RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Ustanowienie wewnętrznego rynku usług pocztowych

Wprowadzenie rynku wewnętrznego dla usług pocztowych zostało zakończone z prawnego punktu widzenia w roku 2008 przyjęciem dyrektywy 2008/6/WE. Stopniowe otwarcie rynku i liberalizacja usług pocztowych w Unii Europejskiej weszły w fazę decyzyjną. Państwa członkowskie zapewniają powszechną usługę pocztową wysokiej jakości po przystępnej cenie na terenie całej Unii Europejskiej. Utworzenie niezależnych krajowych organów regulacyjnych stanowi główny filar reformy usług pocztowych w UE. Dyrektywa ustanawia ramy regulacyjne dla zdefiniowania, między innymi, obowiązków świadczenia usługi powszechnej oraz zasad taryfowych, wprowadzających wspólne zasady przejrzystości rachunków dla operatorów świadczących usługę powszechną i zapewniających zgodność z normami usługi.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty [Zob. akt(-y) zmieniający(-e)].

STRESZCZENIE

Kontekst

Ramy regulacyjne dla usług pocztowych na poziomie Wspólnoty zostały ustalone w dyrektywie 97/67/WE, zmienionej dyrektywami 2002/39/WE i 2008/6/WE, które stanowią uwieńczenie reformy pocztowej w Unii Europejskiej, zapoczątkowanej publikacją zielonej księgi w 1992 r. Dyrektywa 97/67/WE rozpoczęła realizację procesu liberalizacji, wzmocnionego dyrektywą 2002/39/WE, oraz stopniowego otwierania rynku.

W dyrektywie tej ustanowiono harmonogram stopniowej liberalizacji w dwóch etapach: 1 stycznia 2003 r. dla przesyłek o masie nieprzekraczającej 100 g (lub takich, dla których opłata pocztowa przekracza ponad trzykrotnie opłatę za list standardowy) oraz 1 stycznia 2006 r. dla przesyłek o masie nieprzekraczającej 50 g (lub takich, dla których opłata pocztowa przekracza ponad dwuipółkrotnie opłatę za list standardowy).

Dyrektywa 2008/6/WE wyznacza termin całkowitego otwarcia rynku na dzień 31 grudnia 2010 r. dla większości państw członkowskich (95% rynku pocztowego Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o wolumen) i na dzień 31 grudnia 2012 r. dla pozostałych państw członkowskich.

Obowiązki świadczenia usługi powszechnej

Państwa członkowskie czuwają nad tym, aby użytkownicy dysponowali prawem do usługi powszechnej odpowiadającej ofercie usług pocztowych określonej jakości, świadczonej stale w każdym miejscu na terytorium, po przystępnych cenach i dla wszystkich użytkowników.
Dlatego też państwa członkowskie powinny odpowiednimi środkami zapewnić stosowną gęstość rozmieszczenia punktów kontaktowych i dostępu, uwzględniając w tym celu potrzeby użytkowników, oraz zagwarantować świadczenie usługi powszechnej przez co najmniej pięć dni roboczych w tygodniu obejmującej co najmniej jedno przyjęcie i jedno doręczenie przesyłek pocztowych dla osób fizycznych i przedsiębiorstw (art. 3).

Każde państwo członkowskie zapewnia świadczenie usługi powszechnej i informuje Komisję o środkach wdrożonych w celu wypełniania tego obowiązku. Państwa członkowskie mogą wyznaczyć jedno lub więcej przedsiębiorstw na operatorów usługi powszechnej dla całego terytorium kraju. Wyznaczenie operatora świadczącego usługi powszechne podlega okresowym przeglądom (art.4). Każde państwo członkowskie określa i podaje do wiadomości publicznej prawa i obowiązki, którym podlega(ją) operator(zy) usługi powszechnej, zgodnie z prawem wspólnotowym.

Oprócz tego przekazują Komisji Europejskiej informacje o tożsamości operatora(-ów) usługi powszechnej.

Każde państwo członkowskie podejmie działania gwarantujące, że świadczenie usług powszechnych spełnia następujące wymagania (art. 5):

  • usługa powinna gwarantować zgodność z wymaganiami podstawowymi,
  • należy oferować użytkownikom identyczną usługę w porównywalnych warunkach,
  • usługa powinna być dostępna bez żadnej formy dyskryminacji, szczególnie bez dyskryminacji wynikającej z czynników politycznych, religijnych lub ideologicznych,
  • świadczenie usługi nie powinno być przerywane ani wstrzymywane, poza przypadkami siły wyższej,
  • świadczenie usługi powinno ulegać zmianom, w odpowiedzi na rozwój środowiska technologicznego, ekonomicznego i społecznego oraz — na potrzeby użytkowników.

Każde państwo członkowskie podejmie działania w celu zapewnienia, że użytkownicy regularnie otrzymują odpowiednio szczegółowe i aktualne informacje od użytkowników i operatorów świadczących usługi powszechne, dotyczące charakteru oferowanych usług powszechnych (art. 6).

Gwarancja świadczenia powszechnej usługi pocztowej

Dyrektywa 2008/6/WE stanowi ostatni etap prawny w stopniowym otwieraniu rynku. Zobowiązuje państwa członkowskie do nieprzyznawania lub nieutrzymywania w mocy wyłącznych lub specjalnych praw dotyczących wdrożenia i świadczenia usług pocztowych.

Jeżeli operatorzy usługi powszechnej odwołają się i dowiodą, że świadczenie powszechnej usługi pocztowej stanowi nieuzasadnione obciążenie finansowe, dyrektywa 2008/6/WE przewiduje rekompensatę wypłacaną przez państwa członkowskie na podstawie procedur ogłoszenia zamówień publicznych, z funduszy publicznych lub poprzez mechanizm rozdzielenia kosztów pomiędzy usługodawców i/lub użytkowników, tudzież w jakikolwiek inny sposób zgodny z traktatem.

Wszelkie przywołane nieuzasadnione obciążenia finansowe będą oceniane i zatwierdzane przez niezależny krajowy organ regulacyjny (art. 7).

Świadczenie usług pocztowych i system przyznawania licencji

Dla usług pocztowych, które należą do obszaru usług powszechnych, państwa członkowskie mogą wprowadzić procedury zezwoleń, w tym koncesje indywidualne, w zakresie niezbędnym do zagwarantowania zgodności z wymaganiami podstawowymi i w celu zabezpieczenia usług powszechnych.

Dla usług pocztowych, które wykraczają poza obszar usług powszechnych, państwa członkowskie mogą wprowadzić zezwolenia ogólne w celu zagwarantowania poszanowania wymagań podstawowych.

Wszystkie procedury przyznawania koncesji, obowiązki i wymagania związane z usługodawcami świadczącymi usługi pocztowe powinny być przejrzyste, niedyskryminujące, proporcjonalne, precyzyjne i jednoznaczne. Powinny być także podawane do wiadomości publicznej z wyprzedzeniem i opierać się na obiektywnych kryteriach (art. 9).

Ceny i przejrzystość rachunków

Państwa członkowskie podejmą działania w celu zapewnienia zgodności taryf dla każdej z usług należących do usług powszechnych z następującymi zasadami:

  • ceny muszą być przystępne oraz gwarantować wszystkim użytkownikom dostęp do świadczonych usług, bez względu na ich położenie geograficzne i z uwzględnieniem specyficznych warunków krajowych,
  • ceny muszą być ustalane z uwzględnieniem kosztów i stanowić zachętę do sprawnego świadczenia usługi powszechnej,
  • zastosowanie jednolitej taryfy nie wyklucza prawa operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługi powszechne do zawierania z klientami indywidualnych umów o cenach,
  • taryfy muszą być przejrzyste i niedyskryminujące,
  • przy stosowaniu taryf specjalnych operatorzy usługi powszechnej mają obowiązek przestrzegać zasad przejrzystości i niedyskryminacji, jeżeli chodzi o same taryfy, jak i warunki z nimi związane (art. 12).

W celu zapewnienia świadczenia usług powszechnych w obrocie zagranicznym państwa członkowskie zachęcą swoich operatorów świadczących usługi powszechne do przestrzegania następujących zasad w ramach umów w sprawie kosztów końcowych za przesyłki w obrocie zagranicznym w ramach Wspólnoty:

  • koszty końcowe powinny być ustalane na podstawie kosztów opracowywania i doręczenia przychodzących przesyłek zagranicznych,
  • poziomy zapłaty powinny być związane z uzyskaną jakością usług,
  • koszty końcowe powinny być przejrzyste i niedyskryminujące (art. 13).

Operator(zy) świadczący usługi powszechne będzie(-ą) prowadzić w swoich wewnętrznych systemach rachunkowości odrębne rachunki wyraźnie rozgraniczające usługi i produkty należące do usług powszechnych od usług nienależących do usług powszechnych. Takie wewnętrzne systemy rachunkowości powinny funkcjonować na podstawie konsekwentnie stosowanych i obiektywnie uzasadnionych zasad rachunku kosztów.

Krajowe organy regulacyjne zapewnią weryfikację systemu rachunkowości analitycznej przez niezależny właściwy organ (art. 14).

Jakość świadczonych usług

Państwa członkowskie dopilnują, aby w celu zagwarantowania dobrej jakości usług pocztowych zostały ustalone i opublikowane normy dotyczące usług powszechnych.
Normy jakości powinny odnosić się w szczególności do czasu przebiegu przesyłek oraz regularności i niezawodności usług (art. 16).

Początkowe normy jakości dla przesyłek w obrocie zagranicznym w ramach Wspólnoty (załącznik II do dyrektywy) są następujące: D + 3 dla 85% przesyłek najszybszej kategorii znormalizowanej, oraz D + 5 dla 97% tych przesyłek, gdzie D oznacza datę nadania, a n liczbę dni roboczych pomiędzy datą wysyłki a datą doręczenia przesyłki adresatowi.

Państwa członkowskie określają normy jakości dla przesyłek krajowych i gwarantują, że normy te są spójne z normami wyznaczonymi dla usług transgranicznych w obrębie Wspólnoty.
Państwa członkowskie powiadomią Komisję o przyjętych normach jakości dla usług w obrocie krajowym, która opublikuje je w taki sam sposób jak normy dla usług w obrocie zagranicznym w ramach Wspólnoty (art. 17 i 18).

Państwa członkowskie dopilnują, aby wszyscy operatorzy usług pocztowych opracowali przejrzyste, proste i niekosztowne procedury rozpatrywania reklamacji użytkowników.

Państwa członkowskie upewniają się, że procedury te umożliwią rozstrzyganie sporów w sposób sprawiedliwy i szybki. Państwa członkowskie zachęcają jednocześnie do wdrażania niezależnych mechanizmów rozstrzygania sporów pomiędzy operatorami usług pocztowych a użytkownikami (art. 19).

Dąży się do harmonizacji norm technicznych, mając na względzie przede wszystkim dobro użytkowników. Europejskiemu Komitetowi Normalizacji zostanie powierzone opracowanie norm technicznych, które znajdą zastosowanie w sektorze pocztowym, na podstawie przekazania mu tych spraw zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie Rady 83/189/EWG określającej procedurę środków przepływu informacji w obszarze technicznych norm i przepisów (art. 20).

Komisja Europejska a krajowe organy regulacyjne

Komisji udziela wsparcia komitet (art. 21).

Każde państwo członkowskie wyznaczy dla sektora pocztowego krajowy organ regulacyjny lub krajowe organy regulacyjne, które będą odrębne prawnie i niezależne funkcjonalnie od operatorów pocztowych. Państwa członkowskie zachowujące własność lub kontrolę nad operatorami świadczącymi usługi pocztowe zapewniają rzeczywisty strukturalny rozdział funkcji regulacyjnych od działań związanych z własnością lub kontrolą tych przedsiębiorstw.

Państwa członkowskie informują Komisję o tym, które krajowe organy regulacyjne zostały wyznaczone do realizowania zadań wynikających z niniejszej dyrektywy (art. 22).

Dostarczanie informacji

Państwa członkowskie zapewniają udzielanie przez operatorów świadczących usługi pocztowe wszelkich informacji finansowych oraz informacji dotyczących świadczenia usługi powszechnej, zwłaszcza krajowym organom regulacyjnym, w następujących celach: krajowym organom regulacyjnym – do zapewnienia zgodności z przepisami niniejszej dyrektywy lub decyzjami wydanymi zgodnie z nią, do jasno określonych celów statystycznych (art. 22a).

Sprawozdanie z ewolucji rynku wewnętrznego usług pocztowych

Co cztery lata, przy czym nie później niż dnia 31 grudnia 2013 r., Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszej dyrektywy.

Data wdrożenia

Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 31 grudnia 2010 r.

Na zasadzie odstępstwa od wyżej wspomnianego obowiązku następujące państwa członkowskie zdecydowały się przesunąć termin wdrożenia dyrektywy 2008/6/WE najpóźniej do dnia 31 grudnia 2012 r.

ODNIESIENIA

AktWejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Dyrektywa 97/67/WE [procedura współdecyzji COD/1995/0221]

10.2.1998

9.2.1999

Dz.U. L 15 z 21.1.1998

Akt(-y) zmieniający(-e)Wejście w życieTermin transpozycji przez państwa członkowskieDziennik Urzędowy
Dyrektywa 2002/39/WE

5.7.2002

31.12.2002

Dz.U. L 15 z 5.7.2002

Dyrektywa 2008/6/WE

27.2.2008

31.12.2010/31.12.2012

Dz.U. L 52 z 28.2.2008

Rozporządzenie (WE) nr 1882/2003

20.11.2003

-

Dz.U. L 284 z 31.10.2003

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie stosowania dyrektywy pocztowej (dyrektywa 97/67/WE zmieniona dyrektywą 2002/39/WE) [COM(2008) 884 wersja ostateczna – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Czwarte sprawozdanie w sprawie stosowania dyrektywy pocztowej przedstawia wyczerpującą ocenę ogólnej transpozycji dyrektywy pocztowej w państwach członkowskich, z uwzględnieniem stosowania głównych elementów i ewolucji uregulowań oraz szczegółowych tendencji na rynku (dotyczących zwłaszcza aspektów gospodarczych, społecznych i technicznych oraz zatrudnienia i jakości usług). W sprawozdaniu opisano najważniejsze aspekty ewolucji od ostatniego sprawozdania dotyczącego zastosowania dyrektywy, przyjętej w październiku 2006 r. Raport obejmuje lata 2006–2008.

W okresie objętym sprawozdaniem można było zauważyć następującą ewolucję uregulowań:

  • Niemcy w pełni zliberalizowały swój rynek pocztowy począwszy od 1 stycznia 2008 r.,
  • Niderlandy, gdzie planowano pełne otwarcie rynku, opóźniają liberalizację bez podawania żadnego konkretnego terminu otwarcia,
  • co do rozwoju konkurencji w sektorze pocztowym, widoczna jest obecnie tendencja do zapewniania konkurentom (obowiązkowego lub wynegocjowanego) dostępu do sieci na etapie doręczania,
  • pod względem ograniczenia barier prawnych wejścia na rynek oraz zapewniania równych reguł konkurencji osiągnięto zróżnicowane poziomy postępu. W dużej mierze utrzymał się zniekształcający wpływ zwolnień operatorów pocztowych z podatku VAT na konkurencję, mimo że w 2003 r. Komisja zaproponowała odpowiednią zmianę 6. dyrektywy VAT. W niektórych państwach członkowskich głównym problemem pozostają trudności konkurencyjnych operatorów pocztowych z dostępem do skrzynek pocztowych. Procedury udzielania zezwoleń i koncesji oraz związane z tym warunki nie zawsze sprzyjają rozwojowi konkurencji.

Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie stosowania dyrektywy pocztowej (dyrektywa 97/67/WE zmieniona dyrektywą 2002/39/WE) [COM(2006) 595 wersja ostateczna – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Trzecie sprawozdanie uzupełnia propozycję trzeciej dyrektywy pocztowej i opiera się na wnioskach, zgodnie z którymi usługi pocztowe są ważnym elementem wewnętrznego rynku usług, a także stanowią część strategii lizbońskiej, będąc źródłem wzrostu gospodarczego i przyczyniając się do tworzenia miejsc pracy.

Sprawozdanie kończy się wnioskiem stwierdzającym, że w podanym okresie (2005–2006) osiągnięto wszystkie pośrednie cele polityki dyrektywy pocztowej: po pierwsze, monopole poddano progresywnemu ograniczaniu poprzez wdrożenie kalendarza stopniowego otwarcia rynku zawartego w dyrektywie pocztowej (np. ograniczenie zastrzeżonego obszaru do 50 g dnia 1 stycznia 2006 r.) lub poprzez dodatkowe otwarcie ważnych segmentów (takich jak „direct mail”) bądź pełne otwarcie rynku pocztowego (Zjednoczone Królestwo, Szwecja, Finlandia). Po drugie, miał miejsce wzrost konkurencji, przy czym w najbardziej zaawansowanych państwach członkowskich udział operatorów uprzywilejowanych w rynku został zredukowany do ok. 90%, a postrzegany poziom konkurencji ogólnie podniósł się między rokiem 2000 a 2005. Po trzecie, operatorzy świadczący usługę powszechną zrestrukturyzowali się i z powodzeniem dostosowali się do zmian regulacyjnych i rynkowych, jak wskazuje zasadniczo pozytywna tendencja dotycząca ogólnego wzrostu dochodów i rentowności. Po czwarte, poprawiła się jakość usług, poziom zadowolenia konsumentów jest wysoki, a także utrzymano usługę powszechną.

Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego na temat stosowania dyrektywy o usługach pocztowych (dyrektywa 97/67/WE zmieniona dyrektywą 2002/39/WE) [COM(2005) 102 wersja ostateczna – Dz.U. C 123 z 21.5.2005].
W drugim sprawozdaniu potwierdzono, że, ogólnie rzecz ujmując, reforma sektora pocztowego w UE jest zaawansowana. Chociaż nie można jeszcze uznać jej za zakończoną, umożliwiła już pewną liczbę znaczących zmian, szczególnie jeśli chodzi o poprawę jakości usług, większą efektywność przedsiębiorstw oraz oddzielenie organów regulacyjnych od operatorów. Jednak praktyczne wdrożenie niektórych bardziej skomplikowanych wymogów regulacyjnych dyrektywy pocztowej (kontrola taryf, przejrzystość rachunków, zezwolenia oraz wydawanie koncesji) wymaga dalszych starań. Oprócz tego, jeżeli chodzi o stan rynku usług pocztowych, Komisja stwierdza, że konkurencja musi się dopiero rozwinąć i że należy przeciwdziałać za pomocą uregulowań wciąż obecnej pomiędzy państwami członkowskimi asymetrii – szczególnie w zakresie zobowiązań fiskalnych. Jeżeli chodzi o perspektywy na przyszłość, niezbędne jest: aby wszyscy operatorzy wykorzystali wszystkie możliwości stwarzane w celu dalszej modernizacji tego sektora, aby przestrzegano harmonogramu wyznaczonego w dyrektywie, wprowadzenie kontroli regulacyjnej i efektywnej współpracy pomiędzy państwami członkowskimi i Komisją, wspieranie dogłębnej debaty służącej opracowaniu przyszłych perspektyw dla polityki pocztowej.

Report from the Commission to the European Parliament and the Council on the application of the Postal Directive (97/67/EC directive) [COM(2002) 632 final – not published in the Official Journal] (Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady na temat stosowania dyrektywy o usługach pocztowych (dyrektywa 97/67/WE) [COM(2002) 632 wersja ostateczna – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym]).
W 2000 r. usługi pocztowe na terenie UE osiągnęły wartość ok. 85 mld EUR, a w sektorze tym pracowało ponad 1,6 mln osób. Dyrektywa pocztowa w znaczący sposób wpłynęła na rozwój rynku usług pocztowych. Ustanawiając minimalne wymogi w zakresie powszechnych usług pocztowych, dyrektywa gwarantuje utrzymanie usługi pożytku publicznego w ramach przyszłej ewolucji rynkowej. Poza tym, zachęcając do podwyższenia standardu usług za pomocą takich środków jak zdefiniowanie docelowego poziomu jakości usług (warto wspomnieć, że w 2001 r. 92,3% priorytetowych przesyłek zagranicznych w UE było dostarczanych w terminie D+3) oraz wspólnych norm europejskich, dyrektywa pocztowa przyczyniła się do poprawy poziomu jakości usług i zredukowania wszystkich efektów granicy. Chociaż wciąż istnieją problemy zgodności w odniesieniu do niezależności krajowych organów regulacyjnych, dzięki dyrektywie pocztowej osiągnięto także minimalny poziom harmonizacji rynkowej. Dyrektywa pocztowa umożliwiła większe otwarcie rynku, a perspektywa ta spowodowała przyspieszenie tempa reform pocztowych na szczeblu krajowym oraz restrukturyzację sektora pocztowego dla osiągnięcia większej wydajności i rentowności.

Rezolucja Rady z 7 lutego 1994 r. w sprawie rozwoju usług pocztowych Wspólnoty (DA) (DE) (EL) (EN) (ES) (FR) (IT) (NL) (PT) (FI) (SV) [Dz.U. C 48 z 16.2.1994].

Ostatnia aktualizacja: 03.02.2009
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony