RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 9 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Rynki instrumentów finansowych (MiFID) oraz usługi inwestycyjne

Unia Europejska (UE) ustanawia kompleksowe ramy prawne regulujące zorganizowaną realizację transakcji inwestorskich przez giełdy, inne systemy obrotu i przedsiębiorstwa inwestycyjne. W związku z tym Unia Europejska ustanawia m.in. jednolitą licencję dla przedsiębiorstw inwestycyjnych, aby umożliwić im działanie na terenie całej UE przy zmniejszeniu do minimum formalności, wzmacniając jednocześnie ochronę klientów.

AKT

Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych zmieniająca dyrektywę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 93/22/EWG [Dz.U. L 145 z 30.4.2004] [Zob. akty zmieniające].

STRESZCZENIE

Zgodnie z planem działania w zakresie usług finansowych UE przyjęła dyrektywę mającą na celu wzmocnienie wspólnotowych ram prawnych dla usług inwestycyjnych i rynków regulowanych w celu lepszej realizacji dwóch głównych celów:

  • ochrony inwestorów i zachowania integralności rynku poprzez ustanowienie zharmonizowanych wymogów dla prowadzenia działalności przez autoryzowanych pośredników,
  • wspierania uczciwości, przejrzystości, efektywności i integracji rynków finansowych.

Warunki i procedury udzielania zezwoleń

Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do harmonizacji przepisów regulujących usługi inwestycyjne i prowadzenie działalności inwestycyjnej. W tym celu państwa członkowskie powinny ustanowić system zezwoleń umożliwiający firmom inwestycyjnym oferowanie swoich usług na całym terytorium UE. Firmy te muszą być zarejestrowane, a rejestr powinien być udostępniony do wiadomości publicznej. Każde zezwolenie jest zgłaszane w Europejskim Organie Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

ESMA ma możliwość opracowywania projektów standardów technicznych dla przepisów. Ponadto ESMA wspiera Komisję w jej stosunkach z państwami trzecimi oraz przy ocenie ich rynków.

Innymi słowy, dyrektywa powinna umożliwiać przedsiębiorstwom inwestycyjnym, bankom i giełdom oferowanie swoich usług za granicą na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego *. Ponieważ warunki przyznawania zezwolenia są takie same we wszystkich państwach członkowskich, zezwolenie wspiera harmonizację zasad dotyczących przedsiębiorstw inwestycyjnych.

W tym kontekście dyrektywa ma na celu zbliżenie przepisów krajowych odnoszących się do świadczenia usług inwestycyjnych i funkcjonowania giełd, a celem ostatecznym jest stworzenie jednolitych europejskich ram regulacyjnych dla papierów wartościowych *. Dyrektywa służy interesom inwestorów, emitentów i innych uczestników rynku poprzez wspieranie efektywnych i konkurencyjnych rynków.

Ocena ostrożnościowa

Niniejsza dyrektywa ma również na celu ustanowienie harmonizacji zasad proceduralnych i kryteriów oceny stosowanych przy nabywaniu znacznych pakietów akcji *. Jej zadaniem jest, między innymi, zharmonizowanie maksymalnych progów powiadamiania o planowanych transakcjach nabycia lub zbycia znacznego pakietu akcji, procedury oceny oraz wykazu kryteriów oceny.

W ramach planowanego nabycia ocena ostrożnościowa udziałowców i zarządu spełnia szczegółowe kryteria i jest prowadzona w porozumieniu ze stronami przez właściwe władze.

Dyrektywa stanowi, że wspomniane władze oceniają odpowiedni charakter potencjalnego nabywcy oraz bezpieczeństwo finansowe planowanego nabycia na podstawie:

  • reputacji i doświadczenia wszystkich osób, które będą kierować działalnością przedsiębiorstwa ubezpieczeniowego w wyniku planowanego nabycia,
  • dobrej kondycji finansowej potencjalnego nabywcy,
  • istnienia uzasadnionych powodów, aby podejrzewać, że jest prowadzona operacja lub próba prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Ochrona inwestorów

Ponadto dyrektywa ma na celu wzmocnienie ochrony inwestorów poprzez ustanowienie zasad postępowania w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych na rzecz klientów, ustanowienie minimalnych norm dotyczących mandatu i uprawnień wymaganych od właściwych organów krajowych oraz poprzez ustanowienie skutecznych mechanizmów współpracy w czasie rzeczywistym w celu prowadzenia dochodzeń w przypadkach naruszenia dyrektywy i wszczęcia ścigania.

Przejrzystość i integralność rynku

Dyrektywa wprowadza obowiązek zachowania integralności rynków oraz sprawozdawczości dotyczącej przeprowadzonych transakcji oraz przechowywania dokumentacji. ESMA ma dostęp do tych informacji.

Dyrektywa ustanawia w szczególności obowiązek przejrzystości przed rozpoczęciem negocjacji (faza przed negocjacjami). Wymaga ona od podmiotów, które praktykują „internalizację” (obrót instrumentami finansowymi przez podmiot na własny rachunek * poprzez realizację zleceń klientów poza rynkiem regulowanym lub MTF *) obowiązku ujawniania kursów, po których są one gotowe oferować klientom transakcje kupna i sprzedaży. Wspomniany obowiązek ujawnienia kursów jest jednak ograniczony do transakcji przekraczających normalną wielkość rynku, tj. średnią wielkość zleceń na rynku.

Każde państwo członkowskie ma obowiązek sporządzić wykaz rynków regulowanych i przekazać go innym państwom członkowskim i ESMA.

W tych warunkach hurtowe rynki europejskie nie podlegają wspomnianej zasadzie przejrzystości na etapie przed negocjacjami, a brokerzy hurtowi nie są zagrożeni w swojej roli animatorów rynku.

Ochrona podmiotów

Dyrektywa przewiduje szereg środków ochrony podmiotów prowadzących „internalizację” w sytuacji, gdy są one zmuszone określić kurs, aby mogły świadczyć tę ważną usługę swoim klientom bez ponoszenia nadmiernego ryzyka. Mają oni w szczególności możliwość aktualizowania i wycofywania tych kursów.

Dyrektywa tworzy również rynek z równymi szansami dla małych inwestorów. Zakazuje ona instytucjom finansowym tworzenia sytuacji dyskryminacji między nimi, np. poprzez oferowanie niektórym z nich cen korzystniejszych niż ceny podawane do wiadomości publicznej.

Wyznaczenie właściwych władz

Państwa członkowskie wyznaczają właściwe władze i przekazują niezbędne informacje Komisji, ESMA oraz właściwym władzom innych państw członkowskich. Właściwe organy działają jako punkty kontaktowe w państwach członkowskich. ESMA prowadzi wykaz tych organów. Wspomniane organy są zobowiązane do prowadzenia ścisłej współpracy z ESMA.

Państwa członkowskie i ESMA mogą zawierać porozumienia o współpracy w zakresie:

  • nadzorowania instytucji kredytowych,
  • procedur likwidacji lub upadłości przedsiębiorstw,
  • procedur kontroli ustawowych sprawozdań finansowych przedsiębiorstw inwestycyjnych,
  • nadzorowania organów zaangażowanych w likwidację i upadłość przedsiębiorstw inwestycyjnych,
  • nadzorowania osób zobowiązanych do wykonywania ustawowej kontroli sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń, instytucji kredytowych, przedsiębiorstw inwestycyjnych i innych instytucji finansowych.

Ustalenia końcowe

Dyrektywa ma na celu poprawę ustawodawstwa wspólnotowego w zakresie rynków papierów wartościowych. W związku z tym przedstawia ogólne obowiązki, których przestrzegania władze państw członkowskich powinny egzekwować.

W tym kontekście Komisja będzie opracowywać działania egzekucyjne, sprawozdania i przeglądy po konsultacji z uczestnikami rynku państw członkowskich i z uwzględnieniem opinii Komitetu Europejskich Organów Nadzoru nad Rynkami Papierów Wartościowych.

Pojęcia kluczowe stosowane w akcie
  • Rodzime państwo członkowskie: w przypadku przedsiębiorstw inwestycyjnych: jeżeli przedsiębiorstwo inwestycyjne jest osobą fizyczną, państwo członkowskie, w którym mieści się siedziba zarządu, jeżeli przedsiębiorstwo inwestycyjne jest osobą prawną, państwo członkowskie, w którym mieści się siedziba zarządu lub jeżeli na mocy prawa krajowego przedsiębiorstwo inwestycyjne nie ma siedziby statutowej, państwo członkowskie, w którym mieści się siedziba zarządu, w przypadku rynku regulowanego: państwo członkowskie, w którym zarejestrowany jest rynek regulowany, lub jeżeli na podstawie ustawodawstwa tego państwa członkowskiego nie ma siedziby statutowej, państwo członkowskie, w którym mieści się siedziba zarządu rynku regulowanego.
  • Zbywalne papiery wartościowe: rodzaje papierów wartościowych, które podlegają negocjowaniu na rynku kapitałowym, z wyjątkiem instrumentów płatniczych, takich jak: akcje w spółkach oraz innego rodzaju papiery wartościowe ekwiwalentne do akcji w spółkach, spółkach osobowych lub innych podmiotach, a także wpływy gotówkowe depozytariuszy w odniesieniu do akcji, obligacje i inne formy zadłużenia w papierach wartościowych, w tym wpływy gotówkowe depozytariuszy w odniesieniu do takich papierów wartościowych, dowolnego rodzaju inne papiery wartościowe dające prawo nabywania lub zbywania, takie jak zbywalne papiery wartościowe albo powodujące rozliczanie środków pieniężnych przez odniesienie do zbywalnych papierów wartościowych, dewiz, stóp procentowych lub stóp zwrotu, towarów albo innego rodzaju indeksów lub aktywów.
  • Znaczne pakiety akcji: posiadany bezpośrednio lub pośrednio pakiet akcji lub udział w przedsiębiorstwie stanowiący 10% lub więcej kapitału lub dający prawo do 10% lub więcej głosu lub taki, który umożliwia wywieranie znacznego wpływu na zarządzanie tym przedsiębiorstwem.
  • Transakcje na własny rachunek: obrót kapitałem własnym skutkujący zawarciem transakcji dotyczącej jednego lub większej liczby instrumentów finansowych.
  • Wielostronne platformy obrotu (MTF): wielostronny system, obsługiwany przez przedsiębiorstwo inwestycyjne lub podmiot gospodarczy, który kojarzy transakcje strony trzeciej w dziedzinie kupna i sprzedaży instrumentów finansowych – w systemie i zgodnie z regułami innymi niż uznaniowe – w sposób skutkujący zawarciem kontraktu.

ODNIESIENIA

AKT Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2004/39/WE

30.4.2004

31.1.2007

DZ.U. L 145 z 30.4.2004

Akty zmieniające Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2006/31/WE

28.4.2006

31.1.2007

DZ.U. L 114 z 27.4.2006

Dyrektywa 2007/44/WE

21.9.2007

20.3.2009

DZ.U. L 247 z 21.9.2007

Dyrektywa 2008/10/WE

20.3.2008

DZ.U. L 76 z 19.3.2008

Dyrektywa 2010/78/WE

4.1.2011

31.12.2011

DZ.U. L 331 z 15.12.2010

Kolejne zmiany i poprawki do dyrektywy 2004/39/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma wyłącznie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

Wniosek dyrektywa Parlamentu europejskiego i Rady w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmieniająca dyrektywy 2004/39/WE i 2009/…/WE [COM(2009) 207 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Niniejszy wniosek ma na celu ustalenie standardów regulacyjnych i standardów nadzoru dotyczących „funduszy hedgingowych”, niepublicznego rynku kapitałowego, a także innych uczestników rynku o znaczeniu systemowym. Wniosek jest odpowiedzią na potrzebę wzmocnienia regulacji i nadzoru nad menedżerami po zawirowaniach na rynkach finansowych w latach 2007–2008.
Wniosek ma zastosowanie do menedżerów zarządzającym portfelami alternatywnych funduszy inwestycyjnych (ZAFI), których aktywa wynoszą co najmniej 100 mln euro.
Określa on ramy dotyczące:

  • praw i obowiązków menedżerów,
  • warunków dotyczących prowadzenia działalności i pierwszego zezwolenia dotyczących aktywów płynnych,
  • postępowania w stosunku do inwestorów,
  • współpracy w zakresie nadzoru, wymiany informacji i mediacji.

Procedura współdecydowania (2009/0064/COD)

Dyrektywa Komisji 2006/73/WE z dnia 10 sierpnia 2006 r. wprowadzająca środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwa inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tejże dyrektywy [Dz.U. L 241 z 2.9.2006].
Celem niniejszej dyrektywy jest ustanowienie zharmonizowanych ram dla wymogów organizacyjnych i warunków działalności obowiązujących przedsiębiorstwa inwestycyjne.

Ostatnia aktualizacja: 06.04.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony