepisów wobec państwa członkowskiego nieprzestrzegającego tego zobowiązania.

Informowanie obywateli

Obywatele muszą być dobrze poinformowani o swoich prawach zapisanych w karcie oraz o sposobach obrony tych praw, jeśli zostaną one naruszone, zwłaszcza jeśli chodzi o ochronę praw dziecka. Szczególnie ważna wydaje się świadomość obywateli o dostępności odpowiednich środków prawnych, a także posiadania wszelkich odpowiednich informacji potrzebnych do walki o swoje prawa. W związku z tym Komisja zamierza przeprowadzić ukierunkowane działania informacyjne dostosowane do wszelkich trudności, takie jak:

  • dalsze działania informacyjne na temat roli i kompetencji Unii w dziedzinie praw podstawowych,
  • działania zapewniające dostępność informacji praktycznych na temat dostępnych dróg dochodzenia swoich praw, głównie za pośrednictwem portalu e-justice.

Sprawozdanie roczne ze stosowania karty

Co roku Komisja przedstawi sprawozdanie na temat stosowania karty, które będzie miało na celu przedstawienie poczynionych postępów oraz wymianę poglądów z Parlamentem Europejskim i Radą. Komisja opracuje sprawozdanie w bliskiej współpracy ze wszystkimi instytucjami UE i zainteresowanymi stronami.

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Sprawozdanie ze stosowania Karty praw podstawowych UE za 2011 r. [COM (2012) 169 wersja ostateczna Nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Mając na uwadze badanie Eurobarometru, które pokazało, że respondenci w całej UE chcą posiadać większą wiedzę o Karcie praw podstawowych UE, w ramach sprawozdania dokonano przeglądu postępów na drodze do skutecznego wdrożenia karty oraz przedstawiono istotne wydarzenia, które miały miejsce w 2011 r. W sprawozdaniu stwierdzono, że UE podjęła w 2011 r. szereg konkretnych kroków na rzecz wspierania skutecznego wdrażania karty. Obejmują one:

  • energiczne realizowanie polityki egzekwowania prawa do swobodnego przepływu osób,
  • promowanie praw dziecka poprzez przyjęcie unijnej Agendy na rzecz praw dziecka i nowych przepisów dotyczących zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej,
  • wzmocnienie praw i praw proceduralnych ofiar poprzez zaproponowanie nowego zestawu instrumentów mających zagwarantować traktowanie ofiar z szacunkiem i godnością,
  • potwierdzenie przez Komisję stanowiska zdecydowanie odrzucającego wszelkie formy i wyrazy ksenofobii i rasizmu,
  • przyczynianie się do konkurencyjności UE — prawo do skutecznego sądowego środka ochrony prawnej ma istotne znaczenie dla egzekwowania prawa gospodarczego UE przyczyniającego się do wzrostu. Zapewnia ono możliwość skutecznej obrony przez przedsiębiorstwa praw przyznanych w przepisach UE.

W sprawozdaniu wspomniano również o istotnych krokach na rzecz przygotowania wniosku dotyczącego nowych unijnych przepisów w zakresie ochrony danych, które mają zostać przedstawione w 2012 r.

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2013
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony