EUROPA

SAMENVATTING

Deze verordening is erop gericht een kader te voorzien voor de activiteiten van ratingbureaus om Europese investeerders en financiële markten te beschermen tegen het risico op wanpraktijken. Er worden voorwaarden vastgelegd voor de afgifte van ratings en regels voor de registratie van ratingbureaus en het toezicht erop.

Welke kredietratings vallen onder deze verordening?

Deze verordening is van toepassing op ratings die worden afgegeven door ratingbureaus geregistreerd in de Europese Unie (EU) en die worden meegedeeld aan het publiek of verspreid via abonnementen.

Hoe worden de ratings gebruikt?

Ratings die worden afgegeven door de ratingbureaus gevestigd in de EU worden gebruikt door investeerders, ondernemers, emittenten en overheden als hulpmiddel bij het nemen van beslissingen over investeringen en financieringen. Deze ratings kunnen als referentie dienen voor banken bij het berekenen van de kapitaalvereisten met het oog op kredietwaardigheid of als hulpmiddel voor investeerders bij een risicobeoordeling van hun investeringen.

Bij twee procedures is het gebruik in de EU toegestaan van ratings afgegeven door ratingbureaus gevestigd in een derde land. Enerzijds hebben ratingbureaus de mogelijkheid om een kredietrating die buiten de EU is afgegeven te bekrachtigen, op voorwaarde dat:

• het ratingbureau voorafgaand een verificatie heeft uitgevoerd en aan de Europese Autoriteit voor effecten en markten (EAEM) blijvend kan aantonen dat de ratingactiviteiten voldoen aan juridische vereisten die minstens even strikt zijn als dewelke die van toepassing zijn in de EU;
• de EAEM niet wordt belemmerd bij het evalueren en controleren van de naleving van de voorgeschreven vereisten;
• het ratingbureau de EAEM alle benodigde gegevens bezorgt;
• het ratingbureau dat in een derde land is gevestigd, erkend of geregistreerd is en onder toezicht staat in dat land;
• er een samenwerkingsakkoord is afgesloten tussen de EAEM en de autoriteit die in het derde land bevoegd is voor het ratingbureau.

Anderzijds kunnen ratings die zijn afgegeven door een kleinschalig ratingbureau dat in een derde land is gevestigd buiten de EU, binnen de Europese Unie gebruikt worden op voorwaarde dat:

• het ratingbureau erkend of geregistreerd is en er in het derde land toezicht op wordt uitgeoefend;
• de Commissie een gelijkwaardigheidsbesluit heeft genomen over het juridisch kader en het toezicht op de ratingbureaus van een derde land;
• er samenwerkingsakkoorden bestaan met het derde land die in werking zijn;
• de ratings die worden afgegeven door het ratingbureau en de ratingactiviteiten geen systeemrelevantie inhouden voor de financiële stabiliteit of integriteit van de financiële markten van een of meer lidstaten;
• het ratingbureau gecertificeerd is in de Europese Unie.

Ratingbureaus kunnen bij de EAEM een certificatie aanvragen.

In welke omstandigheden worden de kredietratings afgegeven?

Bij de afgifte van kredietratings mag nooit sprake zijn van een belangenconflict of commerciële relatie. Om dit te verzekeren, zijn ratingbureaus onderworpen aan bijzondere organisatorische en operationele eisen. De raad van bestuur/raad van commissarissen van het bureau verzekert de onafhankelijkheid van de ratingprocedure. Ze ziet erop toe dat eventuele belangenconflicten geïdentificeerd worden en dat ze op gepaste wijze worden afgehandeld en openbaar gemaakt, en dat het ratingbureau voldoet aan de eisen die zijn vastgelegd in de verordening. De EAEM kan een ratingbureau toch vrijstellen van de noodzaak om bepaalde eisen na te leven, mits het voldoet aan een aantal vereisten inzake de aard, omvang en complexiteit van de activiteiten van het bureau.

De ratingmethodiek van de bureaus en een beschrijving van de modellen en de voornaamste hypotheses die aan de ratings ten grondslag liggen, zoals wiskundige en correlatieve hypotheses, worden algemeen openbaar gemaakt. Op deze manier garanderen de bureaus zowel de kwaliteit van de kredietratings die ze afgeven als de transparantie van hun gebruikte methodiek.

De ratingbureaus garanderen dat de kredietratings doorlopend worden bewaakt en ten minste eenmaal per jaar opnieuw worden geanalyseerd. Ze maken op regelmatige basis informatie openbaar, met inbegrip van een transparantieverslag. De bureaus bezorgen de EAEM de gegevens met betrekking tot hun activiteiten in het verleden opdat deze beschikbaar zijn voor het publiek.

Hoe wordt toezicht uitgeoefend op de ratingactiviteiten?

Ratingbureaus die in de EU zijn gevestigd moeten zich registreren bij de EAEM. Ze dienen hun registratieaanvraag in bij de EAEM en verschaffen daarbij onder andere informatie over hun hoofdzetel, hun juridisch statuut, hun methodiek voor afgifte van kredietratings, en hun beleid en procedures inzake belangenconflicten. De EAEM heeft daarna 45 werkdagen de tijd om de aanvraag te onderzoeken.

Wanneer het gaat om een registratieaanvraag ingediend door een groep van bureaus, beslist de EAEM of ze de registratie toekent of weigert. Ze heeft in dat geval 55 werkdagen de tijd om zich hierover uit te spreken.

De EAEM heeft ook als taak om in samenwerking met de Europese Bankautoriteit (EBA) en de Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen (EAVB) beleidslijnen te formuleren. Ze dient jaarlijks een verslag te publiceren over de uitvoering van deze verordening.

De EAEM oefent voortdurend toezicht uit op de ratingbureaus, en met name op hun ratingmethodes. Ze mag niet tussenkomen in de inhoud van de kredietratings of de door de bureaus gebruikte methodes. Wanneer ze een inbreuk vaststelt (lijst opgesomd in bijlage III), stelt de EAEM een onafhankelijke onderzoeker aan die een onderzoek instelt en daarvan na afloop een dossier opmaakt waarin verslag wordt gedaan van de conclusies. De EAEM beslist op basis daarvan of ze het ratingbureau een boete oplegt of overgaat tot een van volgende sancties:

• de registratie van het ratingbureau intrekken;
• het bureau een tijdelijk verbod opleggen om ratings af te geven;
• het gebruik van de ratings opschorten;
• eisen dat het bureau een einde stelt aan de inbreuk;
• berichten publiceren.

De EAEM dient samen te werken met de EBA, de EAVB, de bevoegde instanties en de bevoegde autoriteiten van de sector om informatie uit te wisselen. Ze heeft het recht om vertrouwelijke gegevens door te geven aan de volgende instanties:

• centrale banken;
• de Europese Centrale Bank;
• het Europees Comité voor systeemrisico's;
• overheden.

Context

De financiële crisis van 2008 en de afwezigheid van nationale wetgeving hebben de Commissie ertoe aangezet gemeenschappelijke regels op te stellen om te zorgen voor een beter kader voor de activiteiten van ratingbureaus. In februari 2009 maakte de deskundigengroep „Larosière” duidelijk dat een versterking van het toezicht op de financiële sector noodzakelijk was, wat de aanzet gaf tot de creatie van een Europees Systeem voor financieel toezicht (ESFT) bestaande uit drie Europese toezichthoudende autoriteiten en een Europese Raad voor systeemrisico's. De rol van de EAEM maakt het zo mogelijk om het toezicht op de ratingbureaus te versterken.