RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Η εφαρμογή του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

Η ανακοίνωση παρουσιάζει τη στρατηγική της Επιτροπής για την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Εξετάζει το ρόλο των θεμελιωδών δικαιωμάτων στη νομοθετική διαδικασία, μεταξύ άλλων στη μεθοδολογία της Επιτροπής για το στάδιο προετοιμασίας αυτής της διαδικασίας, καθώς επίσης στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας.

ΠΡΑΞΗ

Ανακοίνωση της Επιτροπής της 19ης Οκτωβρίου – Στρατηγική για την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση [COM(2010) 573 τελικό – Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΥΝΟΨΗ

Με τη θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισσαβόνας την 1η Δεκεμβρίου 2009, ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) κατέστη νομικά δεσμευτικός. Αυτό το νέο καθεστώς του Χάρτη ενισχύει τη δράση της Ένωσης όσον αφορά το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αυτή η ανακοίνωση παρέχει μια στρατηγική για την εφαρμογή του Χάρτη στο τρέχον νομοθετικό περιβάλλον.

Ο στόχος της στρατηγικής της Επιτροπής είναι να διασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή των θεμελιωδών δικαιωμάτων που ορίζονται στο Χάρτη. Ως προς αυτό, η Ένωση πρέπει να αποτελεί υπόδειγμα, προκειμένου:

  • να δώσει τη δυνατότητα στα πρόσωπα που ζουν στην Ένωση να απολαύουν τα δικαιώματα που προβλέπονται στο Χάρτη·
  • να αναπτυχθεί αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των χωρών της ΕΕ·
  • να αναπτυχθεί η εμπιστοσύνη του κοινού προς τις πολιτικές της ΕΕ·
  • να βελτιωθεί η αξιοπιστία της εξωτερικής δράσης της ΕΕ όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Πνεύμα θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Επιτροπή

Η Επιτροπή διενεργεί τακτικούς ελέγχους για να διασφαλίσει ότι οι νομοθετικές προτάσεις και πράξεις της είναι σύμφωνες με τον Χάρτη. Εντούτοις, πρέπει να ενισχύσει αυτούς τους ελέγχους εντός των υπηρεσιών που επεξεργάζονται τις προτάσεις και τις πράξεις, εισάγοντας ένα «πνεύμα θεμελιωδών δικαιωμάτων» σε όλα τα στάδια της διαδικασίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την αξιολόγηση της σκοπιμότητας και της αναλογικότητας των προτάσεων, ιδίως διότι ορισμένα δικαιώματα είναι απόλυτα (π.χ. η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η απαγόρευση των βασανιστηρίων, κλπ.), ενώ άλλα ενδέχεται υπό ορισμένες συνθήκες, να υπόκεινται σε περιορισμούς.

Η Επιτροπή διαθέτει μια μεθοδολογία για τη διασφάλιση της διενέργειας συστηματικών και αυστηρών ελέγχων, όσον αφορά το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων στα σχέδια προτάσεων που εκπονούνται κατά τη διάρκεια:

  • προπαρασκευαστικών διαβουλεύσεων·
  • αξιολογήσεων αντίκτυπου·
  • εκπόνησης σχεδίων πράξεων.

Η Επιτροπή διενεργεί επίσης ελέγχους προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο Χάρτης λαμβάνεται υπόψη κατά τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις των οργάνων της ΕΕ. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την καλύτερη πρακτική εφαρμογή της μεθοδολογίας. Συγκεκριμένα, θα δίδεται προσοχή σε προτάσεις και πράξεις οι οποίες εγείρουν ιδιαίτερα ζητήματα συμφωνίας με το Χάρτη ή που αποβλέπουν ειδικά στην προώθηση ενός εκ των θεμελιωδών δικαιωμάτων του Χάρτη.

Ο Χάρτης και η νομοθετική διαδικασία

Εφόσον η μεθοδολογία της Επιτροπής εφαρμόζεται μόνο στο προπαρασκευαστικό στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας, οι προτάσεις της μπορούν να τροποποιηθούν από το Συμβούλιο ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χωρίς να διενεργηθούν συστηματικοί έλεγχοι όσον αφορά τον αντίκτυπο και τη συμβατότητα των τροποποιήσεων με τα θεμελιώδη δικαιώματα. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι πρόθυμη να συνδράμει τα άλλα όργανα στην αναθεώρηση των τροποποιήσεών τους σε σχέση με το Χάρτη. Σε περίπτωση που οι τροποποιήσεις της πρότασής της δεν εξασφαλίζουν επαρκώς το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η Επιτροπή κοινοποιεί την αντίρρησή της όσον αφορά την υποβάθμιση των κριτηρίων προστασίας και αναλαμβάνει δράση, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της απόσυρσης της πρότασης. Όλα τα σχέδια τροποποιήσεων που ενδέχεται να μην είναι συμβατά με το Χάρτη πρέπει να αποτελούν αντικείμενο διαφανούς διοργανικού διαλόγου.

Ο Χάρτης και οι χώρες της ΕΕ

Οι χώρες της ΕΕ υποχρεούνται να συμμορφώνονται προς τον Χάρτη μόνο κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ. Η Επιτροπή θα λάβει μέτρα προκειμένου να επιβάλει το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων στις χώρες της ΕΕ:

  • υπενθυμίζοντάς τους αυτή την υποχρέωση και βοηθώντας στη σωστή εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ·
  • κινώντας διαδικασίες επί παραβάσει σε βάρος μιας χώρας της ΕΕ, σε περίπτωση παράβασης αυτής της υποχρέωσης.

Ενημέρωση των πολιτών

Οι πολίτες πρέπει να ενημερώνονται σωστά σχετικά με τα δικαιώματά τους όπως προβλέπονται στον Χάρτη, καθώς επίσης για τους τρόπους με τους οποίους θα τα ασκήσουν σε περίπτωση παραβίασης, ιδιαίτερα όσον αφορά την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού. Είναι απαραίτητο οι πολίτες να γνωρίζουν τα διαθέσιμα μέτρα προσφυγής και να έχουν τις κατάλληλες πληροφορίες που χρειάζονται για να προσφύγουν σε ένδικα μέσα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή σκοπεύει να λάβει στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα για την αντιμετώπιση τυχόν δυσχερειών που σχετίζονται με την επικοινωνία, όπως:

  • περαιτέρω δράσεις ενημέρωσης σχετικά με το ρόλο και τις αρμοδιότητες της Ένωσης σε θέματα θεμελιωδών δικαιωμάτων·
  • δράσεις για την εξασφάλιση της διαθεσιμότητας πρακτικών πληροφοριών σχετικά με τα μέσα προσφυγής, ιδίως μέσω της διαδικτυακής πύλης e-justice.

Ετήσιες εκθέσεις για την εφαρμογή του Χάρτη

Για την αξιολόγηση της προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά την εφαρμογή του Χάρτη και για την τακτική ανταλλαγή απόψεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η Επιτροπή καταρτίζει ετήσιες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή του Χάρτη. Οι εκθέσεις προετοιμάζονται σε στενή συνεργασία με όλα τα όργανα και τα αντίστοιχα ενδιαφερόμενα μέρη.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: Έκθεση για την εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ [COM (2012) 169 τελικό – Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].
Μετά από έρευνα του ευρωβαρομέτρου, η οποία έδειξε πως τα άτομα που ρωτήθηκαν σε όλη την Ένωση απάντησαν ότι ενδιαφέρονται να μάθουν περισσότερα για τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, η εν λόγω έκθεση εξετάζει την πρόοδο που σημειώθηκε όσον αφορά την πραγματική εφαρμογή του Χάρτη, και υπογραμμίζει τις σημαντικές εξελίξεις που πραγματοποιήθηκαν κατά το 2011. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το 2011 η ΕΕ έλαβε συγκεκριμένα μέτρα για την προώθηση της αποτελεσματικής εφαρμογής του Χάρτη. Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν:

  • τήρηση αυστηρής πολιτικής εφαρμογής του δικαιώματος των πολιτών για ελεύθερη κυκλοφορία·
  • προώθηση των δικαιωμάτων του παιδιού μέσω της θέσπισης του θεματολογίου της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού και τη θέσπιση νέων κανόνων για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών καθώς και της παιδικής πορνογραφίας·
  • ενίσχυση των δικαιωμάτων και των δικονομικών δικαιωμάτων των θυμάτων, προτείνοντας νέα δέσμη μέσων για να διασφαλιστεί ότι τα θύματα αντιμετωπίζονται με σεβασμό και αξιοπρέπεια·
  • επανάληψη της σταθερής απόρριψης εκ μέρους της Επιτροπής όλων των μορφών και εκδηλώσεων ξενοφοβίας και ρατσισμού·
  • συμβολή στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ – το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής έναντι των δικαστηρίων είναι σημαντικό για την επιβολή του οικονομικού δικαίου της ΕΕ που συμβάλλει στην ανάπτυξη. Διασφαλίζει ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να υπερασπιστούν αποτελεσματικά τα δικαιώματα που τους παρέχονται από τη νομοθεσία της ΕΕ .

Η έκθεση αναγνώρισε επίσης τα σημαντικά μέτρα που ελήφθησαν για να προετοιμαστεί η πρόταση νέων κανόνων της ΕΕ σχετικά με την προστασία των δεδομένων, η οποία θα υποβληθεί το 2012.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 05.02.2013
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας